II SA/Go 706/11

PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2011-12-09

Skład orzekający: Jarosław Piątek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona jest z mocy ustawy zwolniona z obowiązku uiszczania tych kosztów?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie może zostać uwzględniony, jeśli strona z mocy ustawy jest już zwolniona z obowiązku uiszczania tych kosztów. Prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata może zostać przyznane, jeśli strona wykaże trudną sytuację materialną, uniemożliwiającą poniesienie kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Stan faktyczny
Skarżąca A.I. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą przyznania dodatku mieszkaniowego. W trakcie postępowania wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a następnie referendarz sądowy wezwał do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy. Skarżąca uzupełniła wniosek, podając miesięczny dochód w wysokości 1.108 zł i brak oszczędności.
Rozstrzygnięcie
1. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. – Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2011 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.I. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego p o s t a n a w i a : 1. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. wyrokiem z dnia 10 listopada 2011 r. oddalił skargę A.I. na decyzję z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego. Na podstawie zarządzenia referendarza sądowego z dnia 23 listopada 2011 r., skarżąca została wezwana do uzupełnienia w terminie 7 dni braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez złożenie go na urzędowym formularzu PPF, pod rygorem pozostawienia tego wniosku bez rozpoznania. W wyznaczonym terminie A.I. uzupełniła powyższy brak formalny wniosku o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że jej miesięczny dochód wynosi 1.108 zł. A.I. oświadczyła, że nie posiada oszczędności ani wartościowych rzeczy ruchomych. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Wniosek o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie mógł zostać uwzględniony, już z tej tylko przyczyny, że A.I. z mocy ustawy jest zwolniona od obowiązku uiszczenia tychże kosztów (art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a.). Dlatego też wniosek skarżącej w tym zakresie nie mógł zostać uwzględniony. Zgodnie z art. 262 p.p.s.a., przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczania kosztów sądowych. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Zasadą jest, iż prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów postępowania sądowego, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. W literaturze wskazuje się, że prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). W niniejszej sprawie fakty przedstawione przez A.I. świadczą o jej trudnej sytuacji materialnej. Zważyć bowiem trzeba, że skarżąca otrzymuje emeryturę w wysokości 1.108 zł. Z akt sprawy wynika, że jej miesięczne wydatki mieszkaniowe wynoszą 232,11 zł. A.I. oświadczyła, że nie posiada oszczędności. W sprawie nie występują racjonalne przesłanki mogące podważyć wiarygodność oświadczenia skarżącej w tym przedmiocie. Doświadczenie życiowe nakazuje przyjąć, że osoba utrzymująca się z emerytury w wysokości 1.108 zł i ponosząca standardowe koszty utrzymania, a także dodatkowe koszty leczenia, może mieć problemy z poczynieniem jakichkolwiek oszczędności (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 2010 r., II OZ 902/10, Lex nr 743993). W konkluzji należy stwierdzić, że wniosek A.I. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika zawiera usprawiedliwione podstawy i dlatego został uwzględniony. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło