II SA/Go 74/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz, Sędziowie Asesor WSA Anna Juszczyk- Wiśniewska, Asesor WSA Joanna Brzezińska (spr.),, Protokolant Agnieszka Lasecka, po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi D.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu Decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, działając z upoważnienia Rady Miejskiej, na podstawie art. 3 pkt 6, art. 4, art 32 ust. 1 i 2 oraz art. 43 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 1998 r. Nr 64 poz. 414 z późn. zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), przyznał D.B. zasiłek celowy na miesiąc luty 2004 r. w wysokości 20,00 zł, z przeznaczeniem na potrzeby bytowe oraz leki. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zgodnie z art. 4 ust 1 ustawy o pomocy społecznej prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej mają osoby samotnie gospodarujące, których dochód nie przekracza kwoty 461,00 zł. Na podstawie wywiadu środowiskowego ustalono, że łączny dochód D.B., wynosi 461,00 zł. Wobec jednak ograniczonych środków jakimi dysponuje Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej, nie ma on możliwości przyznania pomocy w formie zasiłków celowych w kwocie wyższej niż przyznane 20 zł. W dniu 12 lutego 2004r. D.B. odwołała się od powyższej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego i powołując się na swoją trudną sytuację materialna domagała się przyznania pomocy w większym rozmiarze, w tym także sfinansowania m.in. kursu języka zachodniego, kursu prawa jazdy, generalnego remontu jej mieszkania, zakupu nowego samochodu, sprzętu komputerowego, sprzętu rtv i agd oraz odzieży i żywności. Po rozpatrzeniu powyższego odwołania, decyzją z dnia [...] marca 2004 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie art, 39 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.), art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001r. Nr 79, poz. 856 z późn. zm.), art. 138 § 2, art. 107 § 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 z późn. zm.), postanowiło uchylić zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w całości i przekazać sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazano, że zaskarżona decyzja organu pierwszej instancji nie spełnia warunków formalnych decyzji administracyjnej, o których mowa w art. 107 § 1 i § 3 Kpa. Zgodnie z treścią powyższego przepisu uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawa wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W ocenie organu odwoławczego decyzja wydana przez organ pierwszej instancji powyższych elementów nie zawiera. Ponadto w uzasadnieniu swojej decyzji organ pierwszej instancji nie odniósł się w żaden sposób do rozmiaru przyznanego świadczenia, a w szczególności nie podał, z jakich przyczyn i wskutek jakich zaistniałych okoliczności, zasiłek celowy przyznany został w określonej wysokości, a właśnie w tym zakresie decyzja została zaskarżona. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zwróciło także uwagę na fakt, iż co prawda zasiłek celowy jest fakultatywną formą wsparcia z pomocy społecznej i jego przyznanie opiera się głównie na instytucji tzw. uznania administracyjnego, ale jako decyzja administracyjna podlega także kontroli instancyjnej. W sytuacji więc, gdy decyzja organu pierwszej instancji nie jest prawidłowo uzasadniona, organ odwoławczy nie może ocenić jej prawidłowości pod względem merytorycznym. D.B., w dniu [...] marca 2004 r. zaskarżyła powyższą decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zarzucając organowi administracji publicznej, że jej sprawa nie została wnikliwie rozpatrzona a ona nadal pozostaje w ciężkiej sytuacji materialnej i życiowej. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wypowiadając się co do zarzutów skarżącej, organ II instancji zaznaczył również, iż ze względu na charakter i rozmiar zgłoszonych pod adresem opieki społecznej żądań, ich pełne zaspokojenie nie jest możliwe. Ponadto zgodnie z brzmieniem art. 1 ust. 1 i ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, pomoc ta jest ukierunkowana na zaspokajanie niezbędnych potrzeb życiowych osób zainteresowanych, a zakup takich przedmiotów jak komputer, nowy samochód czy telewizor nie mieści się jak dotąd w katalogu rzeczy niezbędnych, o których mowa w niniejszej ustawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z przepisem § 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 sierpnia 2004r. w sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim i Kielcach rozpoznawania spraw z obszaru województwa lubuskiego i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie (Dz.U. Nr 187, poz. 1926) w zw. z § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 sierpnia 2004r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. Nr 187, poz. 1927) sprawy, w których skargi na działalność organów administracji publicznej mających siedzibę na terenie województwa lubuskiego zostały wniesione do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu i postępowanie nie zostało zakończone do dnia l lipca 2005 roku - zostały przekazane Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim. Mając powyższe na uwadze, na mocy cytowanych przepisów. Sąd ten z dniem l lipca 2005 roku stał się właściwym do rozpoznania przedmiotowej skargi. W ocenie Sądu skarga okazała się zasadną w tym zakresie, w jakim pozwoliła na kontrolę prawidłowości i zgodności z prawem zaskarżonej w przedmiotowej sprawie decyzji organu drugiej instancji. Należy zaznaczyć, iż zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, zm. Dz.U. z2004 r. Nr 162, poz. 1692), sąd administracyjny uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów prawa materialnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaskarżona decyzja nie może się ostać, bowiem zapadła z naruszeniem przepisów, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd zważył, iż organ odwoławczy uchylając w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, powołał jako podstawę prawną swej decyzji błędny przepis ustawy o pomocy społecznej - art. 31 ust. 1 w/w ustawy dotyczący zasiłku okresowego, a nie jak powinien art. 32 ust. 1 i 2 powyższej ustawy, regulujący przesłanki przyznania zasiłku celowego. Jednocześnie decyzja ta nie zawiera uzasadnienia prawnego, które pozwoliłoby przyjąć, że błędne wskazanie przepisu prawnego jest jedynie omyłką pisarską. W tych okolicznościach, wskazane wyżej naruszenie przepisów postępowania administracyjnego dotyczących m.in. niezbędnych elementów każdej decyzji administracyjnej (art. 107 § 1 i 3 Kpa) uniemożliwia także ustalenie przez Sąd czy organ odwoławczy rozpoznawał merytorycznie sprawę dotyczącą przyznania zasiłku celowego w oparciu o właściwe przepisy ustawy o pomocy społecznej. Należy podkreślić, że Sąd administracyjny zobowiązany jest z urzędu do badania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego jej wydanie dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego. W przedmiotowej sprawie, w związku ze wskazanymi wyżej wadami decyzji organu odwoławczego, koniecznym było uchylenie zaskarżonej decyzji, co po ponownym rozpoznaniu przez ten organ odwołania skarżącej, na podstawie przepisów prawa obowiązujących w czasie orzekania, zapewni realizację zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Na marginesie należy wskazać, że Sąd podzielił negatywną ocenę wymogów formalnych decyzji organu pierwszej instancji (zwłaszcza braku uzasadnienia faktycznego i prawnego), wyrażoną w uzasadnieniu uchylonej decyzji odwoławczej, w zakresie niedostatecznego wyjaśnienia przyczyn ustalenia wysokości przyznanego zasiłku celowego w przedmiotowej sprawie (naruszenie art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 §3 Kpa). Z tych powodów, na podstawie przepisu art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, zm. Dz.U. z 2004 r. Nr 162, poz. 1692), orzeczono jak w sentencji. Jednocześnie zgodnie z przepisem art. 152 ww. ustawy Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości. Po myśli art. 210 ww. ustawy, nie orzeczono o zwrocie kosztów postępowania, wobec braku wniosku skarżącej w tym zakresie.