II SA/Go 717/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Linska - Wawrzon (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 07 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zasad i trybu przeprowadzania wywiadu środowiskowego p o s t a n a w i a odrzucić skargę. D.B. wniosła skargę na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. [...] w przedmiocie zasad i trybu przeprowadzania wywiadu środowiskowego. Pismem z dnia 23 lipca 2007 r. D.B. zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. z propozycją zmiany sposobu przeprowadzania u niej wywiadów środowiskowych przez pracowników Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. Skarżąca opisała dotychczasowy przebieg wywiadów środowiskowych, wskazała na uchybienia, jakie jej zdaniem popełniają pracownicy socjalni, przedstawiła własną interpretację przepisów ustawy o pomocy społecznej oraz Kodeksu postępowania administracyjnego regulujących postępowanie dowodowe, a także propozycję usprawnienia procedury rozpatrywania jej wniosków o udzielenie pomocy społecznej. Pismem z dnia 31 lipca 2007 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. udzieliło D B. odpowiedzi na wniosek z dnia 23 lipca 2007 r. Kolegium poinformowało skarżącą, jakie przepisy prawa regulują zasady i tryb przeprowadzania wywiadów środowiskowych, w jakich celach się to robi, jakie informacje są w trakcie wywiadu zbierane, a także w jakiej części przedstawiona przez skarżącą interpretacja przepisów prawa była zdaniem organu błędna. Odpowiedź Kolegium została zakończona konkluzją, iż zgodnie z art. 6 k.p.a. organy pomocy społecznej działają na podstawie przepisów prawa, co oznacza, iż są tymi przepisami związane i wykonują swoje zadania w formach i trybach prawem przewidzianych. W skardze na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 31 lipca 2007 r. skarżąca wyraziła niezadowolenie ze sposobu załatwienia jej wniosku z dnia 23 lipca 2007 r. Zarzuciła organowi niechęć do rozwiązywania spraw, brak wnikliwości, ignorowanie próśb skarżącej o udzielenie pomocy oraz o udzielenie informacji co do dalszego postępowania celem uzyskania takiej pomocy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. wniosło o odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. jako nie należącej do właściwości sądu administracyjnego. Zdaniem organu pismo skarżącej z dnia 23 lipca 2007 r. należało potraktować jako wniosek w rozumieniu art. 241 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie zaś z treścią art. 246 § 1 k.p.a. Sygn. akt II SA/Go 717/07 wnioskodawcy niezadowolonemu ze sposobu załatwienia wniosku służy prawo wniesienia skargi w trybie określonym w rozdziale 2 działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego. Z powyższego wynika, że postępowanie w sprawie wniosku jest jednoinstancyjne i nie służą w nim żadne środki prawne. Wnioskodawca może jedynie zainicjować postępowanie skargowe w trybie przewidzianym w Kodeksie postępowania administracyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skargę należało odrzucić. Analiza treści pisma skarżącej z dnia 23 lipca 2007 r. prowadzi do wniosku, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze słusznie zakwalifikowało je jako wniosek w rozumieniu art. 241 k.p.a. W piśmie tym skarżąca przedstawiła bowiem swoje propozycje, które jej zdaniem usprawnią procedurę przyznawania pomocy społecznej. Postępowanie w sprawach skarg i wniosków zostało uregulowane w dziale VIII kodeksu postępowania administracyjnego, którego rozdział 3, obejmujący przepisy art. 241 – 247, normuje instytucję wniosku. W myśl art. 241 k.p.a. przedmiotem wniosku mogą być w szczególności sprawy ulepszenia organizacji, wzmocnienia praworządności, usprawnienia pracy i zapobiegania nadużyciom, ochrony własności, lepszego zaspokajania potrzeb ludności. Stosownie do art. 242 § 1 k.p.a. wnioski składa się do organów właściwych ze względu na przedmiot wniosku. W postępowaniu wnioskowym uregulowanym w dziale VIII k.p.a. nie rozstrzyga się konkretnej sprawy administracyjnej, w konsekwencji nie kończy się ono wydaniem decyzji administracyjnej. Stosownie do art. 244 § 2 k.p.a. o sposobie załatwienia wniosku zawiadamia się wnioskodawcę. Elementy składowe zawiadomienia wynikają z art. 238 § 1 k.p.a., umiejscowionego w dziale VIII, rozdziale 2, poświęconym skargom. Do przepisu tego odsyła art. 247 k.p.a. Na zawiadomienie to nie służy skarga do sądu administracyjnego, nie jest ono bowiem innym niż decyzje i postanowienia aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej, dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego, t. II, Zakamycze 2005, s. 544-545). Tego typu akty lub czynności muszą spełniać następujące przesłanki: nie mają charakteru decyzji Sygn. akt II SA/Go 717/07 lub postanowienia, są podejmowane w sprawach indywidualnych, muszą mieć charakter publicznoprawny, dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Ostatnia przesłanka oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem lub zaniechaniem określonego działania organu administracji a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s. 29-30). Zawiadomienie z art. 244 § 2 k.p.a. nie posiada tej ostatniej cechy, co przesądza o niezaskarżalności tego typu czynności. Postępowanie w sprawie wniosku ma charakter jednoinstancyjny, uproszczony, wnioskodawcy nie przysługuje żaden środek prawny na akt kończący to postępowanie. Zgodnie z art. 246 k.p.a. może on wnieść jedynie skargę, o której mowa w art. 227 k.p.a. Sprawy rozpatrywania wniosków w trybie kodeksu postępowania administracyjnego nie podlegają generalnie kognicji sądów administracyjnych (postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 20 lutego 2006 r., IV SA/Wa 2161/05, LEX nr 203689). W świetle powyższych okoliczności należało uznać, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, wobec czego w myśl art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a skarga podlega odrzuceniu. Sędzia WSA Marzenna Linska-Wawrzon