II SA/Go 743/16
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2016-11-17
Skład orzekający: Adam Jutrzenka-Trzebiatowski, Jacek Jaśkiewicz, Krzysztof Dziedzic
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozporządzenie Wojewody zmieniające zakazy obowiązujące na terenie parku krajobrazowego, które nie zostało uzgodnione z właściwymi miejscowo radami gmin, jest nieważne?Ratio decidendi
Rozporządzenie Wojewody zmieniające zakazy obowiązujące na terenie parku krajobrazowego, które nie zostało uzgodnione z właściwymi miejscowo radami gmin, jest nieważne. Brak takiego uzgodnienia stanowi istotne naruszenie procedury określonej w art. 16 ust. 4 ustawy o ochronie przyrody, co uzasadnia stwierdzenie nieważności rozporządzenia w całości.Stan faktyczny
Prokurator Okręgowy wniósł skargę na rozporządzenie Wojewody z dnia [...] listopada 2004 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie utworzenia Parku Krajobrazowego. Zarzucił istotne naruszenie art. 16 ust. 4 ustawy o ochronie przyrody, polegające na braku uzgodnienia projektu rozporządzenia z właściwymi radami gmin. Prokurator podniósł również, że od 2009 r. organem właściwym do wydawania lub zmiany takich rozporządzeń jest Sejmik Województwa. Sejmik Województwa uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonego rozporządzenia w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Zacharia-Gardzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2016 r. sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego na rozporządzenie Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w sprawie zmiany rozporządzenia nr [...] Wojewody z [...]. w sprawie utworzenia Parku Krajobrazowego [...] stwierdza nieważność zaskarżonego rozporządzenia w całości.
W dniu [...] lutego 2006 r. Wojewoda, powołując się na art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (Dz. U. 2004 , Nr 92 poz. 880 w wersji z dnia wydania rozporządzenia, obecnie t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 627 ze zm.), wydał Rozporządzenie Nr [...] o zmianie rozporządzenia nr [...] Wojewody z dnia [...] czerwca 2002 r. w sprawie utworzenia Parku Krajobrazowego [...]. Rozporządzenie to zostało ogłoszone w Dzienniku Urzędowym Województwa z dnia 19 listopada 2004r. (nr 91 poz. 1357) i weszło w życie z dniem 4 grudnia 2004 r. Zmiana dotyczyła § 1 ust. 2 pierwotnego rozporządzenia i polegała na modyfikacji dotychczasowych i wprowadzeniu nowych zakazów obowiązujących na terenie parku.
Pismem z dnia [...] lipca 2016r. Prokurator Okręgowy wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na powyższe rozporządzenie zarzucając mu istotne naruszenie przepisu art. 16 ust. 4 ustawy o ochronie przyrody, polegające na braku uzgodnienia projektu rozporządzenia z właściwymi radami gmin oraz naruszenie art. 16 ust., 3 i 4 ustawy o ochronie przyrody w zw. z § 34 Zasad Techniki Prawodawczej. Na tych podstawach skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonego rozporządzenia
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że z treści art. 16 ust. 4 ustawy o ochronie przyrody wynika obowiązek Wojewody uzgodnienia z właściwymi miejscowo radami gminy projektu rozporządzenia m.in. w sprawie utworzenia parku krajobrazowego. W ocenie Prokuratora w przepisie tym ustawodawca wyraźnie wskazuje, że uzgodnieniom podlega projekt rozporządzenia, a więc całe rozporządzanie, ze wszystkimi ustaleniami w nim zawartymi, które mogą zostać zapisane z mocy art. 16 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody.
W ocenie Prokuratora także każda zmiana rozporządzenia, także dotycząca zakazów obowiązujących na terenie parku wymaga wskazanych uzgodnień. Inna wykładnia przepisu art. 16 ust. 4 ustawy o ochronie przyrody mogłaby prowadzić do obejścia prawa.
Prokurator podał, iż jak wynika z uzyskanych informacji od właściwych rad, projekt rozporządzenia Wojewody nr [...] nie został uzgodniony z właściwymi miejscowo radami gmin [...].
Skarżący podniósł również, że od dnia 1 sierpnia 2009 r. organem właściwym do wydawania lub zmiany rozporządzenia w tym przedmiocie jest Sejmik Województwa.
W odpowiedzi na skargę Sejmik Województwa potwierdził, że zgodnie z ustawą z dnia 23 stycznia 2009 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w organizacji i podziale zadań administracji publicznej w województwie (Dz. U. z 2009 r., Nr 92, poz. 753 ze zm.) realizacja zadań wynikających z art. 16 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody z dniem 1 sierpnia 2009 roku należy do kompetencji Sejmiku Województwa. Stosownie do przepisu art. 26 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. wojewodowie zobowiązani byli do przekazania organom przejmującym zadania i kompetencje, dokumentacji związanej wyłącznie z toczącymi się postępowaniami sądowymi i administracyjnymi, co też uczyniono. Nie przekazano żadnych dokumentów dotyczących wydanych rozporządzeń oraz spraw zakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r.
W związku z powyższym Sejmik Województwa nie dysponuje dokumentacją dotyczącą powołania przez Wojewodę wspomnianego wyżej rozporządzenia. Ponadto Sejmik Województwa podał, iż dokonał analizy przekazanych przez Prokuraturę dokumentów oraz zarzutów i uzasadnienia wniesionej skargi przy uwzględnieniu aktualnego orzecznictwa i uznał skargę za zasadną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę legalności działalności administracji publicznej. Zgodnie natomiast z art. 3 § 1 w zw. z § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.) zakres kontroli administracji publicznej obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego.
Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.).
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż na skutek nowelizacji ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody dokonanej na mocy art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w organizacji i podziale zadań administracji publicznej w województwie (Dz. U. z 2009 r. Nr 92, poz. 753) organem właściwym do występowania w niniejszym postępowaniu w roli organu administracji jest Sejmik Województwa.
Odnosząc się zaś do meritum sprawy wskazać należy, że również w ocenie Sądu zaskarżone rozporządzenie Wojewody nr [...] z dnia [...] listopada 2004 r. wydane zostało z istotnym naruszeniem prawa uzasadniającym uwzględnienie wniesionej skargi i stwierdzenie jego nieważności w całości.
Zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody park krajobrazowy obejmuje obszar chroniony ze względu na wartości przyrodnicze, historyczne i kulturowe oraz walory krajobrazowe w celu zachowania, popularyzacji tych wartości w warunkach zrównoważonego rozwoju (ust. 1).
Utworzenie parku krajobrazowego lub powiększenie jego obszaru następuje w drodze rozporządzenia wojewody, które określa jego nazwę, obszar, przebieg granicy i otulinę, jeżeli została wyznaczona, szczególne cele ochrony oraz zakazy właściwe dla danego parku krajobrazowego lub jego części wybrane spośród zakazów, o których mowa wart. 17 ust. 1 ustawy, wynikające z potrzeb jego ochrony (ust. 3). Projekt rozporządzenia w sprawie utworzenia, zmiany granic lub likwidacji parku krajobrazowego wymaga uzgodnienia z właściwą miejscowo radą gminy (ust. 4).
Sąd podziela pogląd skarżącego Prokuratora, że nawet w przypadku gdy rozporządzeniem tym nie zmienia się granic parku krajobrazowego, a zmianie podlegają inne ustalenia dotyczące tego terenu (nowe zakazy właściwe dla parku krajobrazowego), wymaga ono uzgodnień z właściwymi radami gmin. W przeciwnym wypadku wojewoda zmieniając takie rozporządzenie mógłby w sposób dowolny bez konieczności uzgodnień wprowadzić kolejne zakazy, które wymagają uzgodnienia z radami gmin (por. wyrok WSA w Gorzowie z dnia 24 czerwca 2015 r., II SA/Go 282/15)
Bezsporne i wykazane dokumentami jest to, że projekt zaskarżonego rozporządzenia Wojewody nie został uzgodniony z właściwymi miejscowo radami gmin. Stanowiło to zatem istotne naruszenie procedury uzgodnień określonej w art. 16 ust. 4 ustawy o ochronie przyrody, uzasadniające stwierdzenie nieważności zaskarżonego rozporządzenia.
Mając na względzie powyższe, Sąd – działając na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło