II SA/Go 77/06

PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2006-07-11

Skład orzekający: Referendarz sądowy Jarosław Piątek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nie posiada żadnych dochodów i znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, może uzyskać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika w postępowaniu przed sądem administracyjnym?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, ma prawo do uzyskania pomocy państwa w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika. Prawo pomocy obejmuje osoby nieosiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. W przypadku skargi kasacyjnej, gdzie wymagany jest przymus adwokacko-radcowski, przyznanie pełnomocnika jest uzasadnione potrzebą ochrony praw podmiotowych skarżącej.
Stan faktyczny
Skarżąca I.K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika, wskazując na brak dochodów i trudną sytuację materialną. Wniosek został złożony w związku ze skargą na decyzję Wojewody Lubuskiego odmawiającą wymeldowania. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Referendarz sądowy Jarosław Piątek, po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2006 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody Lubuskiego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania p o s t a n a w i a 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych 2. przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego . W dniu 27 czerwca 2006 r. do tut. Sądu wpłynął wniosek I.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, iż nie otrzymuje już renty socjalnej, jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. I.K. oświadczyła, że nie posiada środków do życia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. wyrokiem z dnia 6 lipca 2006 r., oddalił skargę I.K. na decyzję Wojewody z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zameldowania Wniosek zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej zwanej p.p.s.a.) prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika podatkowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Należy podnieść, iż co do zasady, prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. Tak więc przepisy o prawie pomocy mają zastosowanie wyłącznie do osób, które mimo największych starań nie mogą poczynić oszczędności i ponieść kosztów postępowania sądowego. Również w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, iż instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa (vide: postanowienie Sądu Najwyższego z 24 września 1984 r., II CZ 104/84, LEX nr 8623). W świetle treści wniosku nie może budzić wątpliwości, iż I.K. znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej. Skarżąca nie dysponuje bowiem jakimkolwiek dochodem. W konkluzji należy zatem stwierdzić, iż I.K. wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych oraz związanych z ustanowieniem pełnomocnika w rozumieniu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Nie można także tracić z pola widzenia, iż przy sporządzaniu skargi kasacyjnej ustawodawca wprowadził przymus adwokacko-radcowski (art. 175 § 1 p.p.s.a.). W tej sytuacji dla zapewnienia realizacji konstytucyjnego prawa do zaskarżenia wyroku do sądu II instancji, przyznanie pełnomocnika jest uzasadnione potrzebą ochrony praw podmiotowych skarżącej. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło