II SA/Go 70/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D.B. na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowań postanawia: odrzucić skargę. Dnia 26 października 2015 r. D.B. złożyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniosek o wznowienie postępowania odnośnie korespondencji "każdej i wszystkiej" skierowanej przez Kolegium w okresie od 2 stycznia 2015 r. do dnia złożenia przedmiotowego wniosku. SKO pismem z dnia [...] listopada 2015 r. wezwało wnioskodawczynię do sprecyzowania treści żądania poprzez wskazanie dat i numerów spraw zakończonych decyzją ostateczną, których wznowienia się domaga oraz wskazania istotnych wad, jakimi decyzje te były dotknięte. W odpowiedzi pismem z dnia [...] listopada 2015 r. D.B. podała, że nie jest w stanie zrozumieć dlaczego organ zmusza ją do ponownego pisania tego, co już w swoim wniosku wskazała. Ponadto wniosła o "uchylenie tych wezwań" z uwagi na niemożność należytego wywiązania się z nich, bądź zagwarantowanie jej obsługi prawnej do prowadzenia spraw przed Kolegium. Decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...], działając między innymi na podstawie art. 149 § 3 w zw. z art. 145, art. 147 oraz art. 148 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. – określanej dalej jako kpa), Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wznowienia wnioskowanego postępowania. Omawiając przesłanki wznowienia postępowania wskazane w art. 145 kpa, organ stwierdził, że żadna z okoliczności podanych w tym przepisie nie została przez stronę wskazana i jednocześnie brak jest przedmiotu wnioskowanego postepowania, gdyż z wniosku nie wynika, by sprawa dotyczyła postępowania zakończonego ostateczna decyzją administracyjną. Kolegium podkreśliło również, we wszystkich sprawach prowadzonych zarówno przez MOPS, jak i SKO strona korzystała ze wszystkich przysługujących środków odwoławczych. Natomiast na pisma z rozległej korespondencji prowadzonej przez stronę skarżącą z licznymi podmiotami nie przysługują żadne środki odwoławcze, a także tryby nadzwyczajne w zakresie wznowienia postępowania bądź stwierdzenia nieważności decyzji. W decyzji organ zawarł pouczenie o przysługującym prawie wniesienia skargi od tej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. w terminie 30 dni od dnia jej doręczenia. Decyzja Kolegium została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. przez D.B.. Skarżąca wskazała w skardze, że nie jest prawnikiem i nie ma doświadczenia "w administracji jak i samorządach", nie ma również dostępu do darmowej obsługi prawnej. W związku z tym Kolegium nie powinno występować do niej w sposób wskazany w wezwaniu oraz wydanej decyzji. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie z uwagi na fakt, iż żadna z okoliczności określonych w art. 145 kpa nie została przez stronę skarżącą wskazana, a nadto brak jest przedmiotu wnioskowanego postępowania, bowiem z wniosku nie wynika, by sprawa dotyczyła postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Zgodnie z treścią art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – określanej dalej jako p.p.s.a.), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (§ 2). W przepisie art. 15 kpa sformułowana została zasada dwuinstancyjności postepowania, co oznacza, że w przypadku złożenia odwołania od decyzji wydanej w pierwszej instancji, organ odwoławczy rozpatruje sprawę ponownie. Przepis art. 127 § 3 kpa wskazuje, iż od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednak strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, a do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Na mocy natomiast art. 144 kpa, taki sam środek odwoławczy przysługuje stronie niezadowolonej z podjętego przez organ postanowienia. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest decyzja SKO z dnia [...] grudnia 2015 r., którą organ, stosując między innymi art. 149 § 3 kpa, odmówił wznowienia wnioskowanego przez D.B. postępowania. Zgodnie z tym przepisem odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia. Niezależnie jednak od błędnej formy rozstrzygnięcia przyjętej przez organ, D.B. nie wyczerpała wszystkich przysługujących jej na drodze administracyjnej środków zaskarżenia. Należało bowiem wnieść do SKO wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, a dopiero od rozstrzygnięcia wydanego na skutek rozpoznania tego wniosku przysługiwało skarżącej prawo do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. W zaistniałej sytuacji skarga D.B. na rozstrzygnięcie SKO z dnia [...] grudnia 2015 r. wydane w pierwszej instancji jest przedwczesna. Oceny tej nie zmienia okoliczność, że w zaskarżonej decyzji organ zawarł błędne pouczenie co do sposobu i trybu zaskarżenia decyzji. Co prawda w świetle art. 112 kpa błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia, jednakże nie może też dawać stronie żadnych specjalnych uprawnień naruszających ustalone prawem zasady postępowania, a tak by było, gdyby wbrew obowiązującym przepisom skarga na decyzję Kolegium została przez Sąd rozpoznana. Warunkiem bowiem zastosowania art. 112 kpa jest istnienie w porządku prawnym możliwości zaskarżenia danego rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 27 lutego 2013 r., sygn. akt I OSK 1304/12; wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 193/11, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W związku z błędnym pouczeniem zawartym w zaskarżonym orzeczeniu organu, stronie przysługuje prawo do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy do organu drugiej instancji oraz wystąpienie z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia, w terminie 7 dni, od dnia doręczenia niniejszego postanowienia. Wobec dokonanych ustaleń, w myśl art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.