II SA/Go 722/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Fornalik Sędzia WSA Marek Szumilas Protokolant specjalista Ewa Kłosowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi R.M. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 29 sierpnia 2007 r., sygn. akt II SA/Go 451/07 w sprawie ze skargi R.M. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na rzecz adwokat E.K. kwotę 240 (dwieście czterdzieści złotych), powiększoną o należną stawkę podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. Wyrokiem z dnia 29 sierpnia 2007 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Go 451/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. oddalił skargę R.M. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej. Wyrok ten stał się prawomocny od dnia 19 października 2007 r. W dniu 31 marca 2010 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynęła skarga R.M. o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego wskazanym wyrokiem. Jako przesłankę wznowienia skarżąca wskazała okoliczność, iż zeznania radcy prawnego H.Ł. oraz pełnomocnika organu lek. med. E.P. – K., zawarte w protokole rozprawy z dnia [...] sierpnia 2007 r., co do daty powstania choroby, są fałszywe. W piśmie z dnia [...] kwietnia 2010 r. skarżąca wskazała, iż podstawę wznowienia stanowi art. 273 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 z 2002 r. poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.), ze względu na odkrycie takich środków dowodowych, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Postanowieniem z dnia 30 czerwca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. odrzucił skargę o wznowienie postępowania uznawszy, iż skarga jest niedopuszczalna bowiem została wniesiona z uchybieniem terminu określonego w art. 227 p.p.s.a., zaś podnoszona przez skarżącą podstawa wznowienia w sprawie nie zachodziła (art. 273 § 2 p.p.s.a.). Postanowienie to stało się prawomocne z dniem 13 sierpnia 2010 r. W dniu 29 września 2010 r. skarżąca złożyła ponownie skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 29 sierpnia 2007 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Go 451/07. W jej pierwotnej treści powołując się na przepis art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. nr 98 z 2000 r. poz. 1071 ze zm.), skarżąca wskazała okoliczność, iż zeznania radcy prawnego H.Ł. oraz pełnomocnika organu lek. med. E.P. – K., zawarte w protokole rozprawy z dnia [...] sierpnia 2007 r. są fałszywe. W jej treści ustanowiła swoim pełnomocnikiem matkę C.M.. l Sygn. akt II SA/Go 722/10 W piśmie procesowym precyzującym zakres i podstawy skargi z dnia [...] października 2010 r. pełnomocnik skarżącej C.M. wskazała, iż w jej ocenie orzeczenie będące przedmiotem skargi zostało uzyskane za pomocą przestępstwa (art. 273 pkt 2 p.p.s.a.). Podniosła, iż w aktach znajdują się dokumenty poświadczające wystąpienie choroby słuchu już w roku 1987 i w kolejnych latach oraz audiogram z badań słuchu z 1997 roku świadczący o ubytku słuchu, co zataiła H.Ł.. W odniesieniu się do terminu podniosła, że o podstawie skargi strona dowiedziała się z postanowienia wydanego w dniu 30 czerwca 2010 r., zatem został on zachowany. Jak podała, "oparcie wyroku na podstawie zeznań H.Ł. uważa, za dowód, iż wcześniejsze orzeczenie zostało uzyskane na podstawie przestępstwa". W odpowiedzi na skargę, złożonej 13 grudnia 2010 r. pełnomocnik uczestnika postępowania "T" sp. z o.o. (poprzednio TK sp. z o.o.) wniósł o odrzucenie skargi o wznowienie podnosząc, iż poprzednia skarga o identycznej treści została przez sąd odrzucona. Na rozprawie w dniu 15 grudnia 2010 r. wyznaczony z urzędu pełnomocnik skarżącej - adw. E.K. popierając skargę, dodatkowo wskazała, iż jej podstawą jest ujawnienie się w sprawie nowych dowodów zawartych w pismach skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Przepisy działu VII ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi na szczególnych zasadach dozwalają na wznowienie postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Znaczenie instytucji wznowienia postępowania sprowadza się do stworzenia możliwości ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej już prawomocnym orzeczeniem sądu, o ile zachodzą enumeratywnie wyliczone w ustawie przyczyny wznowienia postępowania. Wznowienie postępowania sądowego jest instytucją nadzwyczajną, której celem jest stwierdzenie, czy postępowanie zwykłe nie było dotknięte, którąś z kwalifikowanych ściśle określonych wad wymienionych w art. 271 p.p.s.a. (przyczyny nieważności), stwierdzonej przez Trybunał Konstytucyjny lub kompetentnego organu międzynarodowego niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie (art. 272 p.p.s.a.) oraz tzw. przyczyn restytucyjnych 2 Sygn. akt II SA/Go 722/10 wymienionych w art. 273 p.p.s.a. Jest to zatem postępowanie szczególne, stanowiące odstępstwo od zasady stabilności i prawomocności orzeczeń sądowych. Istnienie przyczyn restytucyjnych, bo do nich należą wskazywane przez stronę skarżącą podstawy uzasadnia uchylenie lub zmianę prawomocnego orzeczenia tylko wówczas, gdy zostanie stwierdzony związek przyczynowy zachodzący między nimi, a treścią orzeczenia. Stosownie do treści przepisu art. 273 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania na tej podstawie, że orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym (art. 273 § 1 pkt 1) lub też orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa (art. 273 § 1 pkt 2). Ponadto można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (art. 273 § 2), a także w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy. Wskazanie właściwej, ustawą określonej podstawy wznowienia postępowania stanowi wymóg formalny skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego (art. 279 p.p.s.a.). Natomiast uzasadnienie podstaw wznowienia powinno zawierać w szczególności powołanie okoliczności powodujących istnienie wskazanej podstawy wznowienia. Podczas badanra wstępnego skargi o wznowienie postępowania sąd ogranicza się do ustalenia, czy podstawa przytoczona w skardze odpowiada którejkolwiek z podstaw określonych w ustawie. Zgodnie z art. 277 p.p.s.a., skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym, liczonym od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia. W przypadku powołanej przez stronę w niniejszej sprawie przesłanki z art. 273 § 2 p.p.s.a., termin ten liczony jest od dnia, w którym strona dowiedziała się o istnieniu nowych okoliczności faktycznych i mogła ocenić ich prawdopodobny wpływ na wynik sprawy. Ustalenie, że skarga o wznowienie została wniesiona z uchybieniem terminu, wyklucza możliwość badania podstawy wznowienia wskazanej w skardze, z kolei brak ustawowej podstawy wznowienia stanowi obowiązek odrzucenia wniosku o wznowienie postępowania, bez potrzeby czynienia ustaleń w zakresie zachowania terminu. Odnosząc się do wynikających z art. 279 w zw. z art. 273 p.p.s.a. wymogów Sąd w niniejszym składzie opowiada się za poglądem, iż badanie, o którym mowa w 3 Sygn. akt II SA/Go 722/10 art. 280 p.p.s.a. nie jest badaniem zasadności skargi. Podstawą oceny dopuszczalności skargi, także w świetle treści art. 281 p.p.s.a., są bowiem twierdzenia zawarte w skardze, a dopiero ich konfrontacja z rzeczywistym stanem rzeczy prowadzić może do uznania ich zasadności albo bezzasadności a zatem materialnej oceny (por. A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 760-762; także J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2008, s. 653-656 i powołane tam poglądy). Podobnie należy traktować badanie zachowania terminu z art. 273 § 2 p.p.s.a., którego okoliczności dotyczące początku jego biegu wynikają z twierdzenia strony. Z tej perspektywy należy uznać, że skarga została wniesiona w terminie zaś powołane przez obu pełnomocników skarżącej podstawy to jest: uzyskanie orzeczenia za pomocą przestępstwa oraz wykrycie takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu odpowiadają ustawowym podstawom wznowienia z art. 273 § 1 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 273 § 2 p.p.s.a. Kwestią merytoryczną jest zatem ich bezzasadność. Jeśli chodzi o pierwszą podstawę subiektywne przekonanie strony o "popełnieniu przestępstwa" nie znajduje jakiegokolwiek odzwierciedlenia w sprawie będącej przedmiotem skargi. Po pierwsze bowiem przestępstwem, w rozumieniu rozważanej podstawy może być tylko czyn penalizowany przez kodeks karny (art. 7 kodeksu karnego), po drugie pozostający w związku przyczynowym ze sprawą. Natomiast druga podstawa to jest ujawnione przez skarżącą "nowe dowody", odnoszące się do "dowodów" prowadzonych przed sądem w sprawie II SA/Go 451/07, dowodami w istocie nie są i być nie mogą, niemając żadnego wpływu na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia. Na tle tak sformułowanych podstaw skargi o wznowienie, skarżącej oraz jej pełnomocnikowi C.M. godzi się przypomnieć, iż kontrola legalności sprawowana przez sąd administracyjny odbywa się na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego przez organy w postępowaniu administracyjnym, sąd zaś postępowania dowodowego w zasadzie nie prowadzi. Jedyny dopuszczalny wyjątek dotyczy dowodów z dokumentów. Prowadzenie zaś dowodów z zeznań stron jest wykluczone (art. 106 § 3 p.p.s.a.). Zaznaczyć także należy, iż środki dowodowe, Sygn. akt II SA/Go 722/10 które mogłyby uzasadniać wznowienie postępowania sądowego istnieć powinny przed zakończeniem sprawy sądowoadministracyjnej. Z tych względów okoliczności, na które powołuje się skarżąca w oczywisty sposób warunków tych nie spełniają, gdyż stanowiły one jedynie wystąpienia (stanowiska) pełnomocników organów nie zaś osobowe środki dowodowe służące ocenie zgodności z prawem wydanej w sprawie decyzji administracyjnej. Z treści uzasadnienia wyroku z dnia 29 sierpnia 2007 r. wynika jasno, iż nie stanowiły one przedmiotu rozważań sądu, ani też - w jakimkolwiek zakresie - podstawy do kontroli legalności wydanych decyzji. Mimo ich formalnie poprawnego powołania pozostają zatem poza jakimkolwiek przyczynowym związkiem ze sprawą oraz rzeczywistymi przesłankami, które mogłyby uzasadniać wznowienie na ich podstawie. Odnosząc się do wniosku zawartego w odpowiedzi na skargę należy podkreślić, iż art. 285 p.p.s.a. nie znajduje zastosowania, w przypadku, gdy do wznowienia postępowania nie doszło wobec odrzucenia skargi o wznowienie (por. por. A. Kabat, op. cit, s. 765). Odnosząc się do kwestii reprezentacji strony na rozprawie w dniu 15 grudnia 2010 r. należy wyjaśnić, iż w oparciu o złożone przez obecnego na rozprawie pełnomocnika skarżącej z urzędu adwokat E.K. Przewodniczący zarządził 15 minutową przerwę w rozprawie w celu umożliwienia jej kontaktu z C.M. i ustalenia, czy zamierza ona również uczestniczyć w tej rozprawie. Z oświadczenia adwokat E.K. złożonego po przerwie wynikało, iż nie udało się jej z C.M. skontaktować. Wobec prawidłowości zawiadomienia stron, reprezentowania na rozprawie skarżącej przez ustanowionego adwokata z urzędu oraz braku jego zastrzeżeń co do możliwości rozpoznania i wyjaśnienia sprawy rozprawa została przeprowadzona i zamknięta (art. 107 w zw. z art. 109 i 105 p.p.s.a. oraz art. 113 § 1 p.p.s.a.). Wobec powyższego uznając, w granicach określonych podstawami wznowienia, że podnoszone w sprawie okoliczności nie uzasadniają restytucji na podstawie art. 282 § 2 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. skargę oddalił. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzeczono na podstawie art. 209 p.p.s.a.