II SA/Go 722/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Rogalski Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Zarychta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi J.H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie oddala skargę. Pismem z dnia [...] lutego 2023 r. Dyrektor Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] poinformował Starostę [...], że J. H., w wyniku odwoławczego badania psychologicznego przeprowadzanego na podstawie art. 39k ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 180), otrzymał w dniu [...] lutego 2023 r. orzeczenie psychologiczne nr [...] o istnieniu przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. W odpowiedzi na pytanie Starosty [...], Dyrektor WOMP w piśmie z dnia [...] marca 2023 r. wskazał, że zachodzi istotne podejrzenie w stosunku do J. H. istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami kat. B nie tylko w kontekście pracy zawodowej, ale również w odniesieniu do kierowania pojazdami w celach prywatnych. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2023 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 622), Starosta [...] skierował J. H. na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Decyzją z dnia [...] maja 2023 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] na skutek odwołania wniesionego przez J. H., uchyliło decyzję Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2023 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W toku ponownego rozpoznania sprawy, w odpowiedzi na pismo Starosty [...], pismem z dnia [...] czerwca 2023 r. WOMP poinformował, że badanie psychologiczne przeprowadzone w dniu [...] lutego 2023 r. wykazało istotne deficyty J. H. w zakresie funkcji [...]. Decyzją z dnia [...] czerwca 2023 r., nr [...], Starosta [...] skierował J. H. na badania lekarskie przeprowadzane celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w zakresie posiadanych uprawnień kat. AM, B1,B, uzasadniając jego konieczność wydanym orzeczeniem psychologicznym nr [...], stwierdzającym u skarżącego istnienie przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz pismem Pracowni Psychologicznej WOMP w [...]z dnia [...] czerwca 2023 r., w którym wskazano, iż zastrzeżenia zdrowotne dotyczące zdolności do kierowania pojazdami kat. B przez stronę wynikają ze stwierdzonych w ocenie psychologicznej odchyleń w zakresie funkcji [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpatrzeniu w dniu [...] sierpnia 2023 r. odwołania wniesionego przez J. H. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2023 r., orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. W ocenie Kolegium, informacje przekazane przez WOMP dotyczące ujawnionego u strony istotnego deficytu w zakresie funkcji [...], dostatecznie uprawdopodabniają istnienie u odwołującego przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Zdaniem Kolegium oceniając wiarygodność tych informacji należy uwzględnić stopień referencyjności wojewódzkich ośrodków medycyny pracy, które są wyspecjalizowanymi jednostkami organizacyjnymi służby medycyny pracy, powołanymi m.in. do udzielania konsultacji podstawowym jednostkom służby medycyny pracy, wykonywania kontroli podstawowych jednostek służby medycyny pracy i rozpatrywania odwołań od orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy. Wojewódzkie ośrodki medycyny pracy rozpatrują również odwołania od orzeczeń wydawanych przez psychologów uprawnionych do wykonywania badań psychologicznych w zakresie psychologii transportu (art. 84 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami). Zdaniem Kolegium, skoro w ocenie WOMP zachodzą podejrzenia istnienia u odwołującego przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, również dla celów niezawodowych, to taka informacja stanowi "uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia" w rozumieniu art. 99 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami. Starosta [...] miał zatem uzasadnione podstawy do skierowania strony na kontrolne badania lekarskie. Kolegium odniosło się do orzeczenia psychologicznego nr [...] z dnia [...] lipca 2023 r., wydanego po przeprowadzeniu badań psychologicznych na podstawie art. 39k ust 1 ustawy o transporcie drogowym, stwierdzającego brak u J. H. przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Zdaniem Kolegium powyższe orzeczenie wydane zostało dla innych celów i na podstawie innego rodzaju badań. Z podobnych przyczyn Kolegium nie wzięło pod uwagę orzeczenia wystawionego przez organy wojskowe nr [...] w dniu [...] marca 2023 r., potwierdzającego zdolność odwołującego do pełnienia służby wojskowej. Również te orzeczenie wydane zostało dla innych potrzeb i na podstawie innej metodologii badań. W dniu [...] grudnia 2023 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] wpłynęła skarga J. H. z dnia [...] października 2023 r. na decyzję SKO z dnia [...] sierpnia 2023 r. W skardze, reprezentujący skarżącego pełnomocnik profesjonalny, zarzucił Kolegium naruszenie norm prawa administracyjnego, a w szczególności: art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. - polegające na braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego przez organ i oparcia decyzji na piśmie WOMP z [...] czerwca 2023 r., art. 80 k.pa. - polegające na błędnej ocenie materiału dowodowego zebranego w chwili wydania decyzji, w szczególności orzeczenia psychologicznego nr [...] z [...] lipca 2023 r., art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami – poprzez uznanie, że istnieje uzasadnione zastrzeżenie co do stanu zdrowia skarżącego; błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonej decyzji wrażający się w przyjęciu, że orzeczenie psychologiczne nr [...] odnosi się do przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami, podczas gdy orzeczenie to, będące de facto podstawą do zainicjowania przedmiotowego postępowania, dotyczyło istnienia przeciwwskazań do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. W skardze wniesiono o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ II instancji; 2) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego. W uzasadnieniu skargi wskazano, że uzasadnienie decyzji SKO jest błędne, gdyż nie sposób uznać, że u J. H. rzeczywiście występują jakieś deficyty, albowiem J. H. w dniu [...] lipca 2023 r. po raz kolejny poddał się badaniu psychologicznemu również na podstawie art. 39k ust 1 ustawy o transporcie drogowym i otrzymał orzeczenie psychologiczne nr [...] stwierdzające brak przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Należy wskazać, że psycholog wykonujący badanie w dniu [...] lipca 2023 r. na postawie takich samych metod, jak Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy, nie stwierdził żadnych przeciwwskazań do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, zatem nie powinno być również żadnych wątpliwości, że skoro J. H. może wykonywać pracę na stanowisku kierowcy tj. jeździć zawodowo, to tym bardziej nie ma żadnych przeciwwskazań do kierowania pojazdami w celach niezawodowych. Należy podkreślić, że orzeczenie psychologiczne z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...] oraz orzeczenie psychologiczne z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...] są orzeczeniami wydanymi na podstawie tych samych przepisów, a skoro w dniu [...] lipca 2023 r. nie stwierdzono żadnych przeciwwskazań u J. H. do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, to nie sposób uznać, że na chwilę obecną istnieją poważne i uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy. Orzekając w przedmiocie skierowania skarżącego na badania lekarskie, organy administracji naruszyły przepisy postępowania, a w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnej, wnikliwej oceny materiału dowodowego i bardzo lakoniczne przedstawienie przyczyn uzasadniających przyjęcie istnienia uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia strony, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z powyższych względów zebrany przez organy administracji materiał dowodowy nie daje podstaw do zastosowania art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w odpowiedzi na skargę wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. Zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 5 tej ustawy badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podlega osoba posiadająca prawo jazdy, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. Art. 99 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami stanowi natomiast, że starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badania lekarskie, jeśli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Jak wynika z cytowanych przepisów zastrzeżenia co do stanu zdrowia są wystarczające do skierowania danej osoby na badania lekarskie, jeżeli są "uzasadnione" i "poważne". W orzecznictwie odnoszącym się do art. 99 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami (który do 4 grudnia 2021 r. miał jednostkę redakcyjną art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b) przyjmuje się, że przy interpretacji powyższej przesłanki należy mieć na względzie cel ustawy o kierujących pojazdami, czyli zapobieganie zagrożeniom w ruchu drogowym, stąd zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy powinny dotyczyć aspektów zdrowia mogących mieć wpływ na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdów, a sformułowanie, że mają być uzasadnione oznacza, że są one oparte na wiarygodnych podstawach. Psychofizyczna kondycja kierowcy jest ważnym czynnikiem wpływającym na bezpieczeństwo w ruchu drogowym. Chodzi więc o sytuacje, gdy wątpliwości co do stanu zdrowia kierowcy wynikają z ujawnienia się jakichś okoliczności faktycznych mających wpływ na zdolność prowadzenia pojazdu, których to weryfikacja wymaga wiedzy specjalistycznej. Stąd też dopuszczalna jest w tym zakresie ingerencja prawna organów polegająca na doprowadzeniu do sprawdzenia stanu zdrowia kierowcy (por. np. wyroki NSA z 7 września 2016 r., I OSK 1051/16, 5 października 2018 r., I OSK 2741/16, 9 lutego 2018 r., I OSK 1938/17). Przyczyną, dla której na podstawie powyższych przepisów wydano decyzję o skierowaniu skarżącego na badanie psychologiczne było orzeczenie WOMP z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...] o istnieniu przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami, wydane w oparciu o badanie psychologiczne, które wykazało istotne deficyty J. H. w zakresie funkcji [...]. Zasadnicza argumentacja skargi odwołuje się natomiast do orzeczenia psychologicznego nr [...] z dnia [...] lipca 2023 r. stwierdzającego brak u J. H. przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Okoliczność, że orzeczenie wydane później było korzystne dla skarżącego, nie oznacza, że jest ono wiążące. Orzeczenie późniejsze nie anulowało bowiem wcześniejszego orzeczenia WOMP, który stwierdził istnienie w stosunku do skarżącego przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. Jak stanowi § 6 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2016 r. poz. 231 ze zm.) w przypadku posiadania w prowadzonych aktach ewidencyjnych, o których mowa w § 3 ust. 1, orzeczenia lekarskiego lub orzeczenia psychologicznego o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych lub psychologicznych do kierowania pojazdami sprzecznego z otrzymanym orzeczeniem - skierować osobę na badania lekarskie w trybie art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami oraz zawiadomić organ przeprowadzający kontrolę wykonywania i dokumentowania badań lekarskich lub psychologicznych o fakcie stwierdzenia sprzecznych orzeczeń. W przypadku zatem istnienia dwóch orzeczeń psychologicznych o sprzecznej treści, powołany przepis § 6 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia jasno wskazuje, że należy skierować taką osobę na badania lekarskie w trybie art. 75 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami. Taka sytuacja miała miejsce w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, a to wobec sprzeczności orzeczeń z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...] i z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...]. Nie ma zatem postaw do stwierdzenia, że przy wydawaniu skarżonej decyzji doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 99 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami. Celem wprowadzonych rozwiązań prawnych jest zapewnienie bezpieczeństwa na drogach. Niedomagania zdrowotne kierowcy są bowiem ważnym czynnikiem wpływającym na bezpieczeństwo użytkowników dróg. Dla zachowania takiego bezpieczeństwa niezbędne jest czuwanie przez organy nad tym, aby osoby kierujące pojazdami miały wymaganą sprawność psychofizyczną. Skierowanie zaś na badania lekarskie ma na celu potwierdzenie, że w określonym stanie zdrowotnym dana osoba nie będzie stwarzać zagrożenia w ruchu drogowym. W sytuacji, gdy istnieją dwa orzeczenia psychologiczne o przeciwstawnej treści w stosunku do tej samej osoby, to niewątpliwie istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. Należy w tym miejscu podkreślić, że wydanie decyzji kierującej na badania nie musi łączyć się z absolutną pewnością co do istnienia przeciwskazań psychologicznych kierowcy do prowadzenia pojazdów. Wystarczy, że istnieje takie prawdopodobieństwo. Zdaniem Sądu nie doszło również do naruszenia zarzucanych w skardze przepisów prawa procesowego, albowiem nie doszło do błędu w ustaleniach faktycznych, a organ drugiej instancji w uzasadnieniu skarżonej decyzji odniósł się zarówno do orzeczenia psychologicznego z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...], jak i wydanego przez Wojskowe Centrum Rekrutacji orzeczenia z dnia [...] marca 2023 r. nr [...]. Treść tych orzeczeń, z przyczyn podanych wyżej, nie podważała prawidłowości decyzji wydanej na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, a to wobec istnienia orzeczenia o przeciwstawnej treści z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...]. Uwzględniając powyższe rozważania, bezzasadność podniesionych w skardze zarzutów oraz brak okoliczności podważających zaskarżoną decyzję, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.