II SA/Go 707/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie WIkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Trzecki po rozpoznaniu w dniu 21 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.T. na działanie Agencji Nieruchomości Rolnych Administrowania Zasobem w przedmiocie odmowy zawarcia umowy sprzedaży nieruchomości postanawia - Gospodarstwo Nadzoru i odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] sierpnia 2010 r. (data wpływu do Sądu 20 września 2010 r.) M.T. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na działanie organu - Agencji Nieruchomości Rolnych Gospodarstwo Nadzoru i Administrowania Zasobem (dalej zwanej ARN) w przedmiocie odmowy zawarcia umowy sprzedaży nieruchomości. Skarżący wskazał, iż organ w piśmie z dnia [...] sierpnia 2004 r. zaproponował mu jako dzierżawcy nabycie dzierżawionych nieruchomości położonych w [...] oznaczonych numerami [...], na co skarżący wyraził zgodę. Następnie w piśmie z dnia [...] sierpnia 2004 r. organ poinformował skarżącego o wycenie nieruchomości. W 2008 r. skarżący zawarł z organem aneks do umowy dzierżawy z dnia [...] września 1999 r. przedłużający trwanie dzierżawy przedmiotowych nieruchomości. Pismem z dnia [...] maja 2009 r. skarżący został poinformowany o braku możliwości zawarciu umowy sprzedaży dzierżawionych przez niego nieruchomości w trybie pierwszeństwa. W piśmie z dnia [...] lipca 2009 r. wyjaśniono, iż w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy i miasta [...] przedmiotowe nieruchomości objęte zostały zapisem terenów, na których może być dopuszczalna inna niż rolnicza forma użytkowania terenu i zgodnie z Zarządzeniem nr [...] Prezesa Agencji Nieruchomości Rolnej z dnia [...] maja 2009 r. w/w nieruchomości nie zostały przeznaczone do sprzedaży. Skarżący zwrócił uwagę, iż działki z nim sąsiadujące zostały przez organ sprzedane co dowodzi nierównego traktowania podmiotów. W odpowiedzi na skargę ANR wniosła o jej oddalenie, wskazując, iż sąd administracyjny z uwagi na przedmiot zaskarżenia nie jest właściwy rzeczowo do rozpoznania złożonej skargi. Wojewódzki Sad Administracyjny, zważył co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Na wstępie należy wskazać, iż poddanie merytorycznemu badaniu zasadności wniesionej skargi poprzedzone jest ustaleniem czy sprawa będąca przedmiotem skargi podlega kognicji sądu administracyjnego. Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem i stosują środki określone w ustawie. Jednocześnie jednak należy mieć na uwadze, że kontrola ta jest ograniczona do form działania administracji publicznej wskazanych w treści art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej nazywaną p.p.s.a., tj. skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a)pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty. Zaskarżenie przez stronę skarżącą aktu lub czynności nie wymienionego w powyższym katalogu oznacza, iż sprawa nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego i zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 ppsa podlega odrzuceniu. Zadaniem Sądu w niniejszej sprawie było zatem w pierwszej kolejności ustalenie czy złożona przez M.T. skarga na działanie Agencji Nieruchomości Rolnych w przedmiocie odmowy zawarcia umowy sprzedaży nieruchomości zalicza się do w/w katalogu spraw podlegających kognicji sądu administracyjnego. Wskazać należy, iż zasady gospodarowania mieniem Skarbu Państwa, w tym nieruchomości rolnych uregulowane jest w ustawie z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. t.j. 2007 r. Nr 231, poz. 1700 ze zm.). Regulacją tą objęte są również zasady najmu i dzierżawy w/w nieruchomości (rozdział 8), a także sprzedaży i nabywania nieruchomości (rozdział 6). Art. 29 ustawy określa warunki nabycia nieruchomości będących w zasobach ANR z uwzględnieniem pierwszeństwa. Przepisy w/w ustawy mają niewątpliwie charakter przepisów szczególnych (lex specialis) w stosunku do przepisów innych ustaw, a w szczególności do Kodeksu cywilnego regulującego czynności cywilnoprawne. Powyższe potwierdza treść art. 54 cyt. ustawy zgodnie z którym w sprawach nieuregulowanych w tejże ustawie ustawodawca nakazał stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej. W świetle powyższych rozważań stwierdzić należy niewątpliwie, iż umowa której zawarcia domaga się skarżący od ANR pomimo, iż częściowo objęta jest regulacją ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa to stanowi jednocześnie typową określoną przepisami Kodeksu cywilnego umowę cywilnoprawną. Umowa ta z mocy art. 158 kc jako umowa zobowiązująca do przeniesienia własności nieruchomości wymaga dla swej ważności zachowania kwalifikowanej formy prawnej w postaci aktu notarialnego. Mając na uwadze powyższe rozważania należało stwierdzić, iż zobowiązanie organu do zawarcia umowy cywilnoprawnej oraz kontrola organów w tym zakresie niewątpliwie nie należy do kompetencji sądów administracyjnych. Sąd wskazuje, iż działania zaskarżonego przez M.T. w rozpoznawanej skardze nie sposób zakwalifikować do którejkolwiek z aktów lub czynności określonych w cytowanym art. 3 § 2 p.p.s.a., co tym samym oznacza brak w tym zakresie właściwości sądu administracyjnego do merytorycznego rozpoznania złożonej skargi. Stanowisko Sądu potwierdza w tym względzie postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 kwietnia 2008 r. II OSK 496/08. Z uwagi na powyższe na mocy art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji.