II SA/Go 701/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Asesor WSA Jarosław Piątek Protokolant sekr. sąd. Stanisława Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2018 r. sprawy ze skargi T.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] r., nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego T.K. kwotę 200 (dwieście) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Starosta decyzją z dnia [...] marca 2018 r., nr [...], działając na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017 r., poz. 978 ze zm. – dalej jako u.k.p.) oraz art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm. – dalej jako k.p.a.) odmówił wydania T.K. krajowego prawa jazdy kat. B. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż w dniu 6 lutego 2017 r. T.K. – obywatel Niemiec, złożył wniosek o wydanie polskiego prawa jazdy kat. B. Organ mając na uwadze art. 4 pkt 2 u.k.p., zwrócił się do Federalnego Urzędu Transportu w Niemczech celem zbadania czy wnioskodawca nie posiada niemieckiego krajowego prawa jazdy. Pismem z dnia [...] lipca 2017 r. Federalny Urząd Transportu poinformował, iż T.K. nie posiada obecnie ważnego niemieckiego prawa jazdy, gdyż w dniu [...] stycznia 2016 r. został on pozbawiony uprawnień do kierowania pojazdami na okres 7 miesięcy z powodu prowadzenia pojazdu pod wpływem alkoholu. Warunkiem odzyskania niemieckiego prawa jazdy jest przy tym pozytywny wynik badań lekarsko-psychologicznych przeprowadzonych w Niemczech, co warunkuje dopuszczenie wnioskodawcy do kierowania pojazdami mechanicznymi po drogach publicznych. Następnie organ wskazał, iż zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p. prawo jazdy nie może być wydane osobie, która uzyskała za granicą krajowe prawo jazdy, a to prawo jazdy zostało zatrzymane lub uprawnienie do kierowania pojazdami zostało cofnięte – w okresie zatrzymania prawa jazdy lub cofnięcia uprawnienia. Wobec ustalenia negatywnej przesłanki wydania T.K. polskiego prawa jazdy, tj. cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, Starosta odmówił wydania wnioskodawcy krajowego prawa jazdy kat. B. T.K., działając przez pełnomocnika, złożył odwołanie od powyższej decyzji, w którym zarzucono błąd w ustaleniach faktycznych dotyczących błędnie przyjętych podstaw braku spełnienia przez stronę warunków niezbędnych do uzyskania wnioskowanego prawa jazdy, gdy tymczasem strona wszystkie warunki określone w art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p. spełnia. Strona wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i orzeczenie zgodnie z wnioskiem w zakresie wydania prawa jazdy. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] lipca 2018 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Starosty z dnia [...] marca 2018 r. W uzasadnieniu decyzji Kolegium w pierwszej kolejności wskazało, że zgodnie z art. 4 ust. 2 u.k.p., kierowca może posiadać tylko jedno ważne prawo jazdy. Na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie jest uznawane za ważne prawo jazdy wydane w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, jeżeli na terytorium któregokolwiek z tych państw to prawo jazdy zostało zatrzymane lub czasowo albo na stałe cofnięto posiadane uprawnienie do kierowania pojazdem – art. 4 ust. 3 u.k.p. Kolegium wyjaśniło, iż pozytywne przesłanki wydania prawa jazdy uregulowane zostały w art. 11 ust. 1 u.k.p., zaś przesłanki negatywne jego wydania ujęte zostały w art. 12 ust. 1 u.k.p. Zgodnie z art. 12 ust. 2a i 2b u.k.p., w celu wydania prawa jazdy właściwy organ wydający prawo jazdy zwraca się do odpowiednich organów państw członkowskich Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, o potwierdzenie, że osoba ubiegająca się o uprawnienie nie posiada prawa jazdy wydanego w jednym z tych państw ani nie rozpoczęła procedury wymiany prawa jazdy na krajowe prawo jazdy lub procedury wydania wtórnika polskiego krajowego prawa jazdy. Następnie organ podał, że ze znajdującego się w aktach sprawy pisma Federalnego Urzędu ds. Ruchu Drogowego wynika, iż T.K. nie posiada ważnego niemieckiego prawa jazdy. Wskazano też w nim, że w rejestrze zawierającym informacje o wykroczeniach drogowych znajdują się decyzje, które zostały załączone jako załącznik, a nadto że wnioskodawca może w Niemczech ponownie uzyskać prawo jazdy, gdy przedłoży pozytywną ekspertyzę medyczno-psychologiczną. Organ ustalił też, że w dniu [...] stycznia 2016 r. niemiecki sąd orzekł o zakazie prowadzenia pojazdu przez skarżącego za kierowanie pojazdem w ruchu drogowym pod wpływem alkoholu na okres 7 miesięcy. Zgodnie z przepisami obowiązującymi w Niemczech prawo jazdy następnie podlega zwrotowi pod warunkiem przedstawienia odpowiednich orzeczeń medycznych potwierdzających dobry stan zdrowia psychicznego i fizycznego kierującego pojazdem. Zdaniem Kolegium oznacza to, że niemieckie prawo jazdy skarżącego jest dalej ważne, a pozostaje jedynie zatrzymane z powodu prowadzenia pojazdu pod wpływem alkoholu. Dalej organ odwoławczy wskazał, że T.K. był pozbawiony przez okres 7 miesięcy prawa jazdy, do dnia [...] sierpnia 2016 r., zaś po upływie tego okresu istnieje możliwość odzyskania dokumentu potwierdzającego posiadanie uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B. Jednakże by dokument został zwrócony, skarżący powinien przedłożyć pozytywne wyniki badań medyczno-psychologicznych. Kolegium podało też, że wymóg przedstawienia badań psychologicznych stwierdzających brak przeciwwskazań do kierowania pojazdem w celu wydania prawa jazdy kategorii "B" nie jest obcy również polskiemu ustawodawstwu. Zgodnie bowiem z art. 11 ust. 6 u.k.p. dodatkowym warunkiem wydania prawa jazdy osobie, wobec której została wydana decyzja o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w trybie art. 103 ust. 1 pkt 2 lub 3 u.p.k., jest uzyskanie orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem. Powyższe, zdaniem Kolegium oznacza, że Starosta prawidłowo wydał decyzję o odmowie wydania prawa jazdy. Skargę na decyzję SKO do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. złożył T.K., reprezentowany przez pełnomocnika, zarzucając jej naruszenie art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji niezasadną odmowę wydania prawa jazdy kategorii B. Zdaniem pełnomocnika, powyższy przepis nie znajduje w niniejszym postępowaniu zastosowania, ponieważ T.K. nie znajduje się od [...] sierpnia 2016 r. w okresie obowiązywania zatrzymania prawa jazdy lub cofnięcia uprawnienia. Z treści informacji organu niemieckiego nie wynika, by wobec strony obowiązywał nadal zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, względnie uprawnienia do prowadzenia przez nią pojazdów zostały cofnięte, a wprost przeciwnie zostało wykazane, że orzeczony przez właściwy organ niemiecki ostatni zakaz prowadzenia pojazdów upłynął w dniu [...] sierpnia 2016 r. i po tej dacie, również w chwili obecnej, strona ma możliwość uzyskania na terenie Niemiec uprawnienia do kierowania pojazdami, po spełnieniu na terenie Niemiec wskazanego w informacji wymogu. Pełnomocnik wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji SKO i zobowiązanie Starosty do wydania niezwłocznie decyzji uwzględniającej wniosek strony o wydanie prawa jazdy kat. B, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Odpowiadając na skargę Kolegium podtrzymało w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( t.j. Dz.U. 2017. 2188 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U 2018 r., 1302 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, którą utrzymano w mocy decyzję Starosty w sprawie odmowy wydania T.K. prawa jazdy kat. B. Zasady wydawania prawa jazdy regulują przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, a podstawę odmowy wydania prawa jazdy w rozpoznawanej sprawie stanowił art. 12 ust. 1 pkt 5 tej ustawy, zgodnie z którym prawo jazdy nie może być wydane osobie, która uzyskała za granicą prawo jazdy, a to prawo jazdy zostało zatrzymane lub uprawnienie do kierowania pojazdami zostało cofnięte – w okresie obowiązywania zatrzymania prawa jazdy lub cofnięcia uprawnienia. W ocenie Sądu, dokonane przez organy ustalenia co do wystąpienia okoliczności uzasadniających odmowę wydania skarżącemu polskiego prawa jazdy nie znajdują odzwierciedlenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Z pisma Federalnego Urzędu ds. Ruchu Drogowego z dnia [...] lipca 2017 r. oraz załączonych do niego dokumentów wynika, że skarżący nie posiada ważnego niemieckiego prawa jazdy na mocy orzeczenia Sądu Rejonowego, który orzekł wobec niego środek karny w postaci "wstrzymania" prawa jazdy na okres 7 miesięcy z powodu prowadzenia pojazdu mechanicznego pod wpływem alkoholu, a skarżący może ponownie wejść w jego posiadanie, jeżeli przedłoży pozytywną ekspertyzę medyczno-psychologiczną. Z dokumentów powyższych wynika też, że okres "wstrzymania" prawa jazdy upłynął z dniem [...] sierpnia 2016 r. W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy konieczne jest jednoznaczne ustalenie rodzaju środka prawnego, jaki został wobec skarżącej orzeczony przez sąd niemiecki oraz czy środek ten może być uznany za odpowiadający normie prawnej zawartej w art. 12 ust. 1 pkt 5 u.p.k. Gdyby przyjąć, że "wstrzymanie" prawa jazdy oznacza zatrzymanie go na pewien okres czasu, to należałoby uznać, że istniała wprawdzie prawna podstawa do wydania decyzji odmawiającej skarżącemu wydania polskiego prawa jazdy, którą stanowił art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p., ale trwała ona tylko do dnia [...] sierpnia 2016 r. Skoro zatem po tej dacie skarżący mógł ubiegać się o wydanie uprawnienia do kierowania pojazdami w Niemczech bez przedstawienia pozytywnej opinii lekarsko-psychologicznej, to – w ocenie Sądu – nie było przeszkód by mógł też, bez spełnienia dodatkowych warunków, ubiegać się o wydanie polskiego prawa jazdy. Z literalnego brzmienia powoływanego przepisu ustawy wynika bowiem bezspornie, że prawo jazdy nie może być wydane osobie, która uzyskała za granicą prawo jazdy, które następnie zostało zatrzymane lub uprawnienia do kierowania pojazdami zostały cofnięte, ale tylko w okresie obowiązywania zatrzymania prawa jazdy lub cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami. W świetle powyższego należy stwierdzić, że zaprezentowane przez organy stanowisko, iż spełnione zostały przesłanki z art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p. jest co najmniej przedwczesne, ponieważ zostało przyjęte bez dostatecznego zbadania i wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Organy nie rozważyły jakie znaczenie dla sprawy ma data [...] sierpnia 2016 r., nie ustaliły również czy po tej dacie w dalszym ciągu trwał okres zatrzymania prawa jazdy bądź cofnięcia uprawnień, co uzasadniałoby odmowę wydania skarżącemu prawa jazdy w sytuacji nieprzedłożenia przez niego ekspertyzy medyczno-psychologicznej. Nie wyjaśniły również znaczenia wskazanej w dokumentach niemieckich data 5 lutego 2031 r., oznaczona jako "data umorzenia". Stanowi to o niewyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, co jest niezgodne z wymogami procedury administracyjnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.), a także o podjęciu decyzji z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji (art. 135 p.p.s.a.). O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz skarżącego zwrot wpisu sądowego w kwocie 200 zł. ----------------------- # 2