II SA/Go 740/13

Dnia 9 października 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz po rozpoznaniu w dniu 9 października 2013 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Starosty na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania p o s t a n a w i a : odrzucić skargę. Decyzją z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] Starosta, działając m.in. na podstawie art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2010 r. Nr 152, poz. 1018) ustalił Naczelnikowi Urzędu Skarbowego wysokość należności w łącznej kwocie 2.689,97 zł tytułem kosztów wynikających z przechowywania pojazdu marki [...] nr rej. [...]. Jednocześnie nakazał zwrot tej należności w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. Od powyższej decyzji Naczelnik Urzędu Skarbowego wniósł odwołanie. Decyzją z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżoną decyzję Starosty i umorzyło postępowanie organu pierwszej instancji w całości. W uzasadnieniu decyzji Kolegium zwróciło uwagę, iż zgodnie z art. 130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. Przepis ten został dodany przez art. 1 pkt 10 lit. k ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 152, poz. 1018) zmieniającej z dniem 4 września 2010 r. ustawę Prawo o ruchu drogowym. W tej ostatnio powołanej ustawie zmieniającej zamieszczone zostały również regulacje międzyczasowe. Nowela ta w art. 13 rozstrzygnęła o kosztach przechowywania pojazdów, które powstały po upływie terminu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 Prawa o ruchu drogowym w brzmieniu dotychczasowym. Rozstrzygając o kosztach, ustawodawca wskazał ogólnie na Skarb Państwa, bez wskazania statio fisci; jednocześnie jednak nie rozstrzygnięto w sposób odmienny, niż wskazany w znowelizowanym przepisie art. 130a ust. l0h Prawa o ruchu drogowym, o organie orzekającym w tego rodzaju przypadkach. Zatem brak jest podstaw do przyjęcia, iż to na Naczelniku Urzędu Skarbowego spoczywa obowiązek ponoszenia, w imieniu Skarbu Państwa, kosztów przechowywania pojazdu, powstałych w okresie wskazanym w art. 13 w/w ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym. Powyższy bowiem przepis nie wskazuje podmiotu zobowiązanego w imieniu Skarbu Państwa do ponoszenia przedmiotowych kosztów przechowywania pojazdu. Tym samym brak było zdaniem Kolegium podstawy prawnej do obciążania przedmiotowymi kosztami przechowywania pojazdu Naczelnika Urzędu Skarbowego. W świetle powyższego Kolegium uznało, że jest to przypadek bezprzedmiotowości postępowania w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a., wobec czego na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i umorzyło postepowanie administracyjne. Na powyższą decyzję Starosta wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. zarzucił naruszenie art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw w związku z art. 100 § 1 i 4 oraz art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z § 3 pkt 1 b rozporządzenia rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw wewnętrznych i Administracji z dnia 16 października 2007 r. w sprawie usuwania pojazdów. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie. Starosta jest bowiem organem administracji publicznej właściwym do orzekania w tego rodzaju sprawach. Okoliczność ta wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego lub sądowoadministracyjnego. W tym znaczeniu Starosta nie jest uprawniony do wniesienia skargi w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Stosownie do treści art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym oraz inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. W niniejszej sprawie skarga została wniesiona przez Starostę, który wydał w sprawie decyzję jako organ pierwszej instancji. Ustalenia wymaga zatem, czy Starosta posiada legitymacje skargową i czy może kwestionować w postępowaniu sądowoadministracyjnym decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, mocą której uchylono jego własne rozstrzygnięcie. W kwestii legitymacji skargowej organu administracji publicznej w orzecznictwie sądowym panuje ugruntowany pogląd co do tego, iż bez względu na przedmiot sprawy i jego rzeczywisty związek z interesem prawnym jednostki samorządu terytorialnego, nie jest ona stroną postępowania administracyjnego w sprawie indywidualnej z zakresu administracji publicznej, dotyczącej osoby trzeciej, w której decyzje wydaje organ tej jednostki; ani jednostka, ani żaden jej organ nie są uprawnieni do zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji organu odwoławczego. Żaden przepis nie przyznaje organowi administracyjnemu pierwszej instancji uprawnienia do przekształcenia się w określonej fazie postępowania z organu podejmującego władcze rozstrzygnięcia w podmiot kwestionujący owe rozstrzygnięcia w drodze skargi (postanowienia NSA z 15 października 1990 r., SA/Wr 990/90, ONSA 1990 z. 4, poz. 7 oraz z 19 października 2000 r., II SA/Gd 2159/00, LEX nr 46440). Pogląd ten jest również powszechnie akceptowany w nowszym orzecznictwie sądowym (przykładowo w powołanych w odpowiedzi na skargę postanowieniach NSA z 29 listopada 2005 r., FSK 2631/04, LEX nr 236287 oraz z 20 kwietnia 2012 r., II FSK 527/12, LEX nr 1137662). Podobnie Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 29 października 2009 r., K 32/08 (Dz. U. Nr 187, poz. 1456), badając zgodność z Konstytucją przepisu art. 50 § 1 p.p.s.a. w zakresie, w jakim pozbawia on gminę prawa wniesienia skargi na decyzję organu wyższej instancji wydaną w wyniku rozpatrzenia odwołania od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) w sytuacji, gdy decyzja organu odwoławczego ma wpływ na prawa i obowiązki tej gminy lub jej organów, stwierdził m.in., iż jednostka samorządu terytorialnego (w tym gmina reprezentowana przez jej Burmistrza) nie może być ani skarżącym, ani uczestnikiem w postępowaniu sądowym poprzedzonym postępowaniem administracyjnym, w którym organ tej gminy (wójt, burmistrz, prezydent miasta) wydał rozstrzygnięcie w pierwszej instancji. Dopuszczenie możliwości wniesienia skargi przez organ administracji publicznej, który wydał rozstrzygnięcie w sprawie, nadawałoby temu organowi dwojakie uprawnienia. Z jednej strony – uprawnienia władcze w zakresie rozstrzygnięcia, z drugiej – uprawnienia strony, która kwestionuje takie rozstrzygnięcie w drodze skargi. W ustawowej roli organu orzekającego w sprawie administracyjnej nie ma miejsca na jego własny interes prawny lub obowiązek także wówczas, gdy w rzeczywistości decyzja ta dotyka bezpośrednio lub pośrednio jego praw i obowiązków. Tym samym niewątpliwym jest, że Starosta jako organ administracyjny pierwszej instancji orzekający w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która została przez niego zaskarżona, nie posiada przymiotu strony skarżącej w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. W świetle powyższych okoliczności skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. jako niedopuszczalną należało odrzucić.