II SA/Go 770/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie WIkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 22 lutego 2012 r. sygn. akt II SA/Go 770/11 o odrzuceniu zażalenia w sprawie ze skargi Zakładu "W" sp. z o.o. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek postanawia: odrzucić zażalenie. Postanowieniem z dnia 20 grudnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp., na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.) odrzucił zażalenie Zakładu "W" sp. z o.o.. Postanowienie to zostało doręczone stronie skarżącej w dniu 28 grudnia 2011 r. W dniu 9 stycznia 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynęło pismo pełnomocnika strony skarżącej – K.Ś., którym - powołując się na przepisy art. 90 § 1 i 2, art. 91 §1 i 3 oraz art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - wniósł o zmianę postanowienia z dnia 20 grudnia 2011 r. Zgodnie z zarządzeniem Sędziego z dnia 23 stycznia 2012 r. wezwano K.Ś. do usunięcia braków formalnych zażalenia poprzez złożenie pełnomocnictwa procesowego wykazującego umocowanie do sporządzenia i wniesienia zażalenia od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 20 grudnia 2011 r. w sprawie II SA/Go 770/11 oraz do reprezentowania strony w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, a także złożenie dokumentu, z którego wynikałoby uprawnienie do reprezentowania strony skarżącej przez osobę udzielającą pełnomocnictwo (np. odpis z Krajowego Rejestru Sadowego). Jednocześnie pouczono go o treści art. 35 p.p.s.a. Wezwanie doręczono pełnomocnikowi strony w dniu 26 stycznia 2012 r. W dniu 1 lutego 2012 r. do tut. Sądu wpłynęła kopia pisma przewodniego podpisanego przez K.Ś. z dnia [...] stycznia 2012 r. Do pisma załączono kopię pełnomocnictwa, z którego treści wynika umocowanie do działania K.Ś. w imieniu Zakładu "W" spółka z o. o. w sprawie umorzenia zaległości przed Zakładem Ubezpieczeń Społecznych Oddział i reprezentowania przed sądem administracyjnym oraz kopia odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego. Oba załączniki zostały poświadczone za zgodność z oryginałem przez prezesa zarządu spółki W.S.. Postanowieniem z dnia 22 lutego 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. odrzucił zażalenie na postanowienie z dnia 20 grudnia 2011 r. W dniu 5 marca 2012 r. do tut. Sądu wpłynęło pismo opatrzone podpisem K.Ś., z którego treści wynikało, że stanowi ono odpowiedź strony na postanowienie z dnia 22 lutego 2012 r. W załączeniu do pisma strona przekazała poświadczone notarialnie dokumenty: aktualny odpis z Krajowego Rejestru Sądowego spółki oraz dokument pełnomocnictwa udzielonego K.Ś.. Wezwany do sprecyzowania pisma z dnia 1 marca 2012 r. oraz pouczony o treści art. 35 § 1 i 2 p.p.s.a.( wezwanie z dnia 9 marca 2012 r.) K.Ś. oświadczył, że stanowi ono zażalenie na postanowienie WSA w Gorzowie Wlkp. (pismo z dnia [...] marca 2012 r.). Wezwanie Sądu w tym zakresie odebrał osobiście prezes spółki – W.S. w dniu 13 marca 2012 r. Na podstawie zarządzenia z dnia 22 marca 2012 r. strona skarżąca została wezwana do wskazania, czy K.Ś. jest pracownikiem spółki. Jednocześnie spółkę wezwano do przesłania ewentualnego dokumentu potwierdzającego tą okoliczność. Ponownie pouczono stronę o treści art. 35 § 1 i 2 p.p.s.a. Wezwanie doręczono w dniu 26 marca 2012 r. W odpowiedzi na powyższe wezwanie K.Ś. przesłał w dniu 2 kwietnia 2012 r. kopię umowy o dzieło zawartej w dniu [...] października 2010 r. przez Zakład "W" sp. z o.o. oraz K.Ś., na podstawie której przyjął on wykonanie dzieła w polegającego na prowadzeniu sprawy związanej z umorzeniem zaległości wobec ZUS Oddział. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej (art. 197 § 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 194 § 3 p.p.s.a. zażalenie powinno spełniać warunki przewidziane dla pisma strony, ponadto zawierać wskazanie zaskarżonego postanowienia, wniosek o jego zmianę lub uchylenie, jak również zwięzłe uzasadnienie. Ponieważ w postępowaniu sądowoadministracyjnym strony mogą działać osobiście lub przez pełnomocników (art. 34 p.p.s.a.), osoba działająca w charakterze pełnomocnika, wnosząc zażalenie (wniosek lub skargę) zobligowana jest wykazać swoje umocowanie do występowaniu w imieniu strony. Zgodnie bowiem z art. 37 § 1 p.p.s.a. pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy, a także doradca podatkowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa. Przedkładając dokument pełnomocnictwa, potwierdzający umocowanie do działania w imieniu osoby prawnej – jaką niewątpliwie jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (art. 12 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych; Dz.U. z 2000 r., nr 94, poz. 1037 ze zm.) – pełnomocnik zobowiązany jest również wykazać, iż zostało ono udzielone przez organ albo osoby uprawnione do reprezentacji danej jednostki organizacyjnej (art. 29 p.p.s.a.). Stosownie zaś do treści art. 35 § 1 i 2 p.p.s.a. pełnomocnik strony musi zarazem wykazać, że jest jedną z osób określonych w tym przepisie, uprawnionych do występowania w charakterze pełnomocnika. W odniesieniu do osoby prawnej, jaką jest strona skarżąca, uprawnionym do występowania w charakterze pełnomocnika spółki jest obok profesjonalnego pełnomocnika (adwokata lub radcy prawnego) także pracownik tej jednostki. Zatem, wobec faktu, że K.Ś. nie jest profesjonalnym prawnikiem, konieczne było wykazanie, że może występować w charakterze pełnomocnika jako pracownik spółki. Wobec niewykazania w dotychczasowym toku postępowania przez K.Ś., że może on występować w charakterze pełnomocnika spółki, przewodniczący zwrócił się bezpośrednio do strony skarżącej o wskazanie, czy jest on pracownikiem skarżącej oraz do przesłania ewentualnego dokumentu potwierdzającej tą okoliczność. Odpowiedzi na powyższe wezwanie udzielił K.Ś., przesyłając kserokopię umowy o dzieło zawartej w dniu [...] października 2010 r. między nim a spółką, na podstawie której przyjął wykonanie dzieła polegającego na prowadzeniu sprawy związanej z umorzeniem zaległości wobec ZUS Oddział. W świetle wymogów art. 35 § 2 p.p.s.a. umowa ta nie może stanowić skutecznej podstawy udzielenia pełnomocnictwa procesowego. Pomijając nawet okoliczność, że jest ona w istocie umową należytej staranności nie zaś umową rezultatu, zatem umową zlecenia, ustawodawca w przepisie art. 35 § 2 p.p.s.a. w sposób jednoznaczny określił krąg podmiotów, które mogą występować w charakterze pełnomocnika osoby prawnej, wymieniając jedynie jej pracowników, nie zaś osoby działające na podstawie umowy cywilnoprawnej. Pracownikiem osoby prawnej może być bowiem osoba zatrudniona w tej osobie na podstawie umowy o pracę, a więc na podstawie stosunku służbowego charakteryzującego się zależnością lub podległością służbową. Stosownie bowiem do art. 22 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy ( Dz. U z 1998 r. nr 21 poz. 94 ze zm.) przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca - do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem. Jednocześnie ustawodawca wskazuje, iż zatrudnienie w warunkach określonych w § 1 jest zatrudnieniem na podstawie stosunku pracy, bez względu na nazwę zawartej przez strony umowy (art. 22 § 2 k.p.). Podkreślić przy tym należy, że ustawodawca nie posłużył się w omawianym zakresie konstrukcją, jaka wynika z dyspozycji art. 87 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. nr 43 poz. 296 ze zm.), uprawniającą do występowania w charakterze pełnomocnika osoby pozostającej ze stroną w stosunku zlecenia stałego. Tym samym w kontekście dyspozycji art. 35 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 22 § 1 k.p. stwierdzić należy, że ustawodawca nie dopuszcza możliwości występowania w charakterze pełnomocnika strony skarżącej osoby, świadczącej określone usługi na jej rzecz na podstawie umowy o charakterze cywilnoprawnym. Tym samym pełnomocnik nie wykazał własnego uprawnienia do występowania tej osoby w imieniu skarżącej spółki w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym. W nawiązaniu do treści pism K.Ś. podkreślić jeszcze raz należy, że pełnomocnictwo procesowe określone w art. 35 § 1 i 2 p.p.s.a. jest instytucją odrębną i opartą na innych przesłankach, niż określone w art. 33 § 1 k.p.a. Stąd to, że K.Ś. występował jako pełnomocnik spółki w postępowaniu administracyjnym nie oznacza automatycznie jego uprawnienia do udziału w postępowaniu sądowym, w którym postępowanie administracyjne jest kontrolowane. Należy również podkreślić, że organy sądowe dążąc do nadania sprawie biegu i przekazania środka zaskarżenia do sądu drugiej instancji wielokrotnie zwracał się zarówno do K.Ś., jak i bezpośrednio do strony skarżącej o wykazanie umocowania do jego działania w imieniu strony, stosownie do treści art. 35 § 1 i 2 p.p.s.a. W odniesieniu do przedmiotowego zażalenia Przewodniczący Wydziału dwukrotnie zwrócił się bezpośrednio do strony skarżącej o wykazanie, czy K.Ś. jest pracownikiem spółki. Na wezwania doręczone w dniach 13 i 26 marca 2012 r. nie udzielił odpowiedzi właściwy organ osoby prawnej to jest zarząd spółki. Termin do dokonania żądanej czynności upłynął zatem stronie wraz z dniem 2 kwietnia 2012 r. Nie można bowiem uznać, za wypełnienie wezwania odpowiedzi udzielonej przez K.Ś. w piśmie z dnia [...] marca 2012 r., gdyż nie wykazał on swojego uprawnienia do występowania w imieniu skarżącej. Jeśli zaś wskazana osoba nie może być pełnomocnikiem procesowym strony nie jest również dopuszczalna konwalidacja dokonywanych przez nią czynności. By wniesienie zażalenia było skuteczne organ spółki to jest jej zarząd powinien udzielić pełnomocnictwa osobie uprawnionej w rozumieniu art. 35 § 1 lub 2 p.p.s.a. czyli adwokatowi, radcy prawnemu lub pracownikowi spółki albo wnieść środek zaskarżenia w imieniu własnym spółki handlowej, co realizuje się przez podpisanie pisma procesowego przez członka (członków) zarządu uprawnionych do reprezentacji, zgodnie z zapisem ujawnionym w rejestrze. W związku z powyższym należy stwierdzić, że stwierdzony brak formalny zażalenia nie został uzupełniony w wyznaczonym siedmiodniowym terminie. Zgodnie natomiast z art. 178 w zw. z 194 § 3 i art. 197 § 2 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym zażalenie wniesione po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalne, jak również zażalenie, którego braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.Mając na uwadze powyższe okoliczności należało przyjąć, ze zażalenie wniesione od przedmiotowego postanowienia, jako niedopuszczalne podlega odrzuceniu, na podstawie art. 178 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.