II SA/Go 727/25

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2026-03-05

Skład orzekający: Adam Jutrzenka-Trzebiatowski, Kamila Karwatowicz, Jarosław Piątek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pojazd specjalny, który został wcześniej zarejestrowany na terenie innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, może zostać zarejestrowany w Polsce bez konieczności przedkładania dokumentu homologacji, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 3 Prawa o ruchu drogowym?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że pojazd specjalny, który został wcześniej zarejestrowany na terenie innego państwa członkowskiego UE, nie wymaga przedłożenia dokumentu homologacji z art. 72 ust. 1 pkt 3 Prawa o ruchu drogowym do rejestracji w Polsce. Odmienne stanowisko naruszałoby swobodny przepływ towarów i zasady wynikające z unijnych rozporządzeń dotyczących homologacji. Organy dokonały błędnej wykładni przepisów, żądając dokumentu, który nie był wymagany w ustalonym stanie faktycznym.
Stan faktyczny
Spółka J sp. z o.o. złożyła wniosek o rejestrację pojazdu specjalnego marki [...] sprowadzonego z Niemiec. Starosta odmówił rejestracji, powołując się na brak wymaganego dokumentu homologacji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię przepisów prawa materialnego i procesowego, wskazując, że dowód rejestracyjny z innego państwa UE powinien wystarczyć do rejestracji.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] r. znak: [...], zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej J sp. z o.o. kwotę 697 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędziowie Sędzia WSA Kamila Karwatowicz Sędzia WSA Jarosław Piątek (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Danuta Chorabik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2026 r. sprawy ze skargi J sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy rejestracji pojazdu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] r. znak: [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej J sp. z o.o. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją Starosty (dalej również jako: Starosta, organ I instancji) z dnia [...]września 2025 r. nr [...] orzeczono w sprawie odmowy rejestracji pojazdu marki [...] o numerze [...], na rzecz J. sp. z o.o. (dalej jako: strona, spółka, skarżąca). W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, iż w dniu 7 lipca 2025 r. do urzędu wpłynął wniosek spółki o rejestrację pojazdu marki [...] sprowadzonego z Niemiec. Do wniosku załączone zostały niżej wymienione dokumenty: rachunek z dnia [...] czerwca 2025 r. wraz z tłumaczeniem; niemiecki dowód rejestracyjny nr [...] wraz z tłumaczeniem; oświadczenie dotyczące wprowadzenia pojazdu na terytorium RP z dnia [...] lipca 2025 r.; zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym nr [...]z dnia [...] lipca 2025 r. Organ I instancji wskazał, że z zebranego materiału dowodowego wynika, iż pojazd został zakupiony z Niemiec bez dowodu rejestracyjnego, ważnego świadectwa homologacji ani dopuszczenia jednostkowego pojazdu. Przedłożenie takiego dokumentu na podstawie art. 72 ust 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2024 r., poz. 1251 ze zm., dalej jako p.r.d.) jest obowiązkowe, ponieważ pojazd nie był wcześniej zarejestrowany na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej zgodnie z art. 72 ust 2 pkt 1 p.r.d. Zdaniem organu I instancji powyższe potwierdza wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 grudnia 2024 r. sygn. II GSK 1606/23. Zatem w sytuacji, gdy pojazd nie ma dokumentu wskazanego w art. 72 ust. 1 pkt 3 p.r.d., organ administracyjny zobowiązany jest wydać decyzję odmowną. Mając powyższe na uwadze organ I instancji uznał, że zachodzi przesłanka, o której mowa w art. 73 ust. 1e pkt 1 p.r.d. i należało odmówić rejestracji ww. pojazdu. Na skutek wniesionego przez stronę odwołania, decyzją z dnia [...] października 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako: SKO, organ odwoławczy, organ II instancji) utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu ww. decyzji SKO wskazało, że rejestracja pojazdu następuje w drodze rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej w formie decyzji administracyjnej, po przeprowadzeniu postępowania w celu ustalenia okoliczności faktycznych i prawnych, od których ustawa i przepisy wykonawcze uzależniają dokonanie rejestracji. Postępowanie to kończy się wydaniem decyzji i decyzja ta poprzedza czynność materialno-techniczną wydania dowodu rejestracyjnego i tablic. Dokumenty niezbędne do rejestracji pojazdu określone zostały w art. 72 ust. 1 p.r.d. oraz § 2 i 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 8 listopada 2024 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, wymagań dla tablic rejestracyjnych oraz wzorów innych dokumentów związanych z rejestracją pojazdów (Dz.U. 2024 r., poz. 1709 ze zm.). Następnie organ odwoławczy wskazał, że okolicznością bezsporną jest, iż pojazd był rejestrowany. Organ I instancji zwrócił się do Kraft-Bundesamt z prośbą o informację czy sporny pojazd został zarejestrowany na podstawie indywidualnego świadectwa homologacji i jaki jest jego prawidłowy typ. Spytano także czy pojazd jest pojazdem samobieżnym. W odpowiedzi na powyższe wskazano, iż pojazd jest specjalnym urządzeniem roboczym. Właściwy urząd komunikacji musi wystawić BETREBSERLAUBNIS (świadectwo dopuszczenia pojazdu do ruchu) oraz dowód rejestracyjny, aby można było używać pojazdu w ruchu ulicznym. Pojazd ten został zarejestrowany wraz z indywidualnym zezwoleniem krajowym. Pojazd stanowi urządzenie wiertnicze. Aby prawidłowo uznać, że organ I instancji w sposób prawidłowy wymagał od strony dokumentu homologacji w ocenie SKO należało wyjaśnić co to jest "Betriebserlaubnis" w Niemczech. Betriebserlaubnis (ABE - Allgemeine Betriebserlaubnis) to zezwolenie na dopuszczenie pojazdu do ruchu na terenie Niemiec. Może to być: ogólna homologacja typu (ABE) - dla seryjnie produkowanych pojazdów; jednostkowa Betriebserlaubnis (Einzelgenehmigung) - dla pojazdów indywidualnych, nietypowych lub przerabianych. Zdaniem organu odwoławczego "takie indywidualne dopuszczenie do ruchu posiada strona. Jest to pojazd nietypowy - urządzenie wiertnicze. Urząd nie wymagałby dokumentu homologacji jeżeli pojazd zarejestrowany w Niemczech miałby homologację europejską (ECWVTA - European Community Whole Vehicle Type Approval). Jeżeli jednak pojazd ma tylko jednostkową Betriebserlaubnis, brak CoC, to trzeba będzie przeprowadzić procedurę homologacji jednostkowej lub". Organ odwoławczy podkreślił, że istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do oceny czy pojazd sprowadzony przez stronę z terytorium Niemiec może być zarejestrowany bez dokonania homologacji. Przywoływane przez spółkę orzeczenia dotyczą zupełnie odmiennej sytuacji, mianowicie rejestracji pojazdu rolniczego sprowadzonego z terytorium Unii Europejskiej. Regulacja prawna dotycząca homologacji pojazdów rolniczych jest w sposób precyzyjny określona na poziomie unijnym w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 167/2013 z dnia 5 lutego 2013 r. w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów rolniczych i leśnych. Jest to akt prawny stosowany w sposób bezpośredni we wszystkich państwach członkowskich Unii Europejskiej. Ww. rozporządzenie wprowadza zharmonizowane przepisy dotyczące wymogów administracyjnych i technicznych w zakresie homologacji typu i nadzoru rynku pojazdów rolniczych i leśnych, które miały m.in. zapewnić zgodność pojazdów z wymogami homologacji typu UE w zakresie bezpieczeństwa im ochrony środowiska. Zgodnie z art. 3 pkt 8 rozporządzenia nr 167/2013 "ciągnik" to każdy silnikowy, kołowy lub gąsienicowy pojazd rolniczy lub leśny mający co najmniej dwie osie i maksymalną prędkość konstrukcyjną nie mniejszą niż 6 km/h, którego główna funkcja polega na mocy pociągowej i który został specjalnie skonstruowany do ciągnięcia, pchania, przewożenia i napędzania niektórych wymiennych urządzeń przeznaczonych do wykonywania prac rolniczych lub leśnych oraz do ciągnięcia rolniczych lub leśnych przyczep lub urządzeń; może on być dostosowywany do przewożenia ładunków podczas wykonywania prac rolniczych lub leśnych lub może być wyposażony w jedno lub więcej siedzeń dla pasażerów. Każdy ciągnik z ww. przepisu jest pojazdem (art. 3 pkt 11). Według art. 3 pkt 37 rozporządzenia nr 167/2013 "nowy pojazd" to pojazd, który nigdy wcześniej nie był rejestrowany ani dopuszczony. "Rejestracja" oznacza administracyjne zezwolenie na dopuszczenie pojazdu, w tym do ruchu drogowego, obejmujące identyfikację pojazdu i nadanie mu numeru seryjnego znanego jako numer rejestracyjny, na stałe, czasowo lub na krótki okres (art. 3 pkt 38), zaś "dopuszczenie" to pierwsze wykorzystanie w Unii Europejskiej pojazdu, układu, komponentu, oddzielnego zespołu technicznego, części lub wyposażenia zgodnie z ich przeznaczeniem (art. 3 pkt 40). "Wprowadzenie do obrotu" oznacza udostępnienie pojazdu po raz pierwszy w Unii Europejskiej (art. 3 pkt 39). Z ww. orzeczenia oraz wielu innych (analogicznych) wynika, iż pojazdy rolnicze zarejestrowane w państwie członkowskim winny zostać zarejestrowane w Polsce na podstawie dotychczasowej rejestracji. Orzeczenia te zapadają jednak w oparciu o prawo unijne dotyczące wprost pojazdów rolniczych i leśnych - co w niniejszym przypadku nie znajduje zastosowania. Z kolei przywołane przez stronę orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości - Wyrok TS z 20 marca 2014 r., C-639/11, KOMISJA EUROPEJSKA v. RZECZPOSPOLITA POLSKA, ZOTSiSPI 2014, nr 3, poz. 173 - dotyczy pojazdów osobowych. W tej kwestii SKO zgodziło się, że pojazd zarejestrowany na terytorium Niemiec podlega rejestracji w Polsce bez konieczności przedkładania dokumentów homologacyjnych. Zarzuty strony w tym zakresie Kolegium uznało za chybione. Dodatkowo organ odwoławczy wskazał, że orzeczenie cytowane przez organ I instancji w uzasadnieniu także dotyczy odmiennego stanu faktycznego - mianowicie ciągnika rolniczego, który nie jest pojazdem specjalnym i nie został sprowadzony w terytorium Unii Europejskiej. Kolegium podkreśliło, iż uzasadnienie organu I instancji jest bardzo lakoniczne i ogranicza się właściwie do przywołania przepisów prawnych jednak co do istoty orzeczenie jest prawidłowe. W ocenie Kolegium nieprawidłowe uzasadnienie w sprawie nie uniemożliwia stronie skutecznej obrony jej praw czy sądowi kontrolę legalności decyzji. Organ II instancji jako organ orzekający ma możliwość konwalidacji uchybień proceduralnych. Organ odwoławczy uchyla decyzję w całości lub w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy, tylko wówczas jeżeli postępowanie w sprawie wymaga przeprowadzenia w całości lub w znacznej części przez organ odwoławczy. Na gruncie niniejszej sprawy sprawa nie wymagała przeprowadzania dodatkowego materiału dowodowego, a w istocie sprowadza się do odmiennej od strony interpretacji obowiązujących przepisów krajowych i unijnych związanych z rejestracja pojazdu. W skardze na powyższą decyzję spółka zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. art. 72 ust. 1 p.r.d. poprzez jego błędną wykładnię wrażającą się w przyjęciu, że przy rejestracji w Polsce pojazdu, który został wcześniej zarejestrowany na terenie Unii Europejskiej, wymaga się przedstawienia dokumentów, o których mowa w ww. przepisie. Spółka zarzuciła również naruszenie prawa procesowego, tj. art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego i zaniechanie jego wszechstronnego rozważenia wdrażające się w przyjęciu, że nie ma możliwości rejestracji pojazdu z uwagi na brak dokumentu wskazanego w art. 72 ust. 1 pkt 3 p.r.d. W związku z powyższym strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającego jej rozstrzygnięcia organu w całości oraz przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazano, iż po przeprowadzeniu postępowania organ I instancji wydał decyzję z dnia [...] września 2025 r. w sprawie odmowy rejestracji pojazdu marki [...] o ww. nr VIN. Po złożeniu odwołania organ odwoławczy utrzymał decyzję Starosty w mocy. Organ odwoławczy uznał, że orzeczenie to jest prawidłowe, choć uzasadnienie dotyczy odmiennego stanu faktycznego oraz jest lakoniczne i ogranicza się jedynie do powołania przepisów prawnych. Zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 1 p.r.d. pojazd sprowadzony z państwa członkowskiego Unii Europejskiej może zostać zarejestrowany w Polsce, jeżeli zostanie przedstawiony dowód rejestracyjny z tego kraju lub inny dokument potwierdzający dopuszczenie pojazdu do ruchu. Przepisy nie uzależniają rejestracji takiego pojazdu wyłącznie od posiadania świadectwa homologacji typu WE lub krajowego dopuszczenia jednostkowego - szczególnie w sytuacji, gdy pojazd był dopuszczony do ruch na terytorium innego państwa członkowskiego UE. W ocenie skarżącego istotny jest fakt całkowicie pominięty przez oba organy, a mianowicie - żaden z przepisów krajowych dotyczących rejestracji pojazdów nie uzależnia kryteriów rejestracji od rodzaju pojazdu, objętego tym obowiązkiem. Nie ma w tym zakresie w przepisach odwołań do pojazdów osobowych, specjalnych czy rolniczych oraz leśnych. Powyższe ma też swoje przełożenie w orzecznictwie, ponieważ w ocenie spółki nie sposób odnaleźć w nim argumentacji pozwalającej na takie rozróżnienie. O ile bowiem np. stan faktyczny zanegowanego orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie (II SA/Sz 225/25 z dnia 12.06.2025 r.) obejmuje pojazd rolniczy, o tyle już konkluzja ww. sądu oraz najważniejsze tezy orzeczenia dotyczy wszelkich pojazdów, gdyż nie ma tam wyraźnego odniesienia, by stawiana teza miała dotyczyć wyłącznie pojazdów rolniczych. Tym samym zdaniem skarżącej należy przyjąć, że ustalenie iż dowód rejestracyjny pojazdu z innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej stanowi wystarczający dokument potwierdzający dopuszczenie pojazdu do ruch i umożliwia jego rejestrację w Polsce bez konieczności przedkładania dodatkowej homologacji, pod warunkiem że pojazd nie jest nowy i nie chodzi o jego pierwszą rejestrację w UE, należy uznać za tezę całkowicie aktualną i wymagającą uwzględnienia. Co istotne, po wydaniu decyzji przez Starostę skarżąca spółka dokonała ustaleń w Transportowym Dozorze Technicznym w przedmiocie uzyskania homologacji na pojazd marki [...] stanowiący pojazd specjalny - do prac wiertniczych. W odpowiedzi uzyskała informację, że nie ma możliwości uzyskania świadectwa homologacji typu UE, ponieważ pojazd Marki [...] został już zarejestrowany na terenie państwa Unii Europejskiej. W ocenie skarżącej powyższe potwierdza, że nie ma znaczenia typ pojazdu (osobowy, specjalny, rolniczy czy leśny) - jeśli pojazd był zarejestrowany i dopuszczony do ruchu na terenie państwa Unii Europejskiej to dowód rejestracyjny umożliwia jego rejestrację w Polsce. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Na rozprawie Sąd na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. przeprowadził dowód z dokumentów zawartych na kartach 9-11 akt sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 146, dalej jako p.p.s.a.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa. W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiot tak rozumianej kontroli stanowiła w przedmiotowej sprawie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2025 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty z dnia [...] września 2025 r. o odmowie rejestracji zakupionego przez stronę skarżącą pojazdu marki [...], stanowiącego pojazd specjalny – do prac wiertniczych. Podstawę materialno prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy p.r.d. W myśl art. 71 ust. 1 u.p.r.d. dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu pojazdu samochodowego, ciągnika rolniczego, pojazdu wolnobieżnego wchodzącego w skład kolejki turystycznej, motoroweru lub przyczepy jest dowód rejestracyjny albo pozwolenie czasowe. Zgodnie z art. 72 ust. 1 p.r.d. rejestracji dokonuje się na podstawie: 1) dowodu własności pojazdu lub dokumentu potwierdzającego powierzenie pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 5. 2) (uchylony): 3) jednego z dokumentów: a) świadectwa zgodności WE wraz z oświadczeniem zawierającym dane informacje o pojeździe niezbędne do rejestracji i ewidencji pojazdu, b) świadectwa zgodności wraz z oświadczeniem zawierającym dane i informacje o pojeździe niezbędne do rejestracji i ewidencji pojazdu, c) świadectwa zgodności, o którym mowa art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 kwietnia 2023r. o systemach homologacji pojazdów oraz ich wyposażenia, wraz z oświadczeniem zawierającym dane i informację o pojeździe niezbędne do rejestracji oraz ich wyposażenia, wraz z oświadczeniem zawierającym dane i informacje o pojeździe niezbędne do rejestracji i ewidencji pojazdu, d) dopuszczenia jednostkowego pojazdu wraz z oświadczeniem zawierającym dane i informacje o pojeździe niezbędne do rejestracji i ewidencji pojazdu, e) świadectwa krajowego indywidualnego dopuszczenia pojazdu, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 33 ustawy z dnia 14 kwietnia 2023 r. o systemach homologacji pojazdów oraz ich wyposażenia, wraz z oświadczeniem zawierającym dane informacje o pojeździe niezbędne do rejestracji i ewidencji pojazdu, f) uznania dopuszczenia jednostkowego pojazdu, g) uznania świadectwa krajowego indywidualnego dopuszczenia pojazdu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 14 kwietnia 2023 r o systemach homologacji pojazdów oraz ich wyposażenia, h) świadectwa dopuszczenia indywidualnego WE pojazdu, i) świadectwa unijnego indywidualnego dopuszczenia pojazdu, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 32 ustawy z dnia 14 kwietnia 2023 r o systemach homologacji pojazdów oraz ich wyposażenia, wraz z oświadczeniem zawierającym dane i informacje o pojeździe niezbędne do rejestracji i ewidencji pojazdu - jeżeli są wymagane: świadectwa zgodności WE, świadectwa zgodności oraz oświadczenia zawierające dane i informacje o pojeździe niezbędne do rejestracji i ewidencji pojazdu mogą być podpisane podpisem odbitym sposobem mechanicznym; 4) zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, jeśli jest wymagane albo dowodu rejestracyjnego pojazdu lub innego dokumentu wydanego przez właściwy organ państwa członkowskiego, potwierdzającego wykonanie oraz termin ważności badania technicznego; 5) dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany; 6) dowodu odprawy celnej przywozowej, jeżeli pojazd został sprowadzony z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim Unii Europejskiej i jest rejestrowany po raz pierwszy; 6a) dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy terytorium kraju albo dokumentu potwierdzającego brak obowiązku zapłaty akcyzy na terytorium kraju albo zaświadczenia stwierdzającego zwolnienie od akcyzy, w rozumieniu przepisów o podatku akcyzowym, jeżeli samochód osobowy, pojazd rodzaju "samochodowy inny", podrodzaj "czterokołowiec" (kategoria homologacyjna L7e) lub podrodzaj "czterokołowiec lekki" (kategoria homologacyjna L6e), samochód ciężarowy (kategoria homologacyjna NI), podrodzaj "furgon", "furgon/podest", "ciężarowo-osobowy", "terenowy", "wielozadaniowy" lub "van" lub samochód specjalny (kategoria homologacyjna MI i NI), został sprowadzony z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej i jest rejestrowany po raz pierwszy, 7)- 9) – uchylone. W myśl ust. 2 ww. artykułu, wymagania ust.1 nie dotyczą: 1) pojazdu, który był już zarejestrowany na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej - w zakresie ust. 1 pkt 3; 1a) pojazdu, który był już zarejestrowany na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej i od ostatniej rejestracji nie nastąpiła zmiana właściciela tego pojazdu, w przypadku gdy przerejestrowanie pojazdu jest dokonywane na wniosek właściciela tego pojazdu w związku ze zmianą jego miejsca zamieszkania (siedziby) - w zakresie dowodu własności pojazdu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 ; 2) pojazdu zakupionego po przepadku na rzecz Skarbu Państwa lub na rzecz jednostki samorządu terytorialnego - w zakresie ust. 1 pkt 5; 3) pojazdu zakupionego od Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu9 Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Krajowej Administracji Skarbowej lub Sił Zbrojnych Rzeczpospolitej Polskiej - w zakresie ust. 1 pkt. 5; 4) (uchylony) 5) pojazdu wycofanego czasowo z ruchu - w zakresie ust.l pkt 5; w tym przypadku zamiast dowodu rejestracyjnego wymaga się przedstawienie decyzji o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu; 6) (uchylony); 7) pojazdu wyrejestrowanego, o którym mowa w art 79 ust. 4 pkt 3 - w przypadku powtórnej rejestracji - w zakresie ust. 1 pkt 5; 8) pojazdu, o którym mowa w art 81 ust. 4 pkt 1 - w zakresie ust. 1 pkt 4. Stosownie do treści art. 73 ust. 1 p.r.d. rejestracji pojazdu dokonuje, na wniosek właściciela pojazdu, starosta właściwy ze względu na miejsce jego stałego zamieszkania (siedzibę) lub czasowego zamieszkania, wydając decyzję o rejestracji pojazdu, dowód rejestracyjny i zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne. W świetle powyższego zatem art. 72 u.p.r.d. określa niezbędne dokumenty, stanowiące podstawę rejestracji pojazdu oraz wyłączenia i szczegółowe uregulowania w stosunku do podstaw rejestracji. Katalog tych dokumentów rejestracyjnych jest zamknięty. Z kolei w myśl § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 8 listopada 2024 r. w sprawie rejestracji i oznaczenia pojazdów, wymagań dla tablic rejestracyjnych oraz wzorów innych dokumentów związanych z rejestracją pojazdów (Dz. U. z 2024 r. poz. 1709, dalej jako rozporządzenie) w celu rejestracji pojazdu właściciel pojazdu składa do organu rejestrującego wniosek o rejestrację pojazdu na formularzu, którego wzór jest określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia, a w przypadku pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 2a ustawy, na formularzu, którego wzór jest określony w załączniku nr 2 do rozporządzenia, z zastrzeżeniem § 24, zwane w niniejszym rozdziale "wnioskiem o rejestrację", do którego dołącza: 1) dowód własności pojazdu; 2) oświadczenie, o którym mowa w § 4 ust. 6 pkt 2, jeżeli zostało dołączone do dowodu własności pojazdu; 3) dowód rejestracyjny, jeżeli pojazd był zarejestrowany; 4) tablice (tablicę) rejestracyjne, jeżeli pojazd był zarejestrowany; w przypadku pojazdu sprowadzonego z zagranicy bez tablic (tablicy) rejestracyjnych albo konieczności zwrotu tych tablic (tablicy) organowi rejestrującemu państwa, z którego pojazd został sprowadzony, właściciel pojazdu zamiast tablic (tablicy) rejestracyjnych dołącza oświadczenie, że pojazd został sprowadzony z zagranicy bez tablic (tablicy) rejestracyjnych albo oświadczenie o konieczności zwrotu tych tablic (tablicy) organowi rejestrującemu państwa, z którego pojazd został sprowadzony; oświadczenie może być złożone na wniosku o rejestrację, w tym na jego odwrocie; 5) dodatkową tablicę rejestracyjną, o której mowa w art. 73 ust. 1b ustawy, jeżeli była wydana, a w przypadku jej utraty właściciel pojazdu zamiast dodatkowej tablicy rejestracyjnej dołącza oświadczenie o jej utracie; oświadczenie może być złożone na wniosku o rejestrację, w tym na jego odwrocie. W przypadku zgłoszenia do pierwszej rejestracji na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nowego pojazdu do wniosku o rejestrację właściciel pojazdu dołącza jeden z dokumentów, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 3 ustawy (§ 2 ust. 5). Definicja nowego pojazdu określona została w art. 2 pkt 62 p.r.d., w myśl której jest to pojazd fabrycznie nowy, który nie był zarejestrowany. Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 1 w/w rozporządzenia w przypadku zgłoszenia do pierwszej rejestracji na terytorium RP pojazdu sprowadzonego z zagranicy, do wniosku o rejestrację właściciel pojazdu dołącza odpowiednie dokumenty, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1-6a ustawy. W rozpoznawanej sprawie jest bezsporne, że pojazd specjalny marki [...] został zarejestrowany w Niemczech czyli na terenie Unii Europejskiej na podstawie indywidualnego świadectwa homologacji. Kolegium podniosło, że pojazd nie posiada homologacji europejskiej (ECWVTA - European Community Whole Vehicle Type Approval) ani COC (certyfikat zgodności) i dlatego konieczne jest przeprowadzenie homologacji jednostkowej. Należy zwrócić uwagę, że stanowisko organu odwoławczego jest ogólne i nie wskazuje w sposób jednoznaczny który z dokumentów wskazany w art. 72 ust. 1 pkt 3 lit. a -i p.r.d powinien zostać przedłożony przez stronę. W orzecznictwie podkreśla się, że dokumenty, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 3 p.r.d. stanowią podstawę rejestracji pojazdu, o ile są wymagane, tzn. jeżeli istnieje przepis zobowiązujący do ich uzyskania (wyrok WSA w Białymstoku z dnia 6 listopada 2025 r., II SA/BKk 758/25, www.orzeczenia.nsa.gov.pl- dalej CBOSA). Odnośnie homologacji należy wyjaśnić, iż jest to formalne poświadczenie, że pojazd spełnia wszelkie wymagania określone przez odpowiednie przepisy prawne, zarówno krajowe, jak i unijne. Proces ten jest kluczowy, aby zapewnić, że każdy pojazd poruszający się po drogach jest bezpieczny dla użytkowników, a także dla innych uczestników ruchu drogowego. Homologacja obejmuje różne aspekty pojazdu, takie jak np. emisje spalin, poziom hałasu, oświetlenie, układ hamulcowy czy obowiązkowe wyposażenie. Zagadnienia dotyczące homologacji obecnie znajdują uregulowanie w odrębnej ustawie z dnia 14 kwietnia 2023 r. o systemie homologacji pojazdów oraz ich wyposażenia (Dz. U. z 2023 r., poz. 919 ze zm., dalej jako u.h.s.). Organem uprawnionym w zakresie ww. postępowań jest Dyrektor Transportowego Dozoru Technicznego (art. 3 u.h.s.). Przepisy u.h.s. stosuje się do pojazdów w rozumieniu art.2 pkt 31 p.r.d. o których mowa m.in. w art. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 167/2013 z dnia 5 lutego 2013 r. w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów rolniczych i leśnych (Dz. Urz. UE L 60 z 02.03.2013, str. 1, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem 167/2013" (art. 1 ust. 3 pkt 1 lit. a u.h.s.), a także w art. 4 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/858 z dnia 30 maja 2018 r. w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów silnikowych i ich przyczep oraz układów, komponentów i oddzielnych zespołów technicznych przeznaczonych do tych pojazdów, zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 715/2007 i (WE) nr 595/2009 oraz uchylającego dyrektywę 2007/46/WE (Dz. Urz. UE L 151 z 14.06.2018, str. 1, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem 2018/858" (art. 1 ust. 3 pkt 1 lit. c u.h.s.). Zgodnie z art. 12 ust. 1 u.h.s. nowy typ pojazdu, typ przedmiotu wyposażenia lub części, który ma być wprowadzony do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, powinien spełniać wymagania techniczne, odpowiednie dla danej kategorii pojazdu, określone w przepisach Unii Europejskiej dotyczących ich homologacji, regulaminach ONZ dotyczących ich homologacji lub przepisach wydanych na podstawie art. 54 ust. 1 i art. 55 ust. 1. W myśl art. 13 ust. 1 u.h.s. producent jest obowiązany uzyskać świadectwo homologacji typu, zgodnie z rozporządzeniem 167/2013, rozporządzeniem 168/2013, rozporządzeniem 2018/858, Porozumieniem z 1958 r. albo przepisami ustawy, które potwierdza spełnienie wymagań technicznych. Z kolei według art. 13 ust. 3 u.h.s. producent, przedstawiciel producenta, importer albo właściciel nowego pojazdu z wyjątkiem tramwaju i trolejbusu, na którego typ producent nie uzyskał dokumentu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, jest obowiązany uzyskać, zgodnie z rozporządzeniem 2018/858 albo przepisami ustawy: 1) świadectwo krajowego indywidualnego dopuszczenia pojazdu, 2) uznanie świadectwa krajowego indywidualnego dopuszczenia pojazdu wydanego przez właściwy organ innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej albo 3) świadectwo unijnego indywidualnego dopuszczenia pojazdu - które potwierdza spełnienie wymagań technicznych określonych dla tego pojazdu. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie znajduje zastosowanie wyżej wskazane rozporządzenie 2018/858. Ww. rozporządzenie wprowadza zharmonizowane przepisy i zasady dotyczące homologacji typu pojazdów silnikowych i ich przyczep oraz układów, komponentów i oddzielnych zespołów technicznych przeznaczonych do tych pojazdów, a także dotyczące indywidualnego dopuszczenia pojazdu, w celu zapewnienia właściwego funkcjonowania rynku wewnętrznego z korzyścią dla przedsiębiorstw i konsumentów oraz wysokiego poziomu bezpieczeństwa, ochrony zdrowia i ochrony środowiska. Zgodnie z art. 3 pkt 15 rozporządzenia nr 2018/858 "pojazd" oznacza każdy pojazd silnikowy lub przyczepę do niego; Według art. 3 pkt 31 rozporządzenia pojazd specjalnego przeznaczenia" oznacza pojazd należący do kategorii M, N lub O posiadający specyficzne właściwości techniczne, które umożliwiają mu wykonywanie funkcji, która wymaga specjalnego dostosowania lub wyposażenia; "Rejestracja" oznacza administracyjne zezwolenie na dopuszczenie homologowanego pojazdu do ruchu drogowego, obejmujące identyfikację pojazdu i nadanie mu numeru seryjnego, znanego jako numer rejestracyjny, na stałe lub czasowo (art. 3 pkt 53), zaś "dopuszczenie" to pierwsze wykorzystanie w Unii pojazdu, układu, komponentu, oddzielnego zespołu technicznego, części lub wyposażenia zgodnie z ich przeznaczeniem (art. 3 pkt 52). "Wprowadzenie do obrotu" oznacza udostępnienie pojazdu, układu, komponentu, oddzielnego zespołu technicznego, części lub wyposażenia po raz pierwszy w Unii (art. 3 pkt 50). Zdaniem Sądu, z powyższych regulacji wynika, że pojazd, który nie był wcześniej zarejestrowany, ani dopuszczony na terenie Unii Europejskiej wymaga przedłożenia dokumentu homologacji (świadectwa zgodności WE) lub innego dokumentu określonego w art. 72 ust. 3 pkt 3 p.r.d. przy jego rejestracji na terenie Polski. Z akt sprawy wynika, że przedmiotowy pojazd nie jest z pewnością pojazdem nowym w rozumieniu u.p.r.d., gdyż nie jest to pojazd fabrycznie nowy. Ale jednocześnie nie jest to pojazd nowy w rozumieniu przepisów unijnych, gdyż został po raz pierwszy zarejestrowany na terenie Unii Europejskiej – w Niemczech, a zatem został już dopuszczony na terytorium Unii Europejskiej. Zdaniem Sądu uzasadniony jest zatem wniosek, że przy rejestracji w Polsce pojazdu specjalnego, który został wcześniej zarejestrowany na terenie Unii Europejskiej, nie wymaga się przedłożenia dokumentu homologacji z art. 72 ust. 1 pkt 3 p.r.d. Odmienne stanowisko naruszałoby swobodny przepływ towarów (por. wyroki Trybunału Sprawiedliwości UE: z dnia 20 marca 2014 r., C-639/11, z dnia 15 czerwca 2017 r. C-513/15). Również z informacji uzyskanych przez stronę skarżącą od Transportowego Dozoru Technicznego wynika, że przedmiotowy pojazd który został już zarejestrowany na terenie państwa należącego do Unii Europejskiej nie podlega procedurom homologacyjnym, nie jest także możliwe uzyskanie indywidualnego dopuszczenia pojazdu. Organy nie odniosły się do przepisów u.s.h. i ww. rozporządzenia unijnego. Należy zatem stwierdzić, że organy dokonały błędnej wykładni art. 72 ust. 1 pkt 3 u.p.r.d. i tym samym doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu organy nie były zatem uprawnione do żądania przedłożenia przez stronę skarżącą dokumentu, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 3 p.r.d. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak sentencji wyroku. Ponownie rozpoznając sprawę organ zobowiązany będzie, zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a., uwzględnić ocenę prawną i wskazania Sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku. Przede wszystkim zaś organ zobowiązany będzie uwzględnić interpretację przepisów prawa opisaną powyżej, wskazującą na brak przeszkód prawnych, z punktu widzenia treści art. 72 ust. 1 pkt 3 p.r.d., do dokonania przez organ - w ustalonym w opisanym powyżej stanie faktycznym - rejestracji spornego pojazdu. Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania zawarte w pkt II sentencji wyroku znajduje oparcie w treści art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na wysokość zasądzonej na rzecz skarżącego kwoty 697 zł złożyły się: wpis sądowy od skargi w wysokości 200 zł (§ 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 535), wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 480 zł (§ 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie - t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 215) oraz uiszczona opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło