II SA/Go 753/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Trzecki Sędziowie Sędzia WSA Maria Bohdanowicz Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Protokolant sekr. sąd. Stanisława Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi B.K. na decyzję Zarządu Województwa z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zwrotu dofinansowania oddala skargę. B.K. prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą D, na podstawie procedury konkursowej naboru wniosków o dofinansowanie w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego (dalej: RPO), podpisała [...] sierpnia 2009r. umowę o dofinansowanie projektu nr [...] "Uruchomienie hotelu konferencyjno-wypoczynkowego T" ze środków Unii Europejskiej i Budżetu Państwa. Beneficjentka po podpisaniu umowy [...] sierpnia 2009 r. złożyła wniosek o płatność rozliczający dotychczas poniesione wydatki na kwotę dofinansowania 575.079,14 zł oraz wystąpiła o wypłacenie zaliczki w kwocie 500.000,00 zł. Wniosek o płatność otrzymał pozytywny wynik weryfikacji (był zgodny z umową o dofinansowanie), a dyspozycja wypłaty została zrealizowana [...] września 2009 r. [...] września 2009 r. beneficjentka złożyła drugi wniosek o płatność rozliczający otrzymaną zaliczkę w wysokości 500.000,00 zł, wystąpiła o refundację w wysokości 122,03 zł oraz wystąpiła o kolejną zaliczkę w wysokości 824.798,83 zł. Po przekazaniu beneficjentce płatności za drugi wniosek o płatność w dniu [...] października 2009 r., kwota dofinansowania osiągnęła 1.900.000,00 zł co stanowi 95% wartości dofinansowania zapisanego w umowie o dofinansowanie projektu nr [...]. Beneficjentka trzecim wnioskiem o płatność z [...] stycznia 2010 r. przedstawiła dokumenty mające rozliczyć kwotę 824.798,83 zł. Wniosek ten nie został zatwierdzony i wypłacony w związku z wątpliwościami Wydziału Finansowego RPO odnośnie prawidłowej i terminowej realizacji projektu spowodowanej niejasnością wyjaśnień beneficjentki do faktur nr [...] oraz rachunku nr [...]. Treść na fakturach i rachunku brzmi "Roboty budowlane" i "Prace remontowe", a mimo to beneficjenta uznała za związane z realizacją zadania "Budowa i instalacja oczyszczalni ścieków". W związku z powyższym Wydział Kontroli RPO przeprowadził kontrolę doraźną na miejscu realizacji projektu pn. "Uruchomienie hotelu konferencyjno-wypoczynkowego T" w terminie [...] lipca 2010 r. w wyniku, której stwierdzono następujące nieprawidłowości: 1. Zgodnie z zapisem § 2 ust. 2 umowy o dofinansowanie projektu nr [...] z [...] sierpnia 2009 r., zmienionej aneksem nr [...] z [...] maja 2010 r.: "Beneficjent zobowiązuje się do realizacji Projektu zgodnie z Wnioskiem oraz w oparciu o harmonogram rzeczowo - finansowy, opracowany na podstawie Wniosku i uzgodniony z Instytucją Zarządzającą RPO przed podpisaniem niniejszej Umowy. W przypadku dokonania zmian w Projekcie na podstawie § 16 niniejszej Umowy, Beneficjent zobowiązuje się do realizacji Projektu zgodnie ze zaktualizowanym Wnioskiem oraz harmonogramem rzeczowo -finansowym." Zespół Kontrolujący ustalił, iż montaż szyny mobilnej nie stanowi przedmiotu realizowanego projektu, tym samym nie wpisuje się w kategorie wydatków określone we wniosku o dofinansowanie. W związku z powyższym, beneficjentka nieprawidłowo przedstawiła do dofinansowania wydatek na montaż szyny mobilnej, poniesiony na podstawie Faktury VAT nr [...] z [...] kwietnia 2009 r. wystawionej przez Moduł Sp. z o. o., przedstawionej do rozliczenia we wniosku o płatność nr [...]. 2. Zgodnie z zapisem § 2 ust. 7 umowy o dofinansowanie projektu nr [...] z [...] sierpnia 2009 r., zmienionej aneksem nr [...] z [...] maja 2010 r.: dofinansowaniu podlegają wydatki kwalifikowane, poniesione przez Beneficjenta: podlegające regułom pomocy publicznej, jeśli zostały poniesione nie wcześniej niż w dniu 30 marca 2009 r.(...)". Zespół Kontrolujący podczas czynności kontrolnych ustalił, że istnieje dowód poniesienia wydatku w postaci zaliczki na roboty budowlane, który dokumentuje polecenie wykonania przelewu z [...] marca 2009 r. w kwocie 30.000,00 zł, na podstawie Faktury VAT [...] z [...] kwietnia 2009 r. Zespól Kontrolujący stwierdził, że powyższy wydatek został poniesiony przed 30 marca 2009 r., a więc przed datą określoną w ww. paragrafie umowy o dofinansowanie projektu, który określa termin kwalifikowalności wydatków. W związku z powyższym ww. wydatek uznano za niekwalifikowany w ramach projektu. 3. Zgodnie z zapisem § 9 ust. 5 umowy o dofinansowanie projektu nr [...] z [...] sierpnia 2009 r., zmienionej aneksem nr [...] z [...] maja 2010 r.; "W przypadku, gdy Beneficjent nie podlega przepisom ustawy, o której mowa w ust. 1, przy wyłanianiu wykonawcy dla usług, dostaw lub robót budowlanych w ramach realizowanego Projektu Beneficjent jest zobowiązany do: wyboru wykonawcy w oparciu o najbardziej korzystną ekonomicznie i jakościowo ofertę; przestrzegania przy wyborze wykonawcy i wydatkowaniu przez Beneficjenta środków, prawa wspólnotowego i krajowego m.in. w zakresie zapewnienia zasad przejrzystości, jawności i ochrony uczciwej konkurencji oraz równości szans wykonawców na rynku ofert (w tym upublicznieniu oferty i dostępu do informacji o ofercie); dołożenia wszelkich starań w celu uniknięcia konfliktu interesów rozumianego jako brak bezstronności i obiektywności przy wyłanianiu przez Beneficjenta wykonawcy do realizacji usług, dostaw lub robót budowlanych w ramach realizowanego Projektu." Zespół Kontrolujący podczas czynności kontrolnych stwierdził, że beneficjentka podczas wyłaniania wykonawców na usługi, dostawy i roboty budowlane wykonane w ramach projektu, podzielonego na dwie części, prace budowlano - montażowe oraz zakup i montaż wyposażenia hotelu, nie zastosowała się do zapisów § 9 ust, 5 umowy o dofinansowanie projektu. Naruszenie postanowień umowy polegało na niewywiązaniu się z obowiązku zapewnienia bezstronności i obiektywności, przejrzystości, jawności i ochrony uczciwej konkurencji oraz równości szans wykonawców na rynku ofert (w tym upublicznieniu oferty i dostępu do informacji o ofercie) przy wyłanianiu wykonawców usług, robót budowlanych, dostaw związanych z realizowanym projektem, prowadzonych poza ustawą Prawo Zamówień Publicznych. Podczas kontroli nr [...], beneficjentka nie przedstawiła żadnych ofert na podstawie, których dokonano wyboru wykonawców poszczególnych zadań. Beneficjentka posiadała jedynie osobiście sporządzone notatki oraz oświadczenia związane z dokonanym wyborem wykonawców na realizację poszczególnych zadań. Nie dołożono również starań, aby uniknąć konfliktu interesów rozumianego jako brak bezstronności i obiektywności przy wyłanianiu wykonawcy na wykonanie zadania polegającego na budowie budynku basenowego oraz zadania polegającego na dostarczeniu elementów kręgielni. 4. Zgodnie z zapisem § 13 ust. 1 umowy o dofinansowanie projektu nr [...] z [...] sierpnia 2009 r., zmienionej aneksem nr [...] z [...] maja 2010 r.: "Beneficjent zobowiązuje się do prowadzenia wyodrębnionej ewidencji księgowej dotyczącej realizacji Projektu w sposób przejrzysty, tak aby była możliwa identyfikacja poszczególnych operacji księgowych." Zespół Kontrolujący podczas czynności kontrolnych stwierdził, że w związku z realizacją projektu beneficjentka nie wyodrębniła ewidencji księgowej dla projektu pozwalającej na identyfikację poszczególnych operacji księgowych. 5. Zgodnie z zapisem § 13 ust. 2 umowy o dofinansowanie projektu nr [...] z [...] sierpnia 2009 r., zmienionej aneksem nr [...] z [...] maja 2010 r.: "Beneficjent zobowiązuje się do przechowywania dokumentacji związanej z realizacją Projektu do [...] grudnia 2020 roku." Beneficjent oświadczyła, że zniszczyła dowody potwierdzające wywiązanie się z obowiązków wskazanych w § 9 ust. 5 umowy o dofinansowanie projektu: "Informacje o cenie i realizacji zamówienia, uzyskiwane przez telefon, były zapisywane jako notatki, po ich porównaniu i sporządzeniu krótkiej informacji, która firma została wybrana notatki zostały zniszczone. Oferty otrzymane mailem, również po dokonaniu wyboru firmy po ok. pół roku zostały usunięte ze skrzynki mailowej i nie mamy możliwości ich odtworzenia. W związku z ograniczeniem kosztów nie drukowaliśmy ofert otrzymanych mailem." Powyższe działanie beneficjenta stanowi naruszenie postanowień umowy o dofinansowanie projektu. 6. Zgodnie z zapisem § 15 umowy o dofinansowanie projektu nr [...] z [...] sierpnia 2009 r., zmienionej aneksem nr [...] z [...] maja 2010 r.: "Beneficjent zobowiązuje się do zapewnienia informowania społeczeństwa o współfinansowaniu realizacji Projektu przez Unię Europejską zgodnie z wymogami, o których mowa w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1828/2006 z dnia 8 grudnia 2006 r. w sprawie szczegółowych zasad wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 (...) (Dz. Urz. UE L 371 z 27.12.2006, sprostowane - Dz. Urz. UE L 45 z 15.02.2007) oraz Wytycznymi Instytucji Zarządzającej RPO w zakresie informacji i promocji dla beneficjentów poprzez zamieszczanie we wszystkich dokumentach, które przygotowuje w związku z realizacją Projektu, informacji o udziale Unii Europejskiej we współfinansowaniu Projektu oraz oznaczanie dokumentów i miejsca realizacji Projektu". Zespół Kontrolujący podczas czynności kontrolnych stwierdził, że beneficjentka nie oznaczyła w żaden sposób zakupionego w ramach projektu wyposażenia jak zobowiązują ją do tego ww. Wytyczne Instytucji Zarządzającej RPO w zakresie informacji i promocji dla beneficjentów. Ponadto [...] września 2010 r. Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym otrzymała pisemną informację od P.S., w którym oznajmił, że firma E P.S. wystawiając fakturę nr [...] dnia [...] lipca 2009 r., zgodnie z sugestią B.K. poświadczył nieprawdę, wpisując w nazwie towaru lub usługi inny zakres prac niż faktycznie wykonany. [...] grudnia 2010 r. zostało złożone przez Wydział Finansowy IZ RPO do Prokuratury Rejonowej zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa związanego z poświadczeniem nieprawdy w celu wyłudzenia dofinansowania ze środków Unii Europejskiej oraz Budżetu Państwa w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013. [...] stycznia 2011 r. Prokuratura Rejonowa wszczęła śledztwo w ww. sprawie. [...] lutego 2011 r. IZ RPO wypowiedziała umowę o dofinansowanie projektu nr [...] pn. "Uruchomienie hotelu konferencyjno-wypoczynkowego T" z zachowaniem jednomiesięcznego terminu wypowiedzenia, którego termin minął [...] marca 2011 r, [...] marca 2011 r. Beneficjentka wystosowała do Marszałek Województwa pismo o cofnięcie rozwiązania ww. umowy. W odpowiedzi, pismem z [...] marca 2011 r., Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym podtrzymała swoje stanowisko o zasadności rozwiązania umowy o dofinansowanie. [...] marca 2011 r. beneficjentka została wezwana do zwrotu otrzymanego dofinansowania w wysokości 1.900.000.00 zł, w terminie 14 dni kalendarzowych od dnia otrzymania wezwania. W odpowiedzi beneficjentka pismem z [...] kwietnia 2011 r. zwróciła się z prośbą o wydłużenie terminu zwrotu uzyskanych środków do [...] grudnia 2011 r., co nie wstrzymało wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu dotacji rozwojowej wynikającej z umowy o dofinansowanie projektu nr [...] "Uruchomienie hotelu konferencyjno-wypoczynkowego T", [...] maja 2011 r. Uchwałą nr [...] Zarządu Województwa zostało wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu dotacji rozwojowej wynikającej z umowy o dofinansowanie Projektu nr [...] "Uruchomienie hotelu konferencyjno-wypoczynkowego T". 24 czerwca 2011 r. doręczono beneficjentce zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego. [...] sierpnia 2011r. Zarząd Województwa wydal decyzję nr [...] w sprawie zwrotu dotacji rozwojowej wynikającej z umowy o dofinansowanie Projektu nr [...] "Uruchomienie hotelu konferencyjno-wypoczynkowego T". Organ określił kwotę dofinansowania do zwrotu w wysokości: 1. 1.075.079,14 zł wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia przekazania środków (tzn. [...] września 2009 r.) do dnia dokonania zwrotu, 2. 824.920,86 zł wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia przekazania środków (tzn. [...] października 2009 r.) do dnia dokonania zwrotu, Organ wskazał, że beneficjentka zobowiązana jest dokonać w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, zwrotu kwoty otrzymanego dofinansowania. [...] września 2011 r. beneficjentka korzystając z przysługującego prawa złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy cofnięcia decyzji określającej kwotę dofinansowania do zwrotu oraz podjęcia decyzji zezwalającej na dokończenie realizacji projektu. We wniosku wskazała, iż: "zrealizowała w całości zadanie polegające na wybudowaniu i uruchomieniu hotelu konferencyjno-wypoczynkowego; zrealizowała wskaźniki produktu; zatrudniła większą niż złożona we wniosku ilość osób; wprowadziła wszystkie zakładane usługi; przeszkoliła załogę na miejscu pracy; zrealizowała wskaźniki rezultatu; naprawiła wszystkie uchybienia wyłonione w czasie przeprowadzonej kontroli projektu oraz wykonała wszystkie zawarte w protokole z kontroli sugestie". Beneficjentka wskazała również, że w piśmie z [...] marca 2011 r. odniosła się szczegółowo do wszystkich zastrzeżeń wskazanych w piśmie z [...] lutego 2011 r. ws. rozwiązania umowy o dofinansowanie projektu na mocy, których Zarząd Województwa podjął decyzję o rozwiązaniu umowy. Beneficjentka wskazała, że w szczególności odniosła się do zarzutu dot. braku dokumentacji potwierdzającej wywiązanie się z zapisów § 9 ust. 5 umowy o dofinansowanie projektu. Beneficjentka wskazała, że odtworzyła całą dokumentację przetargową i ofertową, którą dostarczyła jeszcze przed podjęciem decyzji ws. zwrotu dotacji rozwojowej). W uzasadnieniu do wniosku beneficjentka napisała, że wykonała zadania objęte dofinansowaniem i na dzień sporządzenia wniosku zatrudniła ok. 30 osób w wybudowanym i uruchomionym hotelu. Ponadto beneficjentka wskazała, że odniosła się do wyników przeprowadzonej kontroli oraz wykonała zalecenia wskazane w informacji pokontrolnej, tj,; dokonała prawidłowego oznaczenia miejsca realizacji projektu oraz zakupionych środków trwałych informacją o współfinansowaniu projektu przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz z Budżetu Państwa, przedstawiła IZ RPO oryginały umów z wykonawcami robót budowlanych, o których przedstawienie została wezwana w informacji pokontrolnej; zgodnie z § 13 ust.1 Umowy o dofinansowanie projektu wyodrębniła ewidencję dla projektu; przekazała do IZ RPO dowody realizacji wskaźników produktu. [...] października 2011 r. wpłynęło do Instytucji Zarządzającej RPO pismo (znak: akt [...]) Prokuratury Rejonowej informujące, że postanowieniem z [...] października 2011 r. wyłączono z akt śledztwa [...] dowody rzeczowe w postaci oryginału i kopii faktury VAT [...]. Sprawa dotyczyła otrzymanej przez IZ RPO informacji od P.S., w której oznajmił, że firma E wystawiając fakturę nr [...] dnia [...] lipca 2009 r. zgodnie z sugestią B.K. poświadczyła nieprawdę, wpisując w nazwie towaru lub usługi inny zakres prac niż faktycznie wykonany. [...] listopada 2011 r. beneficjentka skorzystała z przysługującego prawa wglądu do akt, zgodnie z art. 73 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, z poz. 1071 ze zm.). W protokole z [...] listopada 2011 r., sporządzonym na okoliczność wglądu do akt sprawy dot. wydania decyzji administracyjnej w sprawie zwrotu dotacji rozwojowej, beneficjentka wniosła w wyjaśnieniach zapis: "Uważam, że w wydanej decyzji organ -Instytucja Zarządzająca RPO nie uwzględnił wszystkich dokumentów dotyczących realizacji całości projektu. Wnoszę więc o uzupełnienie weryfikacji dokumentacji, którą zobowiązuję się dodatkowo dostarczyć. Dokumentacja końcowa, której brak w Instytucji nie została w całości złożona ze względu na trwające postępowanie kontrolne." W związku z powyższym Instytucja Zarządzająca RPO wystosowała do beneficjentki pismo z [...] listopada 2011 r. zawierające w treści informację, iż "zgodnie z art. 78 Kodeksu postępowania administracyjnego uwzględnia się żądanie beneficjenta o uzupełnienie weryfikacji dokumentacji. Proszę o dostarczenie dokumentów, o których mowa w wyjaśnieniach do ww. protokołu w terminie 7 dni od otrzymania niniejszego pisma." [...] grudnia 2011 r. beneficjentka złożyła w siedzibie Instytucji Zarządzającej RPO dowody w postaci; pisma przewodniego, wniosku o płatność końcową wraz z załącznikami, wyodrębnioną ewidencją dla projektu, potwierdzonych za zgodność z oryginałem dokumentów OT oraz kserokopii umów z wykonawcami prac budowlanych, potwierdzonych za zgodność z oryginałem. Instytucja zarządzająca RPO stwierdziła, że wniosek ten nie może być rozliczony, ponieważ beneficjentka złożyła go po rozwiązaniu [...] lutego 2011 r, umowy o dofinansowanie projektu nr [...] pn. "Uruchomienie hotelu konferencyjno-wypoczynkowego T" z zachowaniem jednomiesięcznego terminu wypowiedzenia, którego termin minął [...] marca 2011 r. Zarząd Województwa, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z [...] lipca 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Uzasadniając decyzję organ wskazał, że zgodnie z art. 211 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r, o finansach publicznych (Dz.U. Nr 249, poz. 2104, z późn. zm.), w przypadku gdy środki, o których mowa w art, 5 ust 3 pkt 2, 3a i 4, a także środki przeznaczone na finansowanie programów i projektów realizowanych z tych środków lub dotacji, o których mowa w art. 202, są: 1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, 2) wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 208, 3) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości, - podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków na rachunek wskazany przez organ lub jednostkę przekazujące te środki, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w ust 4. Przepisy art. 145 ust 2-5 stosuje się odpowiednio. Organ podkreślił, że w prawodawstwie unijnym definicja nieprawidłowości obejmuje jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, powodujące lub mogące spowodować szkodę w budżecie ogólnym UE przez finansowanie nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego (L. Lipiec, Komentarz do ustawy o finansach publicznych, Komentarz wyd. ABC 2011r.) Zgodnie z przepisem art. 208 ust.1 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych wydatki związane z realizacją programów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 3 pkt 2, 3a i 4, muszą być dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu Przez wykorzystanie dotacji rozwojowej niezgodnie z przeznaczeniem (art. 211 ust. 1 pkt 1 ustawy o finansach publicznych), należy rozumieć sytuację, w której cel wskazany w umowie o dofinansowanie nie zostanie zrealizowany, zarówno w wyniku przeznaczenia przez beneficjenta środków dotacji na wydatki niewskazane w projekcie, jak również w sytuacji rozwiązania umowy o dofinansowanie. W momencie bowiem rozwiązania umowy, cel w niej określony z obiektywnych przyczyn nie jest możliwy do zrealizowania. Z tego względu w przypadku rozwiązania umowy o dofinansowanie przez Instytucję Zarządzającą w wyniku nieprawidłowego realizowania projektu przez beneficjenta polegające m.in. na niezachowaniu warunków procedowania wydatkowania zgodnie z zawartą umową o dofinansowanie, w sytuacji gdy cel zawartej umowy, na który, beneficjent otrzymał dofinansowanie, zgodnie z art. 209 ust. 2 pkt 1 ustawy o finansach publicznych nie został osiągnięty cofa dotację rozwojową, wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem. W takiej sytuacji, do całej dotacji rozwojowej przyznanej beneficjentowi, który nie zrealizował projektu, znajdzie zastosowanie art, 211 ust. 1 pkt 1 ustawy o finansach publicznych, tj. wykorzystanie niezgodnie z przeznaczeniem, co skutkuje obowiązkiem jej zwrotu wraz z odsetkami w wysokości jak dla zaległości podatkowych, na podstawie decyzji administracyjnej, o której mowa w ust. 4 tego artykułu. Przez wykorzystanie niezgodnie z procedurami (art. 211 ust. 1 pkt. 2 ustawy o finansach publicznych) należy rozumieć zaprzestanie realizacji projektu, oraz wcześniejsze realizowanie go w sposób niezgodny z umową, a także nieusunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w terminie określonym przez instytucie zarządzająca. Naruszenie procedur przy wykorzystaniu środków dotyczy przede wszystkim procedur wskazanych w umowie o dofinansowanie projektu, w szczególności w zakresie zamówień publicznych, (por. L. Lipiec, Komentarz do ustawy o finansach publicznych, Komentarz wyd. ABC 2011 r.) Środkami pobranymi w nadmiernej wysokości w rozumieniu art. 211 ust. 1 pkt 3 ustawy o finansach publicznych z 2005 r. są środki otrzymane w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania, w szczególności zaliczki niewykorzystanej w całości przez beneficjenta. Środkami nienależnymi są środki udzielone bez podstawy prawnej (przyznane na podstawie dokumentu potwierdzającego nieprawdę, przyznane beneficjentowi podlegającemu wykluczeniu z możliwości otrzymania środków, refundujące wydatki poniesione przed datą kwalifikowalności lub uprzednio zrefundowane ze środków publicznych), (L. Lipiec, Komentarz do ustawy o finansach publicznych, Komentarz wyd. ABC 2011 r.), a także gdy środki nie powinny być przyznane w ogóle. Instytucja Zarządzająca RPO po ponownym przeanalizowaniu wniosku w niniejszej sprawie, stwierdziła, naruszenie art, 211 ust. 1 pkt. 1, 2 oraz 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych w projekcie nr [...] "Uruchomienie hotelu konferencyjno-wypoczynkowego T", polegające na: 1. Wykorzystaniu dofinansowania niezgodnie z przeznaczeniem, które polegało na przedstawieniu do refundacji wydatku, który nie stanowił przedmiotu żadnej z kategorii wydatków projektu tj. wydatku objętego fakturą VAT nr [...] z [...] kwietnia 2009 r. wystawioną przez M Sp. z o.o., treść na fakturze brzmi; "szyny ściany mobilnej [...] zgodnie z Umową z dnia [...].03.2009roku", bowiem dokonując ww. zakupu Beneficjent postąpił niezgodnie z § 2 ust, 2 umowy o dofinansowanie projektu nr [...] zawartej w dniu [...] sierpnia 2009 r" zmienionej aneksem nr [...] z dnia [...] maja 2010 r. Beneficjent wykorzystał część dofinansowania w sposób nienależny (niezgodny z przeznaczeniem). Zgodnie z § 6 pkt 1 umowy o dofinansowanie projektu beneficjent jest zobowiązany do zwrotu środków wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. 2. Pobraniu środków nienależnych, które polegało na poniesieniu wydatku przed dniem 30 marca 2009 roku (dzień od kiedy beneficjent mógł ponosić wydatki podlegające regułom pomocy publicznej), postępując niezgodnie z § 2 ust.7 ww. umowy o dofinansowanie projektu. Beneficjentka B.K. prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą D w dniu 30.03,2009 r. złożyła wniosek nr [...] o dofinansowanie projektu "Uruchomienie hotelu konferencyjno- wypoczynkowego T" na konkurs nr [...] ogłoszony w dniu 20.02.2009 r. przez Zarząd Województwa w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007 - 2013, Priorytet II Stymulowanie wzrostu inwestycji w przedsiębiorstwach i wzmocnienie potencjału innowacyjnego - działanie 2,1 Mikroprzedsiębiorstwa. Zgodnie z § 12 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z 11 października 2007 r. w sprawie udzielania regionalnej pomocy inwestycyjnej w ramach regionalnych programów operacyjnych (Dz. U. Nr 193, poz. 1399 z późn. zm.) Beneficjent mógł ponosić wydatki związane z realizacją nowej inwestycji od dnia złożenia wniosku (czyli od 30.03.2009 r.) pod rygorem kwalifikowalności całej inwestycji i występowania w projekcie "efektu zachęty". Zgodnie z zapisem § 2 ust. 7 Umowy o dofinansowanie "Dofinansowaniu podlegają wydatki kwalifikowalne, poniesione przez Beneficjenta podlegające regułom pomocy publicznej, jeśli zostały poniesione nie wcześniej niż w dniu 30 marca 2009 r. i nie później niż w dniu zakończenia finansowego Projektu". Rozpoczęcie realizacji projektu we wniosku aplikacyjnym beneficjent określił na [...].04.2009 r., taka data została również wpisana w Umowie i Aneksie do Umowy. Instytucja Zarządzająca RPO w toku czynności kontrolnych u beneficjenta [...] lipca 2010 r. stwierdziła, że istnieje dowód poniesienia wydatku w postaci zaliczki na roboty budowlane, który dokumentuje polecenie wykonania przelewu z [...] marca 2009 r. w kwocie 30.000,00 zł, na podstawie Faktury VAT [...] z [...] kwietnia 2009 r., która to faktura potwierdza wcześniejsze rozpoczęcie projektu. Beneficjentka rozpoczęła realizację projektu wcześniej niż, zgodnie z zasadami udzielania regionalnej pomocy inwestycyjnej, było to możliwe, W związku z naruszeniem rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 11 października 2007 r. w sprawie udzielania regionalnej pomocy inwestycyjnej w ramach regionalnych programów operacyjnych (Dz. U. Nr 193, poz. 1399 z późn. zm.) Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym rozwiązała umowę o dofinansowanie z beneficjentem z zachowaniem jednomiesięcznego terminu wypowiedzenia. Rozwiązanie umowy nastąpiło w dniu [...] marca 2011 r. Mając na uwadze fakt, iż środkami nienależnymi są środki udzielone bez podstawy prawnej tj. refundujące wydatki poniesione przed datą kwalifikowalności (por, L. Lipiec, Komentarz do ustawy o finansach publicznych, Komentarz wyd. ABC 2011 r.) oraz jak miało to miejsce w przedmiotowej sprawie w przypadku inwestycji rozpoczętej przed datą kwalifikowalności, co wyklucza w ogóle możliwość otrzymania dofinansowania, wypełniła się przesłanka o której mowa w art. 211 ust. 1 pkt 3 ustawy z 2005 r. o finansach publicznych. 3. Wykorzystaniu dofinansowania z naruszeniem procedur o których mowa w art. 208 ustawy o finansach publicznych z 2005 r., które polegało na nie wywiązaniu się w sposób wystarczający z obowiązku zapewnienia bezstronności i obiektywności przy wyłanianiu wykonawców usług, robót budowlanych, dostaw związanych z realizowanym projektem, a prowadzonych poza ustawą Prawo Zamówień Publicznych, postępując niezgodnie z § 9 ust. 5 ww. umowy o dofinansowanie projektu bowiem podczas kontroli Beneficjent nie przedstawił żadnych ofert na podstawie, których dokonano wyboru wykonawców poszczególnych zadań (prac budowlano - montażowych oraz zakup i montaż wyposażenia hotelu). Beneficjent posiadał jedynie osobiście sporządzone notatki oraz oświadczenia wz. z dokonanym wyborem wykonawców na realizację poszczególnych zadań. Odtworzona przez beneficjenta dokumentacja mająca potwierdzić wywiązanie się z obowiązków przeprowadzenia wyboru ofert uzupełniona pismem z [...] października 2010 r. oraz pismem z [...] listopada 2010 r, nie stanowi dowodu w sprawie, ponieważ beneficjent oświadczył na piśmie z [...] sierpnia 2010 r" że zniszczył dowody potwierdzające wywiązanie się z obowiązków wskazanych w § 9 ust. 5 umowy o dofinansowanie projektu: "informacje o cenie i realizacji zamówienia, uzyskiwane przez telefon, były zapisywane jako notatki, po ich porównaniu i sporządzeniu krótkiej informacji, która firma została wybrana notatki zostały zniszczone. Oferty otrzymane mailem, również po dokonaniu wyboru firmy po art. pół roku zostały usunięte ze skrzynki mailowej i nie mamy możliwości ich odtworzenia. W związku z ograniczeniem kosztów nie drukowaliśmy ofert otrzymanych mailem." Powyższe działanie Beneficjenta stanowi naruszenie postanowień umowy o dofinansowanie projektu. Nie dołożono również starań, aby uniknąć konfliktu interesów rozumianego jako brak bezstronności i obiektywności przy wyłanianiu wykonawcy na wykonanie zadania polegającego na budowie budynku basenowego oraz zadania polegającego na dostarczeniu elementów kręgielni. 4. Wykorzystaniu dofinansowania z naruszeniem procedur o których mowa w art. 208 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych, które polegało na nie prowadzeniu odrębnej ewidencji księgowej w ramach projektu, postępując niezgodnie z § 13 ust. 1 ww. umowy o dofinansowanie projektu, co wynika z zapisu pkt. V ppkt 4 Informacji pokontrolnej nr [...] z dnia [...] września 2010 r., gdzie wskazano, że na dzień kontroli Beneficjent nie posiadał wyodrębnionych kont analitycznych do projektu oraz wyodrębnionej ewidencji środków trwałych. W informacji wskazano również, że beneficjentka przedstawiła wydruki z konta księgi głównej 080 -środki trwałe w budowie, gdzie księguje wszystkie operacje związane z działalnością oraz, że w przedstawionej wraz z planem kont polityce rachunkowości nie ma wyodrębnionych kont dla realizacji projektu. 5. Wykorzystaniu dofinansowania z naruszeniem procedur, polegających na zniszczeniu dowodów tj. notatek z rozmów telefonicznych o informacji o cenie i realizacji zamówień, otrzymanych ofert potwierdzających wywiązanie się z obowiązków wskazanych w § 9 ust. 5 ww. umowy o dofinansowanie projektu, postępując niezgodnie z § 13 ust. 2 ww. umowy o dofinansowanie projektu. 6. Wykorzystaniu dofinansowania z naruszeniem procedur, polegających na nie oznaczeniu w żaden sposób zakupionego w ramach projektu wyposażenia jak zobowiązują go do tego Wytyczne Instytucji Zarządzającej RPO w zakresie informacji i promocji dla Beneficjentów, co wynika z zapisu § 15 i § 18 ww. umowy o dofinansowanie projektu, Skutkiem nie wywiązania się beneficjentki z powyższych obowiązków tj. pkt. 1 do pkt. 6 było rozwiązanie z dniem [...] marca 2011 roku umowy o dofinansowanie projektu nr [...] zawartej w dniu [...] sierpnia 2009 r., zmienionej aneksem nr [...] z dnia [...] maja 2010 r., a tym samym koniecznością zwrotu przekazanego dofinansowania w ramach realizowanego projektu. Dodatkowo organ wskazał, że w toku toczącego się postępowania Instytucja Zarządzająca RPO powołała biegłego z powodu pojawienia się konieczności zbadania, czy inwestycja wymagała przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Z przeprowadzonej [...] marca 2012 r. weryfikacji dokumentacji środowiskowej i budowlanej projektu biegły ustalił, co następuje: "1. 1 przedłożonego przez Beneficjenta projektu budowlanego obiektu: Kompleks hotelowy "T" - III etap wynika, że do projektu budowlanego była dołączona kserokopia "decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych". Na stronie "Spisu zawartości projektu" z potwierdzeniem organu zatwierdzającego projekt budowlany decyzją nr [...] wymieniono w zawartości dokumentów dołączoną do projektu decyzję o uwarunkowaniach środowiskowych. Z powyższego wynika, że albo decyzja była wydana albo autor projektu zakwalifikował projektowany obiekt do przedsięwzięć, dla którego powinna być przed pozwoleniem na budowę wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach. Należy dołączyć brakującą kserokopię decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych, ponieważ organ zatwierdzający projekt budowlany stwierdził jej istnienie, umieszczają pieczątkę informującą o zatwierdzeniu projektu budowlanego na stronie gdzie jest informacja o tej decyzji. 2.1 projektu wynika, że hotel był projektowany pod wymagania hotelu kategorii trzech gwiazdek, czego wyrazem jest zaszeregowanie go przez Marszałka województwa do tej kategorii. Dla oceny oddziaływania na środowisko nie jest istotne zaszeregowanie hotelu do odpowiedniej kategorii, lecz ilość miejsc, jaka jest możliwa do jednoczesnego pobytu. Według przepisów krajowych obowiązujących w okresie składania wniosku, hotele umożliwiające pobyt nie mniej niż 100 osób, zlokalizowane poza obszarami miejskimi wraz z towarzyszącą infrastrukturą wymagały uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i z tych względów w projekcie budowlanym znalazł się zapis odnośnie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Również o możliwości jednoczesnego korzystania z miejsc noclegowych w kompleksie hotelowym 156 gości informuje Beneficjent w swoim piśmie z dnia [...] stycznia 2012 roku. 3.1 rysunków będących częścią zatwierdzonego projektu budowlanego oznaczonych nr [...] wynika, że w projektowanym budynku hotelowym jako III etap realizacji inwestycji zaplanowano 111 miejsc noclegowych. Uwzględniając budynek hotelowy zrealizowany jako I etap tych miejsc noclegowych będzie jeszcze więcej i więcej prawdopodobna jest ilość miejsc noclegowych dla 156 gości, co zostało podane w punkcie C.2.2. "Wniosku o dofinansowanie projektu uruchomienie hotelu konferencyjno-wypoczynkowego " T". Biegły wskazał również, że niezbędna jest informacja o ilości miejsc noclegowych podanych w dokumentach złożonych do nadania kategorii hotelu "T"'. Instytucja Zarządzająca RPO pismem z [...] marca 2012 r., (znak [...]) poinformowała beneficjenta o wynikach przeprowadzonej ekspertyzy oraz o konieczności dostarczenia brakującej kopii decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych. Pismem z [...] marca 2012 r. ([...]) Instytucja Zarządzająca RPO otrzymała informację od Departamentu Rozwoju Regionalnego nt. miejsc noclegowych wskazanych przez beneficjenta we wniosku o zaszeregowanie do odpowiedniego rodzaju i kategorii obiektu hotelowego pod nazwą Hotel "T" ***. Beneficjent zgłosił wówczas 10 pokoi dwuosobowych i 16 jednoosobowych, tj. razem 36 miejsc noclegowych. [...] kwietnia 2012 r. Instytucja Zarządzająca RPO przekazała protokołem dokumentację projektu budowlanego do ponownej oceny przez Biegłego odnośnie wydania opinii czy inwestycja wymagała przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Biegły w wyniku przeprowadzonej [...] kwietnia 2012 r. ponownej weryfikacji dokumentacji środowiskowej i budowlanej projektu ustalił, co następuje: "1. Z przedłożonej przez beneficjenta przy piśmie z dnia - data wpływu do Urzędu [...].04,2012 r. decyzji nr [...] z dnia [...].03.2009 roku wydanej przez Wójta Gminy wynika, że Beneficjent nie podał organowi właściwemu dla wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach informacji o planowanym przedsięwzięciu zgodnych z wnioskiem o dofinansowanie. Z treści wyżej wymienionej decyzji wynika, że został wydana przed złożeniem wniosku przez Beneficjenta. Decyzję wydano [...].03.2009 roku natomiast z uzasadnienia wynika, ze wniosek o decyzję Beneficjent złożył 18. 03. 2009 roku. Z projektu budowlanego zatwierdzonego przez Starostę Powiatu w dniu [...]. 03. 2009 roku wynika, że załącznikiem do niego miała być decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach z czego wynika, że autor projektu planowane przedsięwzięcie objęte sporządzonym przez niego projektem, zakwalifikował do przedsięwzięć wymagających przed wydaniem pozwolenia na budowę, uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. 2. Ze zgromadzonych w postępowaniu dokumentów wynika, że Beneficjent składał do organów różne informacje, przykładem może być wniosek o zaszeregowanie do odpowiedniego rodzaju i kategorii obiektu hotelarskiego. Do Departamentu Rozwoju Regionalnego Urzędu Marszałkowskiego zgłoszono o nadanie kategorii,***" 10 pokoi dwuosobowych i 16 jednoosobowych łącznie 36 miejsc noclegowych. Natomiast z pisma Beneficjenta z [...],01.2012 roku wynika, że do Starostwa Powiatowego złożono oświadczenie, że dla kategorii hotelu "***" dokonano podziału pokoi który umożliwiał uzyskanie 00 miejsc noclegowych dla tej kategorii. Oświadczenie Beneficjenta było niezgodne z przedłożonym do zatwierdzenia przez właściwy organ projektem budowlanym, w którym w części graficznej wskazano 111 miejsc noclegowych. Projekt bez zmian został zatwierdzony decyzją Starosty decyzją [...] z dnia [...],03.2009 r. We wniosku o dofinansowanie podano faktyczną możliwość jednorazowego korzystania z miejsc noclegowych 156 osób i ta ilość osób jest parametrem charakterystycznym przedsięwzięcie. 3. Dla rozpatrywanego wniosku istotne są informacje podane przez Beneficjenta we wniosku o pomoc finansową i wszystkie dokumenty winny być spójne ze złożonym wnioskiem. W związku z nie przedłożeniem przez Beneficjenta pozwoleń l decyzji na realizację przedsięwzięcia – obiektu hotelowego o możliwości jednoczesnego zakwalifikowana 156 osób, przedsięwzięcie w zakresie przepisów ochrony środowiska zostało niewłaściwie przygotowane powodując poprzez składane przez Beneficjenta oświadczenia i Informacje od Wójta Gminy jak też Starosty wydanie decyzji na przedsięwzięcie, które nie odpowiadało faktycznej charakterystyce - ilości możliwych miejsc noclegowych. Według przepisów z zakresu ochrony środowiska to ilość miejsc noclegowych jest kryterium kwalifikującym zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. nr 257, poz. 2573 z późn, zm.) w§ 3 ust. 1 pkt 49 ośrodki wypoczynkowe lub hotele, umożliwiające pobyt 100 osób, poza obszarami miejskimi wraz z towarzyszącą infrastrukturą, do przedsięwzięć dla których przez pozwoleniem na budowę niezbędne jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, Uwzględniając zapis art. 167 "Wytycznych Ministra Rozwoju Regionalnego z 5 maja 2009 roku w zakresie postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięć współfinansowanych z krajowych łub regionalnych programów operacyjnych, instytucja odpowiedzialna za weryfikacje wniosku o dofinansowanie nie ma praw kwestionowania prawidłowości rozstrzygnięć merytorycznych zapadłych w sprawach administracyjnych prowadzonych przez kompetentne organy administracji publicznej, może jedynie odmówić przyznania dofinansowani, jeżeli stwierdzi występowanie nie dających się usunąć uchybień co do wymogów proceduralnych wynikających z dyrektywy OOŚ. Brak decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla obiektu hotelowego o możliwości zakwaterowania 156 osób przed uzyskaniem pozwolenia na wydanego [...] marca 2009 roku nie jest możliwy do usunięcia w związku z powyższym pozostaje możliwość odmowy dofinansowania. Na uwagę zasługuje również fakt, że w kompleksie hotelowym znajduje się obiekt hotelowy powstały z adaptacji budynku mieszkaniowego, w którym według projektu budowlanego będącego podstawą do wydania pozwolenia na budowę nr [...] z dnia [...].04.2008 r. miało znajdować się 50 miejsc hotelowych. Wszystkie budynki kompleksu hotelowego są ze sobą powiązane technologicznie i parametry charakterystyczne jak ilość miejsc noclegowych w kompleksie ulega sumowaniu." W wyniku przeprowadzonej ekspertyzy biegły wskazał naruszenie przepisów OOŚ, uwzględniając zapis art, 167 "Wytycznych Ministra Rozwoju Regionalnego z 5 maja 2009 roku w zakresie postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięć współfinansowanych z krajowych lub regionalnych programów operacyjnych, instytucja odpowiedzialna za weryfikacje wniosku o dofinansowanie nie ma praw kwestionowania prawidłowości rozstrzygnięć merytorycznych zapadłych w sprawach administracyjnych prowadzonych przez kompetentne organy administracji publicznej, może jedynie odmówić przyznania dofinansowani, jeżeli stwierdzi występowanie nie dających się usunąć uchybień co do wymogów proceduralnych wynikających z dyrektywy OOŚ. Brak decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla obiektu hotelowego o możliwości zakwaterowania 156 osób przed uzyskaniem pozwolenia na wydanego [...] marca 2009 roku nie jest możliwy do usunięcia w związku z powyższym pozostaje możliwość odmowy dofinansowania. Organ uznał zatem, że z ustalonego, w oparciu o opinię biegłego, stanu faktycznego wynika, że środki publiczne przekazane w formie dotacji rozwojowej wynikającej z umowy o dofinansowanie Projektu nr [...] "Uruchomienie hotelu konferencyjno-wypoczynkowego T" zostały pobrane nienależnie. Powyższe stanowi naruszenie art. 211 ust. 1 pkt. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych, co stanowi naruszenie § 18 pkt. 11 umowy o dofinansowanie. Organ wskazał, że stosownie do treści art. 60 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz.U.UE.L. Nr 210, poz. 25 z późn.zm.), instytucja zarządzająca odpowiada za zarządzanie programami operacyjnymi i ich realizację zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami, a w szczególności za: a) zapewnienie, że operacje są wybierane zgodnie z kryteriami mającymi zastosowanie do programu operacyjnego oraz że spełniają one mające zastosowanie zasady wspólnotowe i krajowe przez cały okres ich realizacji, b) weryfikację, że współfinansowane towary i usługi są dostarczone oraz że wydatki zadeklarowane przez beneficjentów na operacje zostały rzeczywiście poniesione i są zgodne z zasadami wspólnotowymi i krajowymi (...). Środkami nienależnymi są środki udzielone bez podstawy prawnej (przyznane na podstawie dokumentu potwierdzającego nieprawdę, przyznane beneficjentowi podlegającemu wykluczeniu z możliwości otrzymania środków, refundujące wydatki poniesione przed datą kwalifikowalności lub uprzednio zrefundowane ze środków publicznych), (L. Lipiec, Komentarz do ustawy o finansach publicznych, Komentarz wyd, ABC 2011 r.), a także gdy środki nie powinny w ogóle być przyznane. Dodatkowo zgodnie z art. 211 ust, 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r, o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104, z późn, zm.) Beneficjent od zwróconej kwoty dotacji musi naliczyć i zapłacić odsetki jak dla zaległości podatkowych od dnia przekazania środków do dnia ich zwrotu na rachunek bankowy Zarządu Województwa, Odnosząc się do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...] września 2011 r. Instytucja Zarządzająca RPO wyjaśniła, iż faktyczne działanie hotelu "T", także zrealizowanie wskaźników produktu i wskaźników rezultatu nie może stanowić odstąpienia przez organ administracji publicznej od żądania podstawy do zwrotu udzielonej dotacji beneficjentowi. Obowiązujące powszechnie przepisy prawa nie dają podstawy do umorzenia postępowania w sytuacji gdy zaistniał opisany w uzasadnieniu stan faktyczny, nawet gdyby ewentualnie doszło do realizacji wskaźników produktu i rezultatu. Dodatkowo należy wskazać, że Instytucja Zarządzająca RPO odnosząc się do wniosku o ponowne rozpatrzenia z dnia [...] września 2011 r., w który beneficjent wskazuje na wcześniejsze wyjaśnienia składane pismem z [...] marca 2011 r. iż szczegółowo odniósł się do wszystkich punktów na mocy których Zarząd województwa podjął decyzję o rozwiązaniu umowy o dofinansowanie iż są one bezprzedmiotowe w sprawie gdyż beneficjent w toku toczącego się postępowania nie wniósł innych uwag, ani nie przedstawił dowodów potwierdzających usunięcie uchybień. Jednocześnie uzasadnienie niniejszej decyzji odnosi do kwestii poruszonych w piśmie z [...] marca 2011 r. w zakresie nie wywiązania się Beneficjenta z zapisów z § 2 ust. 2 i ust. 7, § 9 ust. 5 ,§ 13 ust. 1 i ust. 2 oraz § 15 mowy o dofinansowanie projektu. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi B.K. złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Skarżąca wniosła o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi podkreśliła, że realizowała projekt zgodnie z założeniami, wykonała wszystkie założenia projektu, tj. wskaźniki rezultatu oraz wskaźniki produktu, objęte umową w sposób wystarczający do sprawdzenia i weryfikacji projektu. Skarżąca wskazała, że Wydział Kontroli RPO przeprowadził kontrolę podczas realizacji projektu w fazie wykonywania projektu, oczekując dokumentów i informacji jak na zakończenie projektu. Skarżąca zapewniła, że podczas wykonywania prac budowlanych związanych z realizacją projektu, wykonywała wszystkie założenia wynikające z projektu i nieprawdziwą informacją wskazującą na naruszenia przepisów ustawy o finansach publicznych z 2005 r. jest stwierdzenie o zaprzestaniu wykonania projektu w związku z rozwiązaniem umowy. Odnosząc się do zarzutu nieoznakowania projektu skarżąca wskazała, że wypełniła § 15 umowy poprzez wywieszenie określonej wytycznymi, tablicy informacyjnej o współfinansowaniu realizacji projektu przez Unię Europejską i na zwróconą uwagę kontrolujących, że brak jest na tablicy słów "i z budżetu państwa", naprawiła błąd poprzez dodanie tych słów jeszcze podczas kontroli. Skarżąca wskazała, że prowadziła wyodrębnioną ewidencję księgową w sposób przejrzysty. Taka ewidencja prowadzona była na głównym koncie księgi, do której bez żadnych problemów zespół kontrolujący miał dostęp i mógł sprawdzić zapisy. Wskazała także, że umieszczenie omyłkowo wydatku poniesionego w trakcie realizacji projektu we wniosku o płatność, który nie jest wydatkiem kwalifikowanym, nie stanowi podstawy do rozwiązania umowy, jedynie na mocy § 6 pkt 1 stanowi podstawę do zobowiązania beneficjanta do zwrotu niesłusznie ujętego wydatku we wniosku o płatność. Odnośnie faktu ujęcia wcześniej wypłaconej zaliczki (przed dniem możliwości jego poniesienia, tj. [...].03.2009 r.) do prac i faktury wystawionej [...].04.2009 r. skarżąca wskazała, że zaliczka nie jest wydatkiem związanym z wykonaniem prac lub zakupem środków objętych dofinansowaniem, jest jedynie zabezpieczeniem i przedpłatą na wykonanie zlecenia. Skarżąca zaznaczyła, że § 9 ust. 5 umowy o dofinansowanie projektu określa bardzo oględnie sposób wyboru wykonawcy lub dostawcy usług czy towarów. Skarżąca uważa, że wywiązała prawidłowo z wyłonienia wszystkich kontrahentów przy realizacji projektu kierując się przede wszystkim jak najbardziej korzystanymi dla niej ofertami. Zaznaczyła, że jako osoba prywatna realizując zadanie inwestycyjne wsparte własnymi środkami, kredytem bankowym oraz środkami unijnymi zawsze szuka oszczędności wszędzie tam, gdzie jest to możliwe a szczególnie przy wyborze wykonawców usług i dostawców towarów. Odnosząc się do zarzutu poświadczenia nieprawdy w fakturze wystawionej przez firmę E, skarżąca wskazała, że Sąd Rejonowy wydał wyrok uniewinniający skarżącą od tego zarzutu. Skarżąca wskazała również, że Zarząd RPO po 3 latach od zawarcia umowy "przypomniał sobie", że należy sprawdzić posiadanie dokumentów odnośnie oceny oddziaływania na środowisko. Zdaniem skarżąca wkracza ty samym w kompetencje organów uprawnionych do wydania decyzji budowlanych nie mając podstaw do ich weryfikacji. Odpowiadając na skargę Zarząd Województwa wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 powołanej ustawy). Stosownie zaś do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl natomiast przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną. Oznacza to, że Sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego niezależnie od podnoszonych w skardze zarzutów, jednakże tylko w granicach sprawy, w której skarga została wniesiona. Analizując skargę przy zastosowaniu powyższych kryteriów należy stwierdzić, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja z [...] lipca 2012 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z [...] sierpnia 2011 r. nr [...] określającą kwotę przypadającą do zwrotu jest zgodna z prawem. Na wstępie rozważań przypomnieć należy, że decyzja z [...] sierpnia 2011 r. nr [...] zobowiązała stronę skarżącą do zwrotu dofinansowania przyznanego na realizację projektu nr [...] "Uruchomienie hotelu konferencyjno-wypoczynkowego T" ze środków Unii Europejskiej i Budżetu Państwa, w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego, wykorzystanego niezgodnie z przeznaczeniem, pobranego nienależnie oraz wykorzystanego z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 208 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2005 r., nr 249, poz. 2104 ze zm., dalej: u.f.p). Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz.U. z 2001 r., nr 142, poz. 1590 ze zm.), art. 211 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 u.f.p, art. 113 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz.U. z 2009 r., nr 157, poz. 1241 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a). Wskazać również należy, że skarżąca [...] sierpnia 2009 r. zawarła umowę o dofinansowanie projektu nr [...] "Uruchomienie hotelu konferencyjno-wypoczynkowego T" ze środków Unii Europejskiej i Budżetu Państwa. Umowa ta określała procedury, zasady, warunki i tryb, na jakich beneficjentowi przyznane zostało dofinansowanie. Zgodnie z art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych, dotacje udzielone przed dniem wejścia w życie ustawy, o której mowa w art. 1, podlegają zwrotowi na podstawie dotychczasowych przepisów. Ponieważ wsparcie udzielone zostało skarżącej na podstawie umowy z 17 sierpnia 2009 r., czyli przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2009 r., nr 157, poz. 1241 ze zm.), to zastosowanie w sprawie znajdują przepisy dotychczasowe to jest przepisy u.f.p. Z przepisów art. 211 ust. 1 u.f.p wynika, że w przypadku gdy przyznane w ramach dofinansowania środki zostały wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem lub wykorzystane z naruszeniem procedur bądź pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości, podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków na rachunek wskazany przez organ lub jednostkę przekazujące te środki, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w ust. 4 art. 211. Zgodnie zaś z tym przepisem, w przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w ust. 1, instytucja zarządzająca albo instytucja pośrednicząca, wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki. Wykorzystanie środków niezgodnie z przeznaczeniem następuje przez zapłatę za zrealizowane zadania, inne niż te, na które środki były przyznane. Skarżąca w umowie o dofinansowanie zobowiązała się do realizacji projektu zgodnie z wnioskiem oraz w oparciu o harmonogram rzeczowo-finansowy, opracowany na podstawie wniosku i uzgodniony z IZ RPO przed podpisaniem umowy. Taki harmonogram został sporządzony [...] lipca 2009 r. Określa on kategorie wydatku, jego wysokość oraz terminy realizacji. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci protokołu z kontroli wykonanej przez pracowników organu, oraz wyników kontroli dokonanej przez Urząd Kontroli Skarbowej, potwierdza, że montaż szyny ściany mobilnej, nie stanowił przedmiotu realizowanego projektu, według przyjętego harmonogramu rzeczowo-finansowego. Zasadnie zatem przyjął organ, że stanowi to wykorzystanie dofinansowania niezgodnie z przeznaczeniem. Zgodnie z § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 11 października 2007 r. w sprawie udzielania regionalnej pomocy inwestycyjnej w ramach regionalnych programów operacyjnych (Dz.U. z 2007 r., nr 193, poz. 1399 ze zm.), prace związane z realizacją nowej inwestycji w przypadku mikroprzedsiębiorców, małych lub średnich przedsiębiorców mogą się rozpocząć po złożeniu przez beneficjenta pomocy wniosku, o którym mowa w § 11 ust. 1. Jednocześnie zgodnie z ust. 3, przez rozpoczęcie prac związanych z realizacją nowej inwestycji należy rozumieć podjęcie prac budowlanych lub pierwszego prawnie wiążącego zobowiązania do zamówienia ruchomych środków trwałych, z wyłączeniem wydatków związanych z przygotowaniem i opracowaniem dokumentacji projektowej. Powyższe oznacza, że skarżąca mogła ponosić wydatki związane z realizacją nowej inwestycji od dnia złożenia wniosku, czyli od 30 marca 2009 r. Przepis ten wprost statuuje tzw. warunek (efekt) zachęty. Warunek ten nie jest samoistnym tworem przepisu wykonawczego, lecz wynika wprost z treści przepisów prawa wspólnotowego. O efekcie tym mowa jest bowiem w art. 8 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (Dz.U UE.L.2008214.3), zgodnie z którym uznaje się, że pomoc przyznana MŚP i objęta niniejszym rozporządzeniem wywołuje efekt zachęty, jeśli beneficjent przed rozpoczęciem prac nad projektem lub działaniem złożył do danego państwa członkowskiego wniosek o przyznanie pomocy. O tym efekcie mowa jest w preambule rozporządzenia w akapicie 28 zd. drugie w zdaniu: "w przypadku jakiejkolwiek pomocy objętej niniejszym rozporządzeniem i przyznanej MŚP należy przyjąć, że efekt zachęty występuje, jeżeli przed rozpoczęciem jakichkolwiek działań dotyczących realizacji projektu lub działań objętych pomocą małe lub średnie przedsiębiorstwo złożyło wniosek do państwa członkowskiego". Należy również wskazać na przepis art. 3 ust. 1 ww. Rozporządzenia, określający warunki wyłączenia, zgodnie z którym programy pomocy spełniające wszystkie warunki przewidziane w rozdziale I oraz w odpowiednich przepisach rozdziału II niniejszego rozporządzenia są zgodne ze wspólnym rynkiem w rozumieniu art. 87 ust. 3 Traktatu WE i wyłączone z wymogu zgłoszenia, o którym mowa w art. 88 ust. 3 Traktatu WE, o ile każda pomoc indywidualna przyznana w ramach takiego programu spełnia wszystkie warunki niniejszego rozporządzenia, a program zawiera wyraźne odesłanie do niniejszego rozporządzenia przez zamieszczenie jego tytułu i danych dotyczących publikacji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. W myśl art. 45 zd. trzecie Rozporządzenia, wiąże ono w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich. Dlatego zgłaszany projekt o dofinansowanie powinien odpowiadać wskazanym wyżej wymaganiom, a w szczególności warunkowi przewidzianemu w art. 8 ust. 2 Rozporządzenia, w myśl którego pomoc przyznana MŚP i objęta niniejszym rozporządzeniem wywołuje efekt zachęty, jeśli beneficjent przed rozpoczęciem prac nad projektem lub działaniem złożył do danego państwa członkowskiego wniosek o przyznanie pomocy. Z powyższych przepisów wynika zatem, że dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy istotne było to, czy przed datą złożenia wniosku o dofinansowanie skarżąca podjęła prace związane z realizacją nowej inwestycji. Zgromadzony w aktach administracyjnych materiał dowodowy potwierdza, że skarżąca przed dniem złożenia wniosku, tj. [...] marca 2009 r. poniosła wydatki w postaci zaliczki na roboty budowlane w kwocie 30.000 zł. Dokumentuje to polecenie dokonania przelewu z tej daty. Słusznie uznał więc organ, że skarżąca rozpoczęła realizację projektu wcześniej, niż zgodnie z zasadami udzielania regionalnej pomocy inwestycyjnej, było to możliwe. Zaznaczyć przy tym także należy, że w umowie o dofinasowanie określono termin rozpoczęcia realizacji, tj. dzień [...] kwietnia 2009 r. Odnosząc się do stanowiska skarżącej, iż kwota 30.000 zł nie jest wydatkiem związanym z wykonaniem prac lub zakupem środków objętych dofinansowaniem a jest jedynie zabezpieczeniem i przedpłatą na wykonanie zlecenia, wskazać należy, a wynika to z faktury z [...] kwietnia 2009 r., że zapłata za wykonanie prac ogólnobudowlanych, wyniosła łącznie 78.000 zł. Trudno zatem podzielić stanowisko skarżącej, że kwota 30.000 zł stanowiła zabezpieczenie i przedpłatę na wykonanie zlecenia. Zgodnie z art. 211 ust. 1 pkt 2 u.f.p zwrotowi podlegają środki lub dotacje wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 208. Z powyższego przepisu wynika, że pod pojęciem procedur, o których mowa w art. 208 u.f.p należy rozumieć procedury określone w umowie międzynarodowej i przepisach wykonawczych wydanych na podstawie upoważnień ustawowych zawartych w art. 208 ust. 2-3 u.f.p. Te ostatnio wymienione procedury nie wyczerpują jednak pojęcia "procedur, o których mowa w art. 208", gdyż nie obejmują "innych procedur obowiązujących przy ich wykorzystaniu". Interpretacja pojęcie "inne procedury obowiązujące przy ich wykorzystaniu" musi uwzględniać zarówno potoczne rozumienie wyrazu "procedura", jak i sposób uregulowania w prawie krajowym wdrażania programów operacyjnych. Słowem "procedura" określa się zazwyczaj normowany przepisami lub zwyczajami sposób prowadzenia lub załatwienia jakiejś sprawy. Pod pojęciem " inne procedury obowiązujące przy wykorzystaniu środków", o których mowa w art. 208 ust. 1 u.f.p. należy w związku z tym rozumieć reguły postępowania obowiązujące przy wykorzystywaniu środków pomocowych. Wspomniane reguły nie są przedmiotem regulacji prawa unijnego. Z kolei w prawie krajowym systemy realizacji programów operacyjnych krajowych i regionalnych tworzone są przede wszystkim aktami nie mającymi waloru przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Projekty są realizowane przez beneficjentów na podstawie umowy o dofinansowanie, która stanowi podstawowe źródło uprawnień i obowiązków jej stron, w tym beneficjenta. Wzór umowy o dofinansowanie jest elementem systemu realizacji programu operacyjnego, w rozumieniu art. 26 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (tekst jedn.: Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 z późn. zm.). Wspomniany wzór umowy składa się także na dokumentację konkursową. Uczestnik konkursu ma możliwość zapoznania się z warunkami umowy, w tym z zasadami obowiązującymi przy wykorzystaniu dofinansowania i swobodnego podjęcia decyzji o nawiązaniu stosunku prawnego na zasadach określonych w umowie. W przypadku zawarcia umowy o dofinansowanie zgodnie z przyjętym przez właściwą instytucję wzorem reguluje również procedurę realizacji projektu. Przy takich rozwiązaniach przyjętych w prawie krajowym, w szczególności w ustawie z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, należało uznać, że racjonalny ustawodawca stanowiąc w art. 208 ust. 1 u.f.p. o "innych procedurach" obowiązujących przy wykorzystywaniu środków finansowych musiał uwzględnić rangę przepisów regulujących omawianą kwestię. Nadanie analizowanemu terminowi innego znaczenia prowadziłoby do sytuacji, w której odzyskiwanie kwot dofinansowania na podstawie art. 211 ust. 1 pkt 2 u.f.p. byłoby wyłączone. Taką sytuację należy wykluczyć, gdyż nie sposób przyjąć, że ustawodawca wprowadził rozwiązania, które w istocie nie byłyby możliwe do stosowania (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 19 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 732/11 LEX nr 1216705). Skarżąca na podstawie zawartej umowy, zobowiązana była do prowadzenia wyodrębnionej ewidencji księgowej dotyczącej realizacji projektu (§ 13 ust. 1), wyboru wykonawcy w oparciu o najbardziej korzystną ekonomicznie i jakościowo ofertę (§ 9 ust. 5) oraz przechowywania dokumentacji związanej z realizacją projektu (§ 13 ust. 2). Zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy potwierdza, że skarżąca nie wyodrębniła ewidencji księgowej dla projektu, pozwalającej na identyfikację poszczególnych operacji księgowych. Jeżeli natomiast chodzi o wywiązanie się przez skarżącą z warunków umowy w zakresie wyboru wykonawcy w oparciu o najbardziej korzystaną ekonomicznie i jakościowo ofertę, podzielić stanowisko organu, iż skarżąca nie przedstawiła żadnych ofert na podstawie których dokonano wyboru wykonawców poszczególnych zadań. Beneficjentka posiadała tylko osobiście sporządzone notatki oraz oświadczenia w związku z dokonanym wyborem wykonawców na realizację poszczególnych zadań. Zostały one zniszczone. Potwierdza to pismo skarżącej do organu z [...] sierpnia 2010 r. W związku z tym wartości dowodowej nie miała odtworzona przez beneficjentkę dokumentacja, mająca potwierdzić wywiązanie się z obowiązków przeprowadzenia wyboru ofert uzupełniona pismem z [...] października 2010 r. oraz pismem z [...] listopada 2010 r. Powyższe oznacza, że w sprawie wystąpiło istotne naruszenie przez skarżącą procedury obowiązującej przy wykorzystaniu otrzymanego dofinansowania, określonej w umowie, co stanowiło podstawę do przyjęcia, że zaistniała przesłanka określona w art. 211 ust. 1 pkt 2 u.f.p. uzasadniająca wydanie decyzji określającej kwotę dofinansowania podlegającą zwrotowi. Także okoliczność nieoznakowania projektu potwierdza materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy, tj. materiał zdjęciowy nagrany na płycie CD. Odnosząc się natomiast do oparcia zaskarżonej decyzji na przepisie art. 211 ust. 1 pkt 3 u.f.p i uznaniu, że wypłacone dofinansowanie podlega zwrotowi jako środki pobrane nienależnie tj. udzielone bez podstawy prawnej, zauważyć należy, iż IZ RPO uzasadniła ją wywodem, iż brak decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla obiektu hotelowego o możliwości zakwaterowania 156 osób przed uzyskaniem pozwolenia wydanego [...] marca 2009 r. nie jest możliwy do usunięcia w związku z powyższym pozostaje możliwość odmowy dofinansowania. W ocenie Sądu, decyzja organu, mimo całej swej obszerności (w tym powołaniu się na opinię biegłego), nie zawiera w zakresie analizowanej podstawy prawnej uzasadnienia, spełniającego wymogi art. 107 § 3 k.p.a. W zaskarżonej decyzji pomieszczony został bardzo szeroki wywód, obejmujący analizę charakteru prawnego projektu pod nazwą "Uruchomienie hotelu konferencyjno-wypoczynkowego T" w kontekście przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Wywód ten nie został jednak w żaden sposób powiązany z analizowaną podstawą prawną w celu wykazania pobrania dofinansowania nienależnie (tj. bez podstawy prawnej). Zdaniem Sądu, środkami pobranymi nienależnie (bez podstawy prawnej ) w rozumieniu art. 211 ust. 1 pkt 3 są np. środki przyznane na podstawie dokumentu potwierdzającego nieprawdę, wydatki poniesione przed datą kwalifikowalności lub wcześniej już zrefundowane ze środków publicznych czy przyznane beneficjentowi podlegającemu wykluczeniu z możliwości ich otrzymania w rozumieniu przepisu ust. 2 art. 211 u.f.p. W rozpoznawanej sprawie dofinansowanie zostało udzielone na podstawie umowy o dofinansowanie, zawartej w wyniku przeprowadzenia postępowania konkursowego wg procedur opracowanych przez IZ dla programu operacyjnego, którym zarządza. Jest też oczywiste, iż beneficjentka na podlegała wykluczeniu o jakim mowa w art. 211. Jak wynika z uzasadnienia decyzji, przyczyną uznania dofinansowania za niezależnie pobrane było nieprzedłożenie dokumentów związanych z oceną oddziaływania na środowisko zgodnie z polskimi i unijnymi przepisami. Organ nie wykazał jednak zaistnienia przesłanek do wydania decyzji określającej kwotę dofinansowania przypadającą do zwrotu na podstawie art. 211 ust. 1 pkt 3, tj. nie wykazał, że beneficjentka pobrała dofinansowanie bez podstawy prawnej. Mając powyższe na uwadze Sąd skargę jako bezzasadną oddalił, na podstawie art. 151 p.p.s.a.