II SA/Go 712/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.F. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J.F. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. J.F., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] września 2022 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego z dnia [...] marca 2022 r., nr [...] nakładającą na skarżącego prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą J.F. – Usługi karę pieniężną w kwocie 20.000 zł za niewykonanie obowiązku przesłania do rejestru SERNT zgłoszenia przewozu towarów podlegających monitorowaniu oraz uzyskaniu numeru referencyjnego dla tego zgłoszenia. Jednocześnie w skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając wniosek pełnomocnik skarżącego wskazał, że w dniu 11 marca 2020 r. ogłoszono pandemię nowego koronawirusa, wprowadzając szereg obostrzeń, skutkiem czego był drastyczny spadek płynności finansowej wielu firm na rynku gospodarczym, w tym m.in firmy skarżącego. W tym czasie firma nie miała możliwości świadczenia swoich usług, co spowodowało, że działalność firmy przyniosła straty. Równocześnie nie bez znaczenia dla kondycji finansowej firmy miał fakt nieregulowania należności przez kontrahentów, których epidemia również dotknęła, przez co brak było możliwości wyegzekwować od nich zapłaty. Przedłużający się okres trwania epidemii w istocie pogłębił i tak już trudną sytuację materialną i finansową skarżącego. Ponadto trwający konflikt spowodowany inwazją Rosji na Ukrainę pogłębił kryzys gospodarczy, jaki w głównej mierze uwidocznił się w transporcie. Pełnomocnik podkreślił również, że wykonanie w całości lub w części decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej spowoduje dla skarżącego nieodwracalne skutki. Skarżący prowadzi działalność na własny rachunek, świadcząc usługi transportowe. Nie bez znaczenia jest fakt, iż obciążenie dochodu skarżącego może spowodować, iż koniecznym będzie dokonanie redukcji zatrudnienia, a w najgorszym przypadku ogłoszenie bankructwa. Próba wykonania zaskarżonej decyzji będzie więc w konsekwencji pozbawieniem skarżącego prawa do godnego życia, przymusowego zbycia majątku i zadłużenia się na znaczne kwoty. Natomiast wysoce prawdopodobna redukcja zatrudnienia, wpłynie negatywnie na finanse Skarbu Państwa, który będzie zmuszony utrzymywać osoby bezrobotne w wyniku utraty pracy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualnie tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Jak wynika z treści art. 61 § 3 p.p.s.a. do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności konieczne jest spełnienie przynajmniej jednej ze wskazanych przesłanek, przy czym ciężar wykazania ich istnienia spoczywa na stronie skarżącej. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony w orzecznictwie, że przez niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, należy rozumieć taki uszczerbek (majątkowy lub niemajątkowy), który nie będzie mógł być usunięty przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego surogat w postaci sumy pieniężnej nie przedstawiałby znaczenia dla skarżącego, albo gdyby zachodziło zagrożenie życia lub zdrowia (por. postanowienie NSA z 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, publ. CBOSA). W niniejszej sprawie wnioskiem o udzielenie ochrony tymczasowej została objęta decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] września 2022 r., którą utrzymano w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego z dnia [...] marca 2022 r. o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 20 000 zł. Należy wskazać, że warunkiem wydania przez Sąd postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i ich uprawdopodobnienie w przedstawionym przez stronę materiale dowodowym. Uzasadnienie wniosku powinno się odnosić do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie skarżący, ani jego pełnomocnik nie uprawdopodobnili, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby wyrządzić znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Oceny tej nie zmienia argumentacja podniesiona w skardze, wskazująca na trudną sytuację spowodowaną pandemią COVID-19, kryzysem gospodarczym związanym z inwazją Rosji na Ukrainę oraz ewentualną redukcją zatrudnienia. Jak wskazuje się w utrwalonym orzecznictwie, aby ocenić, czy rzeczywiście egzekucja kary pieniężnej może wyrządzić stronie skarżącej znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki, konieczne jest odniesienie tej kwoty do jej sytuacji majątkowej. Bez porównania tych dwu wartości (wysokości nałożonej kary i majątku, jakim dysponuje skarżąca), nie jest możliwe zweryfikowanie twierdzenia strony skarżącej, że w jej przypadku zapłata wspomnianej kwoty może rzeczywiście doprowadzić do znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienia NSA: z 13 maja 2021 r., sygn. akt II GZ 143/21; z 13 listopada 2020 r., sygn. akt II GZ 324/20; z 9 lipca 2020 r., sygn. akt II GZ 169/20, z 15 marca 2022 r., sygn. akt II GZ 39/22). Bez przedłożenia przez skarżącego stosownych dokumentów źródłowych, z których wynikałaby jego rzeczywista zdolność płatnicza, nie jest w istocie możliwe zweryfikowanie zarówno wysokości uzyskiwanego dochodu, jego regularności, jak i wartości środków majątkowych należących do skarżącego. Danych tych, w sytuacji ich nieprzedstawienia, nie można w żaden sposób skonfrontować z wysokością nałożonego zobowiązania, co uniemożliwia dokonanie analizy zdolności finansowej strony i rozmiaru ciążącego na niej obciążenia oraz ryzyka powstania ewentualnych szkód lub skutków. Z akt sprawy nie wynika, by skarżący znajdował się w sytuacji uniemożliwiającej mu pokrycie należności orzeczonej zaskarżoną decyzją. Skarżący, ani tym bardziej profesjonalny pełnomocnik nie przedłożyli żadnej dokumentacji, która świadczyłyby o wskazywanej przez pełnomocnika we wniosku trudnej sytuacji finansowej skarżącego. Brak wiedzy Sądu w zakresie rzeczywistej (dającej się zweryfikować) sytuacji majątkowej skarżącego nie pozwalał zatem na ocenę spełnienia przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej w niniejszym postępowaniu sądowo-administracyjnym przewidzianych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Jednocześnie zauważyć trzeba, że konieczność uiszczenia kary pieniężnej jest zwykłym skutkiem jej nałożenia i nie oznacza automatycznie, że jej zapłata spowoduje wystąpienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązek o charakterze pieniężnym, a takiego dotyczy niniejsza sprawa, ma z natury odwracalny charakter. Oznacza to, że w razie jego zrealizowania, a następnie uwzględnienia skargi, objęta zaskarżoną decyzją kwota pieniężna będzie podlegała zwrotowi (por. postanowienie NSA z 23 sierpnia 2011 r., II GSK 1562/11, CBOSA). Wobec powyższego, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.