II SA/Go 731/19
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2020-01-15
Skład orzekający: Sławomir Pauter, Krzysztof Dziedzic, Jarosław Piątek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zakaz umieszczania na rynku i handlu zwierzętami skupionymi z więcej niż jednego gospodarstwa i przewiezionymi jednym środkiem transportu do obiektu pośrednika, a następnie do rzeźni, jest uzasadniony w świetle przepisów o ochronie zdrowia zwierząt i rozporządzeń wykonawczych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący naruszył przepisy prawa dotyczące transportu zwierząt, ponieważ po skupie zwierząt z kilku gospodarstw jednym środkiem transportu, zamiast dostarczyć je bezpośrednio do rzeźni, rozładował je w swoim obiekcie pośrednika, a następnie ponownie załadował do transportu do rzeźni. Taki sposób postępowania, polegający na rozładunku w miejscu innym niż rzeźnia, stanowi naruszenie wymogów weterynaryjnych i stwarza zagrożenie dla zdrowia publicznego, uzasadniając zastosowanie zakazu określonego w art. 8 ust. 1 pkt 3 ustawy o ochronie zdrowia zwierząt.Stan faktyczny
Wojewódzki Lekarz Weterynarii utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii zakazującą W.K. prowadzenia działalności polegającej na umieszczaniu na rynku i handlu zwierzętami skupionymi z więcej niż jednego gospodarstwa i przewiezionymi jednym środkiem transportu do obiektu skarżącego. Organ ustalił, że skarżący po skupie zwierząt z różnych gospodarstw jednym środkiem transportu, rozładowywał je w swoim obiekcie pośrednika, a następnie ponownie załadowywał do transportu do rzeźni. Skarżący kwestionował tę interpretację, twierdząc, że jego obiekt jest miejscem przeznaczenia, a on sam skupuje zwierzęta na własny użytek do ubojni. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Asesor WSA Jarosław Piątek (spr.) Protokolant sekr. sąd. Magdalena Komar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi W.K. na decyzję Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii [...] z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie zakazu umieszczania na rynku i handlu zwierząt skupionych z więcej niż jednego gospodarstwa i przewiezionych jednym środkiem transportu oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. znak: [...] Powiatowy Lekarz Weterynarii w [...] (dalej jako PLW), działając na podstawie art. 8 ust 1 pkt 3 w zw. z art. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U. z 2018 r. poz. 1967, dalej jako u.o.z.), § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 czerwca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków weterynaryjnych dla prowadzenia działalności w zakresie obrotu zwierzętami, pośrednictwa w tym obrocie lub skupu zwierząt (Dz. U. Nr 122 poz. 790, dalej jako rozporządzenie z 25 czerwca 2018 r.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej jako k.p.a.), zakazał W.K. prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą U., (dalej zwanego skarżącym lub przedsiębiorcą) umieszczania na rynku i handlu zwierząt skupionych z więcej niż jednego gospodarstwa i przewiezionych jednym środkiem transportu do obiektu strony zlokalizowanego w miejscowości [...].
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż w trakcie przeprowadzonej w dniach [...] marca 2019 r. kontroli weterynaryjnej u przedsiębiorcy – W.K. w miejscowości [...] (numer weterynaryjny [...], nr siedziby stada [...]) w związku z prowadzonym obwoźnym skupem zwierząt z kilku gospodarstw i przemieszczania zwierząt do punktu skupu, ustalono, że przedsiębiorca prowadził skup zwierząt z różnych gospodarstw, położonych w tej samej miejscowości, lub gminie jednym środkiem transportu. Wyniki kontroli zawarte zostały w protokole nr [...] z [...] marca 2019 r., podpisanym przez pełnomocnika P.M. bez zastrzeżeń. W protokole wskazano na następujące niezgodności:
1. Brak umieszczania wszystkich danych w księdze rejestracji bydła przez posiadacza bydła (kontrolą objęto księgę rejestracji z 2018 r., w zakresie stron od 172 do 275). Na stronie 247 brak jest wpisów w kolumnach 3 (data urodzenia zwierzęcia), 4(płeć), 5 (kod rasy) ,6b (numer identyfikacyjny ojca zwierzęcia) dla pozycji od 1340 do 1345; brak numeru matki dla pozycji nr 1245; brak wpisów w kolumnach 3 (data urodzenia zwierzęcia), 4(płeć), 5 (kod rasy) dla pozycji 1176 do 1779; brak adresu w poz. 1144 w kolumnie 7c (dane o miejscu "z" którego przybyło zwierzę); brak adresu w poz. 1144, poz. 1186, poz. 1178, poz. 1125, poz. 1085, poz. 1016/18, poz. 964/18, poz. 968/18. Na stronie 172 wykazano braki w zakresie oznaczenia nr domu w adresach.
2. Brak zgłaszania przez posiadacza bydła kierownikowi biura wszystkich przemieszczeń do i z gospodarstwa oraz wszystkich przypadków urodzenia i śmierci zwierząt w gospodarstwie wraz z datami tych zdarzeń w terminie 7 dni.
Do protokołu dołączone zostały załączniki nr 1 (lista zdarzeń niekomplementarnych dla siedziby stada strony za okres [...] marca 2018 r. do [...] marca 2019 r.), nr 2 (odnośnie terminowości, lista zdarzeń dla siedziby stada strony za okres [...] lutego do [...] marca 2019 r.) i nr 3 (dane z niespójną historią zdarzeń w stadzie bydła należącym do strony wskazujący na 49 zdarzeń niespójnych).
PLW wyjaśnił, iż na podstawie analizy zgłoszeń załadunków lub wyładunków zwierząt (przeprowadzonej w toku postępowania) w obiekcie pośrednika dokonywanych do PLW ustalono, że: w dniu [...] stycznia 2019 r. wprowadzono 4 szt. bydła od pośrednika pochodzące ze skupu obwoźnego (bez zgłoszenia tego faktu do PLW), w dniu [...] stycznia 2019 r. od pośrednika wprowadzono do obiektu pośrednika w [...] 8 szt. bydła od pośrednika nr [...] z co najmniej 2 siedzib stad ze skupu obwoźnego. W dniu 8 stycznia 2019 r. strona dokonała zgłoszenia rozładunku zwierząt planowanego na godz. 16 w dniu 9 stycznia 2019 r. 23 szt. bydła. W tym dniu zgodnie z danymi z systemu identyfikacji i rejestracji zwierząt dokonano rozładunku 26 szt. bydła pochodzących z różnych gospodarstw ze skupu obwoźnego, w tym 4 szt. bydła od pośrednika bez obiektu z 1 siedziby stada. Pozostałe sztuki wyładowane pochodziły z 10 gospodarstw. W dniu [...] stycznia 2019 r przyjęto do obiektu pośrednika w [...] 5 szt. bydła pochodzących ze skupu obwoźnego z co najmniej 2 gospodarstw (szt. [...] z siedziby stada [...], szt. nr [...] z siedziby stada nr [...]).
Ponadto w toku prowadzonego postępowania organ ustalił, iż w dniu [...] marca 2019 r. dokonano rozładunku w obiekcie strony w [...] 22 szt. bydła (ilość wykazana w systemie IRZ ARiMR) pochodzącego z 9 siedzib stad ze skupu obwoźnego. Jak wynika z ewidencji obrotu zwierzętami, w tym dniu do obiektów pośrednika wprowadzono 25 szt. bydła, a nie 22.
Zdaniem organu powyższe ustalenia potwierdzają niespełnienie przez stronę wymagań weterynaryjnych w zakresie prowadzonej działalności określonych w § 6 ust. 2 rozporządzenia z 25 czerwca 2018 r., bowiem strona, po zgromadzeniu w jednym środku transportu zwierząt pochodzących z różnych gospodarstw nie transportowała ich bezpośrednio do rzeźni, lecz przewoziła do własnego obiektu, w którym prowadzona jest działalność w zakresie pośrednictwa w obrocie zwierzętami.
Z uwagi na fakt, iż stwierdzone niezgodności wykraczające poza zakres zatwierdzenia podmiotu są nieodwracalne, PLW uznał, że dalsze umieszczanie, w ramach prowadzonej działalności w zakresie skupu obwoźnego zwierząt na rynku lub handel, w zakresie skupu obwoźnego zwierzętami z przeznaczeniem do innych obiektów niż rzeźnie na terenie Rzeczypospolitej stwarza zagrożenie dla zdrowia publicznego w stopniu uzasadniającym zakazanie prowadzenia tej określonej działalności, ponieważ skup obwoźny z rozładunkiem zwierząt w innych miejscach niż rzeźnia, nie będących miejscem przeznaczenia transportu, prowadzi do bezpośredniego kontaktu tych zwierząt ze zwierzętami o różnym statusie zdrowotnym, epidemiologicznym pod względem patogenów chorobotwórczych dla zwierząt, jak również ludzi.
Na skutek wniesionego przez W.K. odwołania od powyższej decyzji Wojewódzki Lekarz Weterynarii [...] (dalej jako WLW), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 5 ust. 1 pkt 2 i art. 15 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz. U. z 2018r., poz. 1557) oraz art. 8 ust. 1 pkt 3 u.o.z. w zw. z § 6 ust. 2 rozporządzenia z dnia 25 czerwca 2008r., wydał decyzję z dnia [...] sierpnia 2019 r., znak: [...], utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż odwołujący prowadzi działalność nadzorowaną będącą pod nadzorem PLW zgodnie z art. 1 ust. 1 lit. c u.o.z. w zakresie obrotu zwierzętami, z wyjątkiem obrotu prowadzonego w ramach działalności rolniczej w rozumieniu przepisów prawa działalności gospodarczej, pośrednictwa w tym obrocie lub skupu zwierząt. Strona mocą decyzji PLW z dnia [...] listopada 2011 r. uzyskała zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie obrotu zwierzętami, pośrednictwa w tym obrocie lub skupu zwierząt przez firmę U., z wykorzystaniem obiektu pośrednika znajdującego się w miejscowości [...], nadając weterynaryjny numer identyfikacyjny [...].
WLW stwierdził, iż z ustalonego na podstawie akt sprawy stanu faktycznego wynika, że odwołujący skupuje zwierzęta z kilku gospodarstw jednym środkiem transportu do obiektu pośrednika, a zwierzęta w każdym przypadku transportowane są do rzeźni U.
Organ odwoławczy za istotną uznał okoliczność, iż protokół został podpisany w dniu [...] marca 2019 r. przez pełnomocnika P.M. bez zastrzeżeń w tym zakresie oraz że przedsiębiorca nie zgłosił zastrzeżeń.
Następnie WLW podzielając ustalenia dokonane przez organ I instancji powielił przytoczony w decyzji I instancji opis naruszeń jakich dopuścił się przedsiębiorca. Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy stwierdził, że odwołujący po skupie zwierząt z kilku gospodarstw jednym środkiem transportu nie transportował ich bezpośrednio do w/w rzeźni, ale dostarczał do własnego obiektu, w którym prowadzona jest działalność polegająca na pośrednictwie w obrocie zwierzętami i dalej po ponownym załadunku dostarczał do rzeźni.
Ponadto analizując dane naniesione przez podmiot w księdze rejestracji bydła w bieżącym roku a także obowiązkowe zgłoszenia wszystkich zdarzeń w stadzie, które przekazywane są przez podmiot do systemu Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w ustawowym terminie, WLW ustalił, że strona np. w dniu [...] marca 2019r "nabyła":1 sztukę bydła o numerze kolczyka [...] z gospodarstwa o numerze [...]; 1 sztukę bydła o numerze kolczyka [...] z gospodarstwa o numerze [...], w tym dniu dokonała zakupu jeszcze z 6 różnych gospodarstw 17 sztuk bydła, a następnie sztuki o numerach kolczyków wyżej wymienionych zostały w dniu [...] marca 2019r. "zbyte" do U. w celu ich uboju.
Organ odwoławczy zauważył, iż odwołujący nie kwestionuje ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zgadza się jedynie z konsekwencjami wywiedzionymi przez organ w treści zaskarżonej decyzji twierdząc, iż dopuszczalnym jest skupowanie zwierząt z różnych gospodarstw jednym środkiem transportu do miejsca działalności pośrednika z obiektem, gdzie następuje rozładunek zwierząt a następnie do rzeźni, wskazując, że miejsce w którym nastąpił rozładunek - obiekt pośrednika jest miejscem przeznaczenia.
Tymczasem, jak zauważył WLW, w myśl art. 2 lit s Rozporządzenia Rady (WE) NR 1 /2005 z dnia 22 grudnia 2004 r. w sprawie ochrony zwierząt podczas transportu i związanych z tym działań oraz zmieniające dyrektywy 64/432/EWG i 93/119/WE oraz rozporządzenie (WE) nr 1255/97 (dalej rozporządzenie 1/2005): "miejsce przeznaczenia" oznacza miejsce, w którym przeprowadzany jest rozładunek zwierząt ze środka transportu i gdzie zwierzęta: i) są umieszczane w odpowiednich pomieszczeniach przez co najmniej 48 godzin przed wyjazdem; lub ii) poddawane są ubojowi. Organ II Instancji przytoczył treść § 6 ust. 2 ww. rozporządzenia z 25 czerwca 2018 r., który stanowi, że dopuszcza się skup zwierząt z kilku gospodarstw położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jednym środkiem transportu, jeżeli zwierzęta:1) są transportowane: a) bezpośrednio do rzeźni położonej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, b) zgodnie z wymaganiami określonymi w rozporządzeniu nr 1/2005; 2) po załadowaniu na środek transportu w poszczególnych gospodarstwach nie opuszczają tego środka transportu od załadunku do dostarczenia ich do miejsca przeznaczenia.
Organ odwoławczy podkreślił, iż w świetle ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz obowiązujących w tym zakresie i przywołanych przez organ przepisów prawa, skup zwierząt z kilku gospodarstw położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jednym środkiem transportu jest dopuszczalny tylko w przypadku jeżeli zwierzęta są transportowane bezpośrednio do rzeźni położonej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z wymaganiami określonymi w rozporządzeniu nr 1/2005 albo po załadowaniu na środek transportu w poszczególnych gospodarstwach nie opuszczają tego środka transportu od załadunku do dostarczenia ich do miejsca przeznaczenia.
Tymczasem w przedmiotowej sprawie strona - z pominięciem obowiązku bezpośredniego transportowania zwierząt skupionych z kilku gospodarstw jednym środkiem transportu - do rzeźni, dokonywała rozładunku w obiekcie pośrednika, aby po ponownym załadunku transportować je do rzeźni. Nie można zaś uznać, w sytuacji kiedy zwierzęta transportowane były docelowo do rzeźni i tam poddawane były ubojowi - o transportowaniu do miejsca przeznaczenia, którym w ocenie strony był obiekt pośrednika.
Organ odwoławczy podkreślił, iż skup zwierząt z różnych gospodarstw przy rozładunku ich w innym miejscu niż rzeźnia, nie będących miejscem przeznaczenia transportu, prowadzi do bezpośredniego kontaktu tych zwierząt ze zwierzętami o różnym statusie zdrowotnym, epidemiologicznym pod względem patogenów chorobotwórczych dla zwierząt, ale też dla człowieka. Dodatkowo przebywanie tych zwierząt w warunkach wymuszonej socjalizacji podczas skupu obwoźnego, wywołuje silny stres i naraża zwierzęta na kontakt i zarażanie się patogenami specyficznymi dla danego środowiska, stada, z którymi to patogenami zwierzęta nie miały kontaktu do tej pory i co za tym idzie nie posiadały odporności na te patogeny. Następstwem tego może być rozwój chorób oraz namnażanie się szczepów bakterii chorobotwórczych patogennych też dla ludzi, które trafiają do łańcucha żywnościowego. Taki sposób organizacji skupu zwierząt sprzyja także rozwlekaniu chorób zakaźnych np. brucelozy czy gruźlicy.
WLW uznał, iż działania przedsiębiorcy naruszającego zasadę bezpośredniego transportu zwierząt skupionych z kilku gospodarstw jednym środkiem transportu do rzeźni, stwarzają realne zagrożenie dla zdrowia publicznego w stopniu uzasadniającym zakazanie prowadzenia działalności z naruszeniem wyżej powołanych i wyjaśnionych przepisów prawa.
Odnosząc się do zarzutu odwołania wskazującego na dowolność ustaleń PLW organ odwoławczy uznał go za nieuzasadniony i wyjaśnił, że zawarte w protokole z kontroli ustalenia potwierdzają nieprawidłowości polegające na naruszeniu wynikającego z przepisów obowiązku bezpośredniego transportu zwierząt skupionych z kilku gospodarstw jednym środkiem transportu do rzeźni.
Ponadto organ zwrócił uwagę, iż strona była informowana o stwierdzonych naruszeniach wymogów weterynaryjnych i nie wniosła mimo to zastrzeżeń w toku postępowania kontrolnego oraz po jego zakończeniu. Dodał też, że strona była pouczona w trybie art. 10 k.p.a., ale dopiero po upływie czterech miesięcy od dnia stwierdzenia w protokole nieprawidłowości, odwołujący podjął w odwołaniu polemikę.
Odnosząc się do podniesionego przez odwołującego zarzutu dotyczącego stronniczości organu I instancji, polegającej na przyzwoleniu PLW na identyczne formy działalności przez inny podmiot położony w "niedalekiej odległości" od obiektu przedsiębiorcy, WLW zauważył, że comiesięczna aktualizacja Rejestru Podmiotów Nadzorowanych, przesyłana przez wszystkich powiatowych lekarzy weterynarii województwa do WLW nie wskazuje na istnienie podmiotu o takim profilu działalności jaki podejmuje odwołujący w powiecie. Jednocześnie organ odwoławczy dodał, iż odwołujący jako podmiot prowadzący działalność nadzorowaną ma obowiązek spełnienia wszystkich wymagań dla podejmowania i prowadzenia działalności w zakresie obrotu zwierzętami, pośrednictwa w tym obrocie lub skupu zwierząt, będącym pod nadzorem PLW, zgodnie z art. 1 ust. 1 lit. c u.o.z.
Za nieuzasadniony uznał także WLW zarzut odwołującego dotyczący naruszenia przez PLW zasady zaufania obywateli do organów administracyjnych.
Organ odwoławczy podkreślił w końcowych rozważaniach, że w konsekwencji nieprawidłowości zastanych i stwierdzonych podczas kontroli w dniach [...] marca 2019 r., udokumentowanych protokołem nr 1, uzasadnione było wydanie, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami, decyzji przez organ I instancji. Dodał jednocześnie, iż nie ma przymusu prowadzenia działalności gospodarczej, zaś konsekwencją jej podjęcia jest zarówno korzystanie z uprawnień i korzyści, które niesie jak również przestrzeganie obowiązków związanych z jej prowadzeniem. Podmiot prowadzący działalność nadzorowaną jest obowiązany spełniać wymagania weterynaryjne określone dla danego rodzaju i zakresu prowadzonej działalności nadzorowanej. Naruszenie zaś tych wymogów obliguje organy nadzoru weterynaryjnego do niezwłocznej ingerencji i podjęcia przewidzianych przepisami prawa działań adekwatnych do zagrożenia stwarzanego dla zdrowia publicznego lub zdrowia zwierząt.
Na powyższą decyzję W.K., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi II instancji do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił: naruszenie art. 8 ust. 1 u.o.z. poprzez wydanie decyzji bez ważnej podstawy prawnej oraz błędną wykładnię § 6 rozporządzenia z dnia 25 czerwca 2008 r. poprzez przyjęcie, iż skarżący jest pośrednikiem w obrocie, gdy tymczasem skarżący zakupuje dla siebie zwierzęta do własnej ubojni, a zatem nie ma w tym przypadku obrotu zwierzętami ani pośrednictwa w ich obrocie, natomiast skarżący skupując zwierzęta na własny cel zachowuje zasady związane z ich transportem.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325; dalej jako p.p.s.a.), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia [...] lipca 2019 r. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia [...] czerwca 2019 r. zakazującą W.K. prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą U., umieszczania na rynku i handlu zwierząt skupionych z więcej niż jednego gospodarstwa i przewiezionych jednym środkiem transportu do obiektu skarżącego zlokalizowanego w miejscowości [...].
Art. 1 pkt 1 lit.c u.o.z. określa wymagania weterynaryjne dla podejmowania i prowadzenia działalności w zakresie obrotu zwierzętami, z wyjątkiem obrotu prowadzonego w ramach działalności rolniczej w rozumieniu przepisów prawa działalności gospodarczej, pośrednictwa w tym obrocie lub skupu zwierząt. Jest to tzw. działalność nadzorowana. Podmiot prowadzący działalność nadzorowaną, z wyłączeniem działalności, o której mowa w art. 1 pkt 1 lit. o, jest obowiązany spełniać wymagania weterynaryjne określone dla danego rodzaju i zakresu prowadzonej działalności nadzorowanej (art. 4 ust. 1 u.o.z.). Z kolei art. 8 ust. 1 u.o.z. stanowi, że powiatowy lekarz weterynarii w przypadku stwierdzenia, że przy prowadzeniu działalności nadzorowanej, o której mowa w art. 1 pkt 1 lit. a-n lub w art. 4 ust. 3, są naruszone wymagania weterynaryjne określone dla tej działalności, w zależności od zagrożenia stwarzanego dla zdrowia publicznego lub zdrowia zwierząt, wydaje decyzję: 1) nakazującą usunięcie uchybień w określonym terminie lub 2) nakazującą wstrzymanie działalności do czasu usunięcia uchybień, lub 3) zakazującą umieszczania na rynku lub handlu określonymi zwierzętami będącymi przedmiotem działalności albo zakazującą produkcji, umieszczania na rynku lub handlu określonymi produktami wytwarzanymi przy prowadzeniu tej działalności. W orzecznictwie zwrócono uwagę, że zwrot "w zależności" wskazuje, że ustawodawca pozostawił organowi, czyli powiatowemu lekarzowi weterynarii, swobodę rozstrzygnięcia (luz decyzyjny) w zakresie dokonania oceny stopnia zagrożenia dla zdrowia publicznego lub zdrowia zwierząt i w zależności od jej rezultatu, wydania jednej z trzech decyzji. Użyta w dyspozycji art. 8 ust. 1 pkt 1-3 u.o.z. alternatywa rozłączna oznacza, że organ inspekcji weterynaryjnej może, wg swojego uznania opartego o wyniki kontroli i o ocenę stopnia zagrożenia, wydać decyzję nakazującą usunięcie stwierdzonych uchybień, lub decyzję zakazującą umieszczania na rynku lub handlu określonymi zwierzętami będącymi przedmiotem działalności albo zakazującą produkcji, umieszczania na rynku lub handlu określonymi produktami wytwarzanymi przy prowadzeniu tej działalności. Takie ujęcie normatywne niewątpliwie zapewnia organowi dostateczny stopień operatywności korzystania z jednego ze środków prawnych wymienionych w art. 8 ust. 1 u.o.z. W ustalonych okolicznościach faktycznych, organ ma swobodę wyboru konsekwencji prawnych zastosowania norm art. 8 ust. 1 pkt 1-3 u.o.z. Ten luz decyzyjny sprowadza się w istocie do swobodnej oceny stanu faktycznego i dokonania w konsekwencji adekwatnej subsumcji jednej spośród alternatywnych norm nakazujących, bądź zakazujących (zob. wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2013 r., II OSK 1621/11, www.orzczenia.nsa.gov.pl – dalej CBOSA). Stosownie natomiast do art. 9 ust. 1 u.o.z. powiatowy lekarz weterynarii, w przypadku gdy podmiot prowadzący działalność nadzorowaną nie zastosuje się do nakazu lub zakazu określonego w decyzji, o której mowa w art. 8 ust. 1-3, wydaje decyzję zakazującą prowadzenia określonego rodzaju działalności nadzorowanej i skreśla podmiot z rejestru, o którym mowa w art. 11.
Należy wskazać, że na podstawie decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia [...] listopada 2011 r. skarżący uzyskał zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie obrotu zwierzętami, pośrednictwa w tym obrocie lub skupu zwierząt przez firmę U. z wykorzystaniem obiektu pośrednika znajdującego się w miejscowości [...]. Na podstawie protokołu kontroli z dnia [...] marca 2019 r. ustalono, że skarżący prowadził skup zwierząt z różnych gospodarstw, położony w tej samej miejscowości, lub gminie jednym środkiem transportu. W sprawie jest bezsporne, że po dokonanym skupie zwierząt z kilku gospodarstw jednym środkiem transportu skarżący dostarczał je do własnego obiektu , gdzie miał miejsce rozładunek zwierząt, które po pewnym czasie były ponownie załadowywane i transportowane do rzeźni.
W sprawie jest niesporne, że docelowym miejscem transportu skupionych zwierząt była rzeźnia.
Należy wskazać, że zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia z 25 czerwca 2018 r. transport zwierząt w obrocie odbywa się zgodnie z warunkami określonymi w rozporządzeniu nr 1/2005. Z kolei § 6 ust. 2 ww. rozporządzenia stanowi, że dopuszcza się skup zwierząt z kilku gospodarstw położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jednym środkiem transportu, jeżeli zwierzęta:
1) są transportowane:
a) bezpośrednio do rzeźni położonej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
b) zgodnie z wymaganiami określonymi w rozporządzeniu nr 1/2005;
2) po załadowaniu na środek transportu w poszczególnych gospodarstwach nie opuszczają tego środka transportu od załadunku do dostarczenia ich do miejsca przeznaczenia.
Należy również przytoczyć treść art. 2 lit s rozporządzenia 1/2005, zgodnie z którym "miejsce przeznaczenia" oznacza miejsce, w którym przeprowadzany jest rozładunek zwierząt ze środka transportu i gdzie zwierzęta: i) są umieszczane w odpowiednich pomieszczeniach przez co najmniej 48 godzin przed wyjazdem; lub ii) poddawane są ubojowi.
Mając na uwadze powyższe należy podzielić stanowisko organów, że skarżący prowadzący działalność nadzorowaną naruszył przepisy prawa w zakresie transportu zwierząt. Z bezspornych ustaleń faktycznych wynika, że skarżący z pominięciem obowiązku bezpośredniego transportowania zwierząt skupionych z kilku gospodarstw jednym środkiem transportu - do rzeźni, dokonywał rozładunku zwierząt w obiekcie pośrednika, aby po ponownym załadunku transportować je do rzeźni. Nie można zatem uznać, że zwierzęta była transportowane do miejsca przeznaczenia, którym w ocenie skarżącego był obiekt pośrednika. Obiekt ten był jedynie miejscem pośrednim pomiędzy miejscem skupu a miejscem przeznaczenia, tj. rzeźnią. Należy dodać, że rozporządzenie nr 1/2005 wskazuje, że rozładunek oraz następujący po nim załadunek zwierząt może również być źródłem stresu, natomiast kontakt w punktach kontroli, zwanych uprzednio miejscami postoju, może w pewnych warunkach prowadzić do rozprzestrzeniania się chorób zakaźnych (tiret 13 rozporządzenia 1/2005). Nie powinno budzić wątpliwości, że ochrona dobrostanu zwierząt wymaga, aby transport zwierząt przeznaczonych do uboju następował bezpośrednio do rzeźni. Należy dodać, że skarżący nie podważył dokonanych przez organ ustaleń faktycznych odnośnie przebiegu transportu, jak i nie wskazał jakichkolwiek okoliczności świadczących o tym, że zwierzęta po załadowaniu na środek transportu w poszczególnych gospodarstwach nie opuszczają tego środka transportu od załadunku do dostarczenia ich do miejsca przeznaczenia (§ 6 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia z 25 czerwca 2018 r.), czy też odwołujących się do definicji miejsca przeznaczenia w rozumieniu art. 2 lit s rozporządzenia 1/2005. Organ odwoławczy podkreślił, iż skup zwierząt z różnych gospodarstw przy rozładunku ich w innym miejscu niż rzeźnia, nie będących miejscem przeznaczenia transportu, prowadzi do bezpośredniego kontaktu tych zwierząt ze zwierzętami o różnym statusie zdrowotnym, epidemiologicznym pod względem patogenów chorobotwórczych dla zwierząt, ale też dla człowieka. Dodatkowo przebywanie tych zwierząt w warunkach wymuszonej socjalizacji podczas skupu obwoźnego, wywołuje silny stres i naraża zwierzęta na kontakt i zarażanie się patogenami specyficznymi dla danego środowiska, stada, z którymi to patogenami zwierzęta nie miały kontaktu do tej pory i co za tym idzie nie posiadały odporności na te patogeny. Następstwem tego może być rozwój chorób oraz namnażanie się szczepów bakterii chorobotwórczych patogennych też dla ludzi, które trafiają do łańcucha żywnościowego. Taki sposób organizacji skupu zwierząt sprzyja także rozwlekaniu chorób zakaźnych np. brucelozy czy gruźlicy. WLW uznał, iż działania przedsiębiorcy naruszającego zasadę bezpośredniego transportu zwierząt skupionych z kilku gospodarstw jednym środkiem transportu do rzeźni, stwarzają realne zagrożenie dla zdrowia publicznego w stopniu uzasadniającym wprowadzenie zakazu określonego w art. 8 ust. 1 pkt 3 u.o.z.
W ocenie Sądu argumentacja skarżącego podnoszącego, że dokonuje skupu na potrzeby prowadzonej rzeźni, a nie prowadzi działalności w zakresie transportu lub obrotu zwierzętami nie może podważyć zaskarżonej decyzji. Wskazać trzeba, że działalność nadzorowana, którą prowadzi skarżący polega nie tylko na skupie zwierząt, ale i na prowadzeniu działalności w zakresie obrotu zwierzętami i pośrednictwa w tym obrocie. Jak wyżej wskazano skarżący prowadzący działalność nadzorowaną naruszył przepisy prawa w zakresie transportu zwierząt. Naruszenie wymagań weterynaryjnych przy jednoczesnym istnieniu zagrożenia dla zdrowia publicznego i zdrowia zwierząt – co zostało w racjonalny sposób przedstawione przez organy – stworzyło podstawę do zastosowania sankcji wskazanej w art. 8 ust. 1 pkt 3 u.o.z. Wprowadzony zakaz obrotu lub handlu zwierzętami ma na celu ochronę zdrowia zwierząt i zdrowia publicznego. Nie można zatem podzielić stanowiska strony, że decyzja PLW wykracza poza ramy prowadzonej przez skarżącego działalności nadzorowanej. W orzecznictwie wskazuje się, że cel ustawy o ochronie zdrowia zwierząt, jakim jest ochrona zdrowia zwierząt, ale także ochrona zdrowia publicznego, w pełni usprawiedliwia restrykcyjny charakter omawianych przepisów (wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2013 r., II OSK 1621/11, CBOSA).
Mając to wszystko na uwadze, Sąd stanął na stanowisku, że na gruncie niniejszej sprawy orzekające w sprawie organy nie dopuściły się naruszeń prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, ani uchybień prawa procesowego w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło