II SA/Go 746/08

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2009-02-18

Skład orzekający: Mirosław Trzecki, Aleksandra Wieczorek, Michał Ruszyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania zasiłku celowego na zakup żywności jest zasadna, jeśli wnioskodawca już otrzymuje świadczenie pieniężne na ten cel?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że odmowa przyznania kolejnego zasiłku celowego na zakup żywności była zasadna. Organ pomocy społecznej nie jest zobowiązany do spełniania wszelkich żądań strony, a przyznanie tego samego świadczenia po raz kolejny, gdy wnioskodawca już korzysta z podobnej formy pomocy, mogłoby naruszyć zasadę sprawiedliwości społecznej wobec innych potrzebujących oraz przekroczyłoby możliwości finansowe ośrodka.
Stan faktyczny
D.B. zwróciła się do MOPS o przyznanie zasiłku celowego na zakup żywności. Po odmowie organu I instancji i uchyleniu tej decyzji przez SKO, organ I instancji ponownie odmówił przyznania zasiłku, wskazując, że wnioskodawczyni już otrzymuje świadczenie pieniężne na zakup żywności. SKO utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, podkreślając uznaniowy charakter decyzji i konieczność uwzględnienia innych potrzebujących. D.B. wniosła skargę do WSA, zarzucając organom nieuwzględnianie potrzeb osób niepełnosprawnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Trzecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Asesor WSA Michał Ruszyński Protokolant Inspektor Stanisława Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2009 r. sprawy ze skargi D.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Wnioskiem z dnia [...] marca 2008 r. zatytułowanym ,,Podanie stałego klienta MOPS w o pomoc państwa w trudnej sytuacji życiowej" D.B. zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej o przyznanie zasiłku celowego na okres od [...] kwietnia 2008 do [...] grudnia 2008 r. na wykupienie obiadów w stołówce oraz zakup żywności umożliwiającej przygotowanie posiłków z asortymentu żywności otrzymanej z Polskiego Komitetu Pomocy Społecznej oraz na zaspokojenie innych potrzeb (zgłoszonych zostało ich łącznie 13). Decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...]. Dyrektor MOPS orzekł o odmowie przyznania D.B. zasiłku celowego na wszystkie zgłoszone przez wnioskodawczynię potrzeby. Następnie w wyniku wniesienia od powyższej decyzji odwołania przez D.B. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy zwrócił w szczególności uwagę, iż uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odpowiada wymogom art. 107 § 1 i 3 kpa. Ponadto SKO zarzuciło organowi I instancji, iż nie odniósł się do żądań wnioskodawczyni zawartych w przedmiotowym wniosku o udzielenie pomocy, mimo iż w sentencji decyzji wymienione zostały wszystkie zadania. Dodatkowo jak wskazał organ odwoławczy organ I instancji pominął wniosek D.B. o przyznanie usług opiekuńczych , a zatem nie rozstrzygnął w całości o istocie sprawy. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. Nr [...], działając na podstawie art. 3 pkt 1 lit. c , art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego ,,Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 267, poz. 2259), art. 7 pkt 5, art. 39 ust. 1 i 2, art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 i 4, art. 8 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r. Nr 115, poz. 728), § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowania kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 135, poz. 950) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego Dyrektor MOPS działający z upoważnienia Prezydenta Miasta (zarządzenie nr [...] z dnia [...] lipca 2008 r. oraz zarządzenie Nr [...] z dnia [...] lipca 2008 r. w sprawie udzielenia upoważnienia Dyrektorowi i Zastępcy Dyrektora MOPS do wydawania decyzji administracyjnych) orzekł o odmowie przyznania D.B. zasiłku celowego od [...] kwietnia do [...] grudnia 2008 r. na wykupienie obiadów w stołówce oraz zakup żywności. W obszernym uzasadnieniu organ I instancji podał, iż pismem z dnia [...] lipca 2008 r. zawiadomiono stronę, iż wniosek o pomoc może być ponownie rozpatrzony w oparciu o posiadane przez organ I instancji aktualizacje wywiadów środowiskowych. W związku z pismem D.B. z dnia [...] lipca 2008 r., w którym zwrócone zostało w/w pismo i zawiadomienie oraz w którym strona oświadczyła, że organowi znane jest jej stanowisko i wola, zasadność przyznania zasiłku celowego rozpatrzono w oparciu o aktualizację wywiadu środowiskowego z dnia [...] kwietnia 2008 r. W oparciu o w/w dokumentację organ I instancji ustalił, iż D.B. jest osobą samotnie gospodarującą. Źródłem jej utrzymania jest zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153,00 zł miesięcznie oraz zasiłek stały w kwocie 324,00 zł miesięcznie. Strona zajmuje 3 pokojowe własnościowe mieszkanie o pow. 50,2 m2. Ze względu na nadmetraż strona nie ma możliwości uzyskania dodatku mieszkaniowego. Organ wykazał także wydatki, jakie ponosi strona na utrzymanie mieszkania. Ponadto organ wskazał, iż z posiadanej dokumentacji wynika, iż do miesiąca marca 2007 r. strona była objęta pomocą w formie dwudaniowych posiłków w stołówce Centrum Usług Opiekuńczych, a rezygnacja z posiłków podyktowana była koniecznością zmiany nawyków żywieniowych stosownie do stanu zdrowia. Od początku 2008 r. stronie systematycznie przyznawane są świadczenia pieniężne na zakup żywności: decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. przyznano świadczenie na okres od stycznia do czerwca 2008 r. po 100.00 zł miesięcznie i decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. przyznano świadczenie na okres od lipca do grudnia 2008 r. po 100,00 zł miesięcznic. Nadto strona otrzymała skierowanie do Polskiego Komitetu Pomocy Społecznej uprawniające do odbioru żywności unijnej w 2008 r. W dalszej części uzasadnienia organ I instancji powołał się na obowiązujące w zakresie przyznawania pomocy społecznej przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (j. t. Dz. U. 2008 Nr 115 póz. 728, z późn. zm.) w tym m. in. na art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 i 4, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 9 ust. 1 i ust. 8a w zw. z § 1 pkt 1 litera a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Organ I instancji przytoczył także przepisy ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania", wskazując, iż art. 3 pkt 1 lit. "c" stanowi, że w ramach programu realizowane są działania dotyczące (...) zapewnienia dożywiania w formie posiłku, świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności albo świadczenia w postaci produktów żywnościowych. Natomiast art. 5 w/w ustawy stanowi, iż pomoc w zakresie dożywiania może być przyznana nieodpłatnie osobom i rodzinom, o których mowa w art. 3 pkt 1 jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej nie przekracza 150% kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. Organ wskazał, iż z posiadanej przez niego dokumentacji wynika, iż do marca 2007 r. D.B. objęta była pomocą w formie dwudaniowych posiłków w stołówce Centrum Usług Opiekuńczych, a rezygnacja z posiłków podyktowana była koniecznością zmiany nawyków żywieniowych stosownie do stanu zdrowia. Zgodnie z w/w przepisem art. 3 ust. 1 ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" to osoba ubiegająca się o pomoc może dokonać wyboru świadczenia. Posiadane przez organ l instancji informacje wskazują, iż wolą strony była rezygnacja z posiłków dwudaniowych na rzecz przyznania formy pieniężnej. W związku z powyższym od stycznia do grudnia 2008 r. w zamian za obiady zostały przyznane wnioskodawczyni świadczenia pieniężne na zakup żywności. Organ podkreślił, iż stosownie do art. 39 ustawy o pomocy społecznej zasiłek celowy jest formą pomocy zmierzającą do zaspokojenia jedynie niezbędnych potrzeb osoby zainteresowanej i może być przyznany w szczególności na pokrycie w części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opalu, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Organ I instancji wskazał, iż bezsprzecznie przyznanie środków na zakup żywności stanowi zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej. Jednakże taką formę zabezpieczenia, stosownie do możliwości finansowych ośrodka strona już otrzymała. Dodatkowo organ I instancji podał dokładnie kwoty jakimi dysponuje na poszczególne formy pomocy. Od powyższej decyzji organu I instancji D.B. wniosła odwołanie podnosząc, iż jest niezadowolona z zapadłego rozstrzygnięcia, które kwestionuje w całości i zarzuca mu nielegalność, bezprawność, bezzasadność i wniosła o jego uchylenie i przyznanie pomocy we wnioskowanym zakresie. W wyniku powyższego Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] września 2008 r. Nr [...] działając na podstawie art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (j .t. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, póz. 1591. z późn. zm.), art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (j.t. Dz. U. z 2001 r. Nr 79, póz. 856, z późn. zm.), art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, póz. 1071 z późn. zm.), art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 i 4, art. 7 pkt 5, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 39 ust. 1, ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (j. t. Dz. U. z 2008 r. Nr 115, póz. 728, z późn. zm.), § 1 pkt 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 135, póz. 950) oraz art. 3 pkt 1 lit. ,,c" i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego ,,Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 267, póz. 2259), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał na treść przepisów prawa w tym art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 4, art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, póz. 593, z późn. zm.), dalej zwanej ustawą o pomocy społecznej. SKO podkreśliło, iż decyzja w przedmiocie przyznania zasiłku celowego jest decyzją uznaniową. Tym samym spełnienie kryteriów przez ubiegającego się o zasiłek celowy nie oznacza, że istnieje po jego stronie roszczenie o przyznanie świadczenia w wysokości określonej przez niego. Organ rozpoznając wniosek o przyznanie zasiłku celowego musi mieć na względzie nie tylko interes osoby wnioskującej, lecz także interesy innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej. Na decyzję organu w przedmiocie zasiłku celowego mają wpływ zasady ogólne wyrażone w w/w art. 2, 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej. Oznacza to, iż przyznany stronie zasiłek celowy ma wystarczyć na zaspokojenie jej niezbędnych potrzeb bytowych, lecz tylko wówczas, gdy potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej (zostają zaspokój one potrzeby innych osób i rodzin korzystających z pomocy ośrodka pomocy społecznej). Organ odwoławczy podkreślił, iż organ przyznający zasiłek nie jest zobowiązany do spełniania wszelkich żądań strony, ma on obowiązek realistycznie ocenić, czy zaspokojenie potrzeby bytowej, której sfinansowania żąda wnioskodawca, jest w świetle jego sytuacji życiowej rzeczywiście niezbędne oraz czy bez uszczerbku dla zaspakajania innych niezbędnych potrzeb sfinansowanie to może nastąpić ze środków własnych wnioskodawcy. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego postępowanie w niniejszej sprawie było prowadzone prawidłowo. Organ I instancji zebrał i wnikliwie rozpatrzył zebrany materiał dowodowy. W swojej decyzji organ I instancji uzasadnił powody dla których odmówił przyznania zasiłku celowego. Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 267, póz. 2259) zapewnienie pomocy w zakresie dożywiania jest realizowane w formie posiłku, świadczenia pieniężnego albo świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych. Organ odwoławczy zgodził się z organem I instancji, iż osoba ubiegająca się o tę formę pomocy ma możliwość wyboru świadczenia. D.B. zrezygnowała z gotowych posiłków dwudaniowych na rzecz świadczenia pieniężnego na zakup żywności. Świadczenie takie jest sukcesywnie przez organ I instancji przyznawane. Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego decyzjami z dnia [...] grudnia 2007 r. Nr [...] i nr [...] z dnia [...].06.2008 r. przyznano stronie świadczenie pieniężne na zakup żywności. Dodatkowo Kolegium podzieliło pogląd organu I instancji, iż ze względu na ograniczone środki finansowe posiadane przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej nie ma możliwości przyznania stronie po raz kolejny tego samego świadczenia. Przyznanie świadczenia na zakup żywności należy uznać za niezbędną potrzebą bytową, jednakże ze względu na fakt, iż strona korzysta już z takiej formy pomocy (świadczenie za zakup żywności) przyznanej w/w decyzją, organ I instancji mógł odmówić przyznania zasiłku celowego. Nadto, organ odwoławczy przychylił się do stanowiska organu I instancji, że przyznanie stronie tego samego świadczenia po raz kolejny stałoby w sprzeczności z poczuciem sprawiedliwości społecznej wobec innych osób i rodzin, korzystających z pomocy społecznej na zakup żywności, którym przyznaje się tylko posiłek lub świadczenie pieniężne. Ponadto SKO wzięło pod uwagę fakt, iż odwołująca korzysta ze stałych form pomocy społecznej w postaci zasiłku stałego oraz zasiłku pielęgnacyjnego, jak również z pomocy dodatkowej, tj. środków na opłatę energii elektrycznej, gazu. Od powyższej decyzji D.B. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. W ocenie skarżącej decyzja organu odwoławczego jest zła, nielegalna, bezpodstawna, bezprawna nie uwzględnia jej żądań w postępowaniu administracyjnym. Zdaniem skarżącej organ uwzględnia tylko żądania rodzin i dzieci, a nie liczy się z potrzebami niepełnosprawnych. Jak podkreśliła D.B. jest ona osobą schorowaną, ma problemy metaboliczne co zostało przez SKO pominięte i uzasadnia wniesienie niniejszej skargi. Dodatkowo w treści skargi skarżąca wyraziła negatywne opinie w odniesieniu do składu orzekającego, który wydał zaskarżoną decyzję. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi w całości podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji wraz z zawartą w nim argumentacją. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę zaskarżonych decyzji pod względem zgodności z prawem. Jednakże usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy jej wydawaniu organy naruszyły prawo materialne lub przepisy postępowania określone art. 145 § 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, póz. 1270, ze zm.), dalej zwanej p.p.s.a. Sąd nie może opierać kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej. Zaznaczyć przy tym należy, że w myśl przepisu art. 133 p.p.s.a. podstawą wyrokowania sądu administracyjnego, są akta sprawy. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej o odmowie przyznania skarżącej zasiłku celowego na wykupienie obiadów w stołówce oraz zakup żywności na okres od [...] kwietnia do [...] grudnia 2008 r. Dokonując oceny w/w decyzji z punktu widzenia legalności wskazać należy najpierw na najistotniejsze przepisy prawa będące podstawą wydania zaskarżonej decyzji. Postępowanie w sprawie przyznawania świadczeń z pomocy społecznej reguluje ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, póz. 593 ze zm.), dalej zwana u.p.s. oraz - stosowane odpowiednio na podstawie art. 14 tej ustawy - przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, póz. 1071 ze zm.) - zwanej dalej k.p.a. Dodatkowo istotne znaczenie dla rozpoznania niniejszej sprawy mają przepisy ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego ,,Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 267, poz. 2259), dalej zwanej u.o.u.p.w., której art. 7 stanowi, że do udzielania pomocy w zakresie dożywiania mają zastosowanie odpowiednio przepisy ustawy o pomocy społecznej dotyczące udzielania świadczeń z pomocy społecznej. W myśl art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, a w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Z powyższego przepisu wynika, że decyzja o przyznaniu zasiłku celowego ma charakter uznaniowy. Okoliczność ta, jak już wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie sądowym powoduje, że sam fakt spełnienia kryteriów ustawowych nie oznacza automatycznego przyznania osobie zainteresowanej tego świadczenia i w wysokości zgodnej z jej oczekiwaniami. Organ rozpoznając wniosek o przyznanie zasiłku celowego musi mieć przy tym na względzie nie tylko interes osoby wnioskującej, lecz także interesy innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej. Powyższe oznacza, iż rozpoznając wnioski w w/w zakresie organ powinien kierować się ogólną zasadą dostosowania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględnienia potrzeb osób korzystających z pomocy, jeśli potrzeby te od powiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Podkreślić trzeba, że uznanie administracyjne obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb. Nie ulega wątpliwości, że organ nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również udzielać świadczeń w oczekiwanym przez te osoby wymiarze. Rozstrzygając w przedmiocie zasiłku celowego, niewątpliwie organ zobligowany jest kierować się również treścią art. 2 ust. 1 u.p.s., który stanowi, iż pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Jednocześnie zastosowanie znajduje treść art. 3 ust. 1 u.p.s., zgodnie z którym pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Organ rozpoznający zatem wniosek o przyznanie zasiłku celowego w pierwszej kolejności zobowiązany jest do dokonania oceny, czy przyznanie wnioskodawcy pomocy zmierzałoby do zaspokojenia jego niezbędnych potrzeb i umożliwiło mu życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. W razie zaistnienia wskazanych okoliczności istnieje możliwość odmowy przyznania pomocy społecznej jedynie wówczas, gdy przemawia za tym interes społeczny bądź przekraczałoby to możliwości organu (zostają zaspokojone niezbędne potrzeby innych osób i rodzin korzystających z ośrodka pomocy społecznej, których charakter uzasadnił ich zaspokojenie z pierwszeństwem przed konkretnie zgłoszona potrzebą). Przesłanki uzasadniające jednak odmowę przyznania pomocy muszą mieć charakter konkretny, a nie abstrakcyjny. Mając na uwadze fakt, iż do postępowania prowadzonego przez organ pomocy społecznej znajdują odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania należy przyjąć, iż organy te obowiązane są do przestrzegania m.in. przepisów art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Powyższe oznacza, iż organ prowadzący postępowanie obowiązany jest w postępowaniu wyjaśniającym podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokładnego wyjaśnienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela, w szczególności do zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Jedynie ustalone w taki sposób fakty mogą być uznane za udowodnione i stanowić materiał dowodowy będący niezbędną podstawą do wydania decyzji administracyjnej oraz jej uzasadnienia. Natomiast w samej decyzji organ administracyjny jest zobowiązany do wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy oraz wskazania faktów, które uznał za udowodnione, dowody na których się oparł oraz przyczyny, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Wymóg ten w sposób szczególny odnosi się do decyzji uznaniowych (takich jak decyzja w przedmiocie zasiłku celowego), gdzie nawet pomimo spełnienia ustawowych kryteriów organ ma możliwość odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia. Dodatkowo wskazać należy, iż w niniejszej sprawie oprócz w/w przepisów prawa, zastosowanie znajdują przepisy szczególne – ustawa z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego ,,Pomoc państwa w zakresie dożywiania" - dotyczące przyznania wnioskodawcom pomocy społecznej z zakresu dożywienia. Celem w/w ustawy jest m.in. poprawa poziomu życia osób i rodzin o niskich dochodach, rozwój w gminach bazy żywieniowej, ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb dzieci i młodzieży, wsparcie gmin w wypełnianiu zadań własnych o charakterze obowiązkowym w zakresie dożywiania dzieci oraz zapewnienia posiłku osobom jego pozbawionym, ze szczególnym uwzględnieniem osób z terenów objętych wysokim poziomem bezrobocia i ze środowisk wiejskich. Zgodnie z art. 3 pkt 1 lit. c u.o.u.p.w. w ramach w/w Programu są realizowane działania dotyczące zapewnienia pomocy w zakresie dożywiania w szczególności osobom samotnym, w podeszłym wieku, chorym lub niepełnosprawnym, w formie posiłku, świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności albo świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych. Pomoc ta może być przyznana uprawnionym osobom nieodpłatnie, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150 % kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust. 1 pkt 1 u.o.p.s. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy wskazać należy na początku na ustalony przez organy obu instancji stan faktyczny. Organy ustaliły, iż D.B. jest osobą samotnie gospodarującą, której źródło utrzymania stanowi zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153,00 zł miesięcznie oraz zasiłek stały w kwocie 324,00 zł miesięcznie. Strona zajmuje 3 pokojowe własnościowe mieszkanie o pow. 50,2 m2. Ze względu na nadmetraż strona nie ma możliwości uzyskania dodatku mieszkaniowego. Nie ulega zatem wątpliwości, że D.B. znajduje się w trudnej sytuacji życiowej i finansowej oraz ma kłopoty w samodzielnym zaspokojeniem swoich niezbędnych potrzeb życiowych. Osiągając miesięczny dochód w wysokości nie przekraczającej 477 zł spełnia przewidziany w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej warunek posiadania uprawnienia do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Ponadto organy wskazały, iż z posiadanej dokumentacji wynika, iż do miesiąca marca 2007 r. skarżąca była objęta pomocą w formie dwudaniowych posiłków w stołówce Centrum Usług Opiekuńczych, a rezygnacja z posiłków podyktowana była koniecznością zmiany nawyków żywieniowych stosownie do stanu zdrowia. Od początku 2008 r. skarżącej systematycznie przyznawane są świadczenia pieniężne na zakup żywności: decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. przyznano świadczenie na okres od stycznia do czerwca 2008 r. po 100.00 zł miesięcznie i decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. przyznano świadczenie na okres od lipca do grudnia 2008 r. po 100,00 zł miesięcznic. Nadto skarżąca otrzymała skierowanie do Polskiego Komitetu Pomocy Społecznej uprawniające do odbioru żywności unijnej w 2008 r. Biorąc pod uwagę powyższe i mając ma uwadze treść przytoczonych wcześniej przepisów prawa Sąd podziela stanowisko organów obu instancji, iż osoba ubiegająca się o pomoc w zakresie dożywiania ma możliwość wyboru formy tego świadczenia w granicach przewidzianych przepisem art. 3 pkt 1 lit. c u.o.u.p.w. Skarżąca – D.B. zrezygnowała z gotowych posiłków dwudaniowych, jakie wcześniej zostały jej przyznane w stołówce, na rzecz świadczenia pieniężnego na zakup żywności. Zgodnie z wnioskiem skarżącej, z uwagi na rezygnację skarżącej z posiłków dwudaniowych, zostało przyznane D.B. świadczenie pieniężne na zakup żywności w wysokości 100 zł miesięcznie (łącznie od stycznia do grudnia 2008 r.). W związku z powyższym uznać należało zdaniem Sądu, iż nie można przyznać skarżącej jednocześnie dwojakiej pomocy na ten sam cel. Sąd zgadza się ponadto ze stanowiskiem organu II instancji wyrażonym w zaskarżonej decyzji zgodnie, z którym organ przyznający zasiłek nie jest zobowiązany do spełniania wszelkich żądań strony, ma on obowiązek realistycznie ocenić, czy zaspokojenie potrzeby bytowej, której sfinansowania żąda wnioskodawca, jest w świetle jego sytuacji życiowej rzeczywiście niezbędne oraz czy bez uszczerbku dla zaspakajania innych niezbędnych potrzeb sfinansowanie to może nastąpić ze środków własnych wnioskodawcy. Słuszne w tym względzie było wskazanie przez organy obu instancji na fakt, iż przyznanie świadczenia na zakup żywności należy do niezbędnej potrzeby bytowej, jednakże ze względu na fakt, iż strona korzysta już z takiej formy pomocy (świadczenie za zakup żywności) przyznanej wcześniejszymi decyzjami (z dnia [...] grudnia 2007 r. Nr [...] i nr [...] z dnia [...].06.2008 r.), organ I instancji mógł odmówić przyznania zasiłku celowego. Nie ulega wątpliwości w ocenie Sądu, iż przyznanie stronie tego samego świadczenia po raz kolejny stałoby w sprzeczności z poczuciem sprawiedliwości społecznej wobec innych osób i rodzin, korzystających z pomocy społecznej na zakup żywności, którym przyznaje się tylko posiłek lub świadczenie pieniężne. Ponadto, jak słusznie zwrócił uwagę organ II instancji, odwołująca korzysta ze stałych form pomocy społecznej w postaci zasiłku stałego oraz zasiłku pielęgnacyjnego, jak również z pomocy dodatkowej, tj. środków na opłatę energii elektrycznej, gazu. Dodatkowym argumentem uzasadniającym powyższe stanowisko jest niewątpliwie również fakt, iż Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej jest w posiadaniu ograniczonych środków finansowych, których rozdysponowanie musi uwzględniać pewną hierarchię potrzeb beneficjentów. Szczupłość środków na wypłatę zasiłków celowych z przeznaczeniem na zakup żywności zobowiązywała organ do uwzględnienia w pierwszej kolejności wniosków osób lub rodzin wielodzietnych, których dochody kształtują się poniżej kryterium dochodowego. Natomiast przyznanie dwóch świadczeń na ten sam cel tj. żywności w sytuacji, gdy skarżąca rezygnuje ze świadczeń i wybiera bary lub restauracje, w których chce się stołować, wykracza poza przesłanki wymienione w art. 39 ustawy o pomocy społecznej. Reasumując, w ocenie Sądu przeprowadzone przez organy obu instancji postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie nie budzi zastrzeżeń. Organy zebrały i wnikliwie rozpatrzyły zebrany materiał dowodowy w sprawie mając na uwadze wymogi procedury administracyjnej. Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego zawiera prawidłowe uzasadnienie nie tylko faktyczne, ale i prawne. W myśl wcześniejszych rozważań zaskarżona decyzja jako decyzja uznaniowa wskazuje na powody, dla których organ odmówił przyznania skarżącej zasiłku celowego we wnioskowanym przez nią wymiarze. Mając na uwadze powyższe uznać należało, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa, w konsekwencji czego zgodnie z przepisem art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło