II SA/Go 76/07
PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2007-02-28
Skład orzekający: Maria Bohdanowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny jest właściwy do rozpoznania skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczącą zasiłku pielęgnacyjnego oraz na bezczynność tego organu?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczącą zasiłku pielęgnacyjnego ani na bezczynność tego organu. Zgodnie z art. 83 ust. 2 i 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, od decyzji ZUS-u przysługuje odwołanie do właściwego sądu powszechnego, a w przypadku bezczynności organu również do sądu powszechnego. W związku z tym, skarga złożona do sądu administracyjnego podlega odrzuceniu z powodu braku kognicji.Stan faktyczny
Skarżąca U.Ś. złożyła skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) oraz na jego bezczynność w sprawie przyznania zasiłku pielęgnacyjnego za okres od września do grudnia 2005 r. Skarżąca domagała się zasiłku pielęgnacyjnego od 2003 r., jednak ZUS odmówił jego przyznania, kierując ją na badania lekarskie. Po uzupełnieniu braków skargi, skarżąca wskazała, że dotyczy ona bezczynności ZUS oraz decyzji z czerwca 2005 r. Sąd wezwał do uzupełnienia braków skargi, w tym do oznaczenia organu i wskazania numeru zaskarżonej decyzji.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Bohdanowicz po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2007 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi U.Ś. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. oraz na bezczynność tego organu postanawia: odrzucić skargę.
U.Ś. w dniu 2 stycznia 2007 r. złożyła skargę, w której podała, że nie otrzymała zasiłku pielęgnacyjnego w okresie od [...] września 2005 r. do [...] grudnia 2005 r. Za powyższe wini wyłącznie Zakład Ubezpieczeń Społecznych, ponieważ "tam popełniono wiele błędnych decyzji". Skarżąca podała, że starała się o zasiłek pielęgnacyjny od 2003 r. Zakład uznał natomiast, że domaga się świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżąca stwierdziła nadto, że "nie ma już sił i zdrowia, aby walczyć z niekompetencją urzędników w ZUS-ie"
Wezwana do uzupełnienia braków skargi, poprzez oznaczenie organu, którego działania lub bezczynności skarga dotyczy oraz o wskazanie numeru i daty zaskarżonego aktu administracyjnego U.Ś. złożyła pismo z dnia [...] lutego 2007 r. W piśmie tym, stanowiącym odpowiedź na wezwanie Sądu, skarżąca podała, że skarga dotyczy bezczynności Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz decyzji tegoż organu z dnia [...] czerwca 2005 r. Nie podała jednak numeru zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu pisma skarżąca stwierdziła, że domagała się od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zasiłku pielęgnacyjnego. Tymczasem organ zamiast przyznać jej zasiłek pielęgnacyjny, skoro w aktach organu znajdowało się orzeczenie o niepełnosprawności skarżącej wskazujące na to, że niepełnosprawność powstała przed ukończeniem 21 roku życia, skierował ją na badania komisji lekarskiej. Komisja lekarska uznała jednak, że niepełnosprawność powstała po ukończeniu przez nią 21 roku życia i odmówił jej świadczenia. Dopiero po kolejnych odwołaniach do sądu powszechnego organ wydał decyzję o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego. Nie mniej Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie przyznał skarżącej zaległego zasiłku pielęgnacyjnego za cały 2005 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga U.Ś. podlegała odrzuceniu, ze względu na brak kognicji sądu administracyjnego (art. 58 §1 ust. 1 z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast zgodnie z art. 2 p.p.s.a do rozpoznawania spraw sądowoadministracyjnych powołane są sądy administracyjne. Kontrola legalności działalności administracyjnej może następować przez badanie skarg także na decyzje organu lub jego bezczynność w załatwieniu sprawy (art. 3 §2 pkt 1 i 8 p.p.s.a.)
Nie mniej powyższe nie oznacza, iż sądy administracyjne rozpoznają decyzje wszystkich organów administracyjnych i skargi na ich bezczynność. Na podstawie przepisów szczegółowych ustawodawca powierzył kontrolę legalności działalności niektórych organów innym instytucjom niż sądy administracyjne, w szczególności sądom powszechnym (sądy rejonowe, sądy okręgowe i sądy apelacyjne).
Za taki przepis, wyłączający kognicję sądów administracyjnych w dziedzinie kontroli działalności administracji publicznej, należy uznać art. 83 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 1998r., Nr 137, poz. 887 ze zm.). Zgodnie z art. 83 ust. 2 ustawy od decyzji Zakładu (chodzi o Zakład Ubezpieczeń Społecznych – przyp. Sąd) przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. Natomiast zgodnie z ust. 3 tego przepisu odwołanie do sądu przysługuje również w razie niewydania decyzji w terminie 2 miesięcy, licząc od dnia zgłoszenia wniosku o świadczenie lub inne roszczenia. Powyższe koresponduje z art. 1 Kodeksu postępowania cywilnego, zgodnie z którym jego przepisy stosuje się także do spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych. W sprawach tych, co do zasady właściwy jest sąd okręgowy, o ile właściwość nie została zastrzeżona dla sądu rejonowego (art. Art. 4778 § 1 k.p.c.). W zakresie odwołania na bezczynność organu rentowego, dopełnieniem powyższego jest art. 476 §3 k.p.c., zgodnie z którym przez sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rozumie się także sprawy wszczęte na skutek niewydania przez organ rentowy decyzji we właściwym terminie.
Z cytowanych przepisów wynika zatem, że właściwym do badania decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i skarg na bezczynność tego organu, właściwy jest sąd powszechny, a nie sąd administracyjny.
Ze skargi U.Ś. bezsprzecznie wynika tymczasem, że skarży ona decyzję organu rentowego, przedmiotem której było uprawnienie skarżącej do otrzymania świadczenia przyznawanego przez Zakład. Wprost wskazuje na to także pismo uzupełniające braki skargi. U.Ś. wskazała, bowiem w skardze, iż sprawa dotyczy jej wniosku o zasiłek pielęgnacyjny, złożony do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w 2004 r. Podstawą prawną przyznania tego świadczenia w tym czasie była ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2003 r. Nr 228, poz. 2255 ze zm.), na podstawie której świadczenie wypłacał organ rentowy. Tak samo skarżąca w skardze i w uzupełnieniu skargi wskazała, iż zarzuca bezczynność wyłącznie Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych. Nietrafnie więc, Samorządowe Kolegium odwoławcze uznało, że skargą objęte została postanowienie Kolegium stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Centrum Pomocy Rodzinie i Polityki Społecznej z dnia [...] stycznia 2006 r. w sprawie przyznania zasiłku pielęgnacyjnego.
Zatem w oparciu o art. 83 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 1998r., Nr 137, poz. 887 ze zm.) do rozpoznania powyższej skargi właściwy jest sąd powszechny, a nie sądy administracyjne.
Z tych wszystkich względów skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło