II SA/Go 732/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek, , , po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy postanawia 1. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. pozostawić bez rozpoznania wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika. Skarżąca G.C. wniosła do tutejszego Sądu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. [...] w przedmiocie warunków zabudowy, od której, na podstawie § 2 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193), został określony wpis sądowy w kwocie 500 zł. Po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku podała między innymi, że pobiera rentę w wysokości 639, 44 zł. Oświadczyła też, że z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w 2006 r. i 2007 r. nie osiągnęła dochodu. W uzupełnieniu złożonego wniosku skarżąca przedstawiła koszty związane z eksploatacją nieruchomości, zakupem leków oraz wyciągi z rachunków bankowych. Postanowieniem z dnia 4 stycznia 2008r. referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym. W ustawowym terminie G.C. złożyła sprzeciw od powyższego postanowienia zarzucając mu błędną ocenę stanu faktycznego polegającą na przyjęciu, że pobiera emeryturę, a nie rentę, a ponadto zakwestionowała ustalenia referendarza sądowego co do wysokości kwot pieniężnych uzyskiwanych z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej oraz znajdujących się na jej rachunkach bankowych. Jednocześnie w sprzeciwie skarżąca cofnęła żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika. W związku z kolejnymi wezwaniami wystosowanymi przez Sąd, skarżąca oświadczyła, że oprócz tych rachunków bankowych, z których wyciągi wcześniej nadesłała do Sądu, dysponuje dodatkowym rachunkiem, na którym znajdują się oszczędności jej matki, a którym ona tylko zarządza. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) -zwanej dalej p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd. Na wstępie wskazać trzeba, że w złożonym przez siebie sprzeciwie skarżąca cofnęła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika. W niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do umorzenia przez Sąd postępowania w przedmiocie udzielenia prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., ponieważ umorzenie postępowania dotyczy wyłącznie postępowań zainicjowanych pismami wszczynającymi postępowanie sądowoadministracyjne (skarg i wniosków w rozumieniu art. 63 p.p.s.a.). Takim pismem nie jest wniosek o przyznanie prawa pomocy, złożony w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego, w związku z czym, w zakresie dotyczącym ustanowienia pełnomocnika, należało go pozostawić bez rozpoznania (art. 257 p.p.s.a. per analogiam). Mając na uwadze powyższe, Sąd ponownie ocenił sytuację skarżącej biorąc pod uwagę przedłożone przez nią dokumenty i uznał, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy podnieść, iż co do zasady, prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. Tak więc przepisy o prawie pomocy mają zastosowanie wyłącznie do osób, które mimo największych starań nie mogą poczynić oszczędności i ponieść kosztów postępowania sądowego. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające, może zwrócić się o pomoc państwa (postanowienie SN z 24.09.1984r. II CZ 104/84). Ciężar dowodu wykazania, że istnieją okoliczności uzasadniające przyznanie przez Sąd prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Zgodnie z panującym w orzecznictwie poglądem instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony, a celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. W niniejszej sprawie nie można przyjąć, że wniosek G.C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest uzasadniony. Bezspornym w ocenie Sądu jest fakt, że w 2006r. skarżąca osiągnęła dochód w wysokości 7.698,62 zł z tytułu prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, co wynika wprost z zaświadczenia o wysokości dochodu podatnika w podatku dochodowym od osób fizycznych (k - 32 akt sądowych). Ponadto przedstawione przez skarżącą wyciągi z posiadanych przez nią rachunków bankowych potwierdzają, że na jej konta wpływają środki pieniężne oraz że dokonuje ona przelewów pomiędzy należącymi do niej rachunkami. W szczególności należy zwrócić uwagę na ostatni nadesłany przez skarżącą wyciąg z rachunku M., wystawiony dnia [...] i obejmujący zestawienie dokonywanych przez jego posiadacza, tj. G.C., operacji w okresie od 1 października 2007r. do 31 grudnia 2007r. Wszystkie operacje dokonane na tym koncie, opiewały na znaczne sumy pieniężne (przykładowo: przelew wewnętrzny wychodzący z dnia 28 grudnia 2007r. opiewał na sumę 16000 zł, przelew wewnętrzny przychodzący z dnia 22 listopada 2007r. - na sumę 4800 zł), miały charakter przelewów wewnętrznych, dokonywanych pomiędzy rachunkami należącymi do skarżącej. Nie negując zatem ponoszonych przez skarżącą wydatków związanych z zaspokajaniem podstawowych potrzeb życiowych, w tym również pokrywania kosztów leczenia, wszelkich opłat związanych z eksploatacją nieruchomości oraz z zakupem żywności, należy uznać, iż bez wątpienia skarżąca dysponuje środkami, które może przeznaczyć na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Decyzji Sądu nie zmienia podniesiona przez skarżącą w piśmie z dnia 14 lutego 2008r. okoliczność, że środki zgromadzone na wyżej opisanym koncie należą do jej matki - J. D., która potwierdziła ten fakt złożonym przez siebie oświadczeniem. Okoliczność ta nie znajduje potwierdzenia w żadnym z przedłożonych przez skarżącą dokumentów, a nadto w wyciągu z w/w rachunku jako jego posiadacza, a co za tym idzie posiadacza wszystkich znajdujących się na nim środków pieniężnych, wskazano G.C.. W konsekwencji należało uznać, że wniosek G.C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i orzeczono jak w sentencji postanowienia.