II SA/Go 782/18
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2019-02-06
Skład orzekający: Grażyna Staniszewska, Jacek Jaśkiewicz, Krzysztof Dziedzic
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania biegnie od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, czy od dnia, w którym strona dowiedziała się o uchybieniu terminu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania zostało wydane z naruszeniem art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej. Sąd stwierdził, że termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o uchybieniu terminowi, a nie od dnia ustania przyczyny uchybienia, jeśli strona nie miała świadomości przekroczenia terminu.Stan faktyczny
D.M. wniósł odwołanie od decyzji dotyczącej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z jednodniowym przekroczeniem terminu. Następnie złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, wskazując na problemy stomatologiczne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło przywrócenia terminu, uznając wniosek za spóźniony, ponieważ został złożony po upływie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia. Skarżący twierdził, że o uchybieniu terminu dowiedział się dopiero z pisma organu I instancji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2019 r. sprawy ze skargi D.M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] Zarząd Międzygminnego Związku Gospodarki Komunalnej "O" określił D.M. prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą F - wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i wskazał terminy jej płatności. Decyzja wydana została na podstawie art. 6o, art. 6q ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (DZ.U. z 2017 r. poz. 1289) oraz art. 21 3, art. 207 i art. 210 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (DZ.U. z 2018 r. poz. 800), dalej – O.p. Decyzja doręczona została D.M. w dniu 6 czerwca 2018 r. ( dowód doręczenia – w aktach sprawy).
Od powyższej decyzji w dniu [...] czerwca 2018 r. (data stempla pocztowego na kopercie) D. M. wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w którym kwestionował zasadność rozstrzygnięcia oraz zawarł wniosek o uchylenie decyzji i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W piśmie z dniem [...] lipca 2018 r. (data nadania – [...] lipca 2017 r. – data stempla pocztowego na kopercie), skarżący zawarł wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Zarządu Międzygminnego Związku Gospodarki Komunalnej "O" z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] Skarżący wskazał, że przekroczenie terminu nie było przez niego zawinione. W okresie od [...] czerwca 2018 r. do [...] czerwca 2018 r. dotknął go "problem stomatologiczny", który uniemożliwiał mu normalne funkcjonowanie, przyjmował silne leki przeciwbólowe i nie był w stanie zajmować się bieżącymi sprawami. W dniu [...] czerwca 2018 r. skorzystał z pomocy stomatologicznej, a do normalnego funkcjonowania wrócił dopiero w dniu [...] czerwca 2018 r. i dopiero wówczas wysłał odwołanie od decyzji. Z racji stanu chorobowego nie miał świadomości, że składając odwołanie w dniu [...] czerwca 2018 r. uczynił to jeden dzień po przypisanym terminie. Dopiero z pisma Zarządu MZGOK dowiedział się, że odwołanie było spóźnione.
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Powołując się na przepis art. 162 § 1 O.p. organ wskazał, że warunkiem przywrócenia terminu jest nie tylko uprawdopodobnienie zdarzeń, które były przeszkodą do złożenia pisma w terminie, ale również zachowanie 7 – dniowego terminu do wniesienia wniosku o jego przywrócenie. Spóżniony wniosek uniemożliwia przywrócenie terminu nim objętego. Jak wynika z przedłożonego zaświadczenia lekarskiego z dnia[...]lipca 2018 r., w dniu [...] czerwca 2018 r. skarżący był na wizycie z powodu pilnej potrzeby zdrowotnej, w tym też dniu upływał termin do wniesienia odwołania. Natomiast wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony w dniu [...] lipca 2018 r., tj. po upływie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, przy czym odwołanie zostało wniesione w dniu [...] czerwca 2018 r. Zdaniem organu, niezależnie od wskazanej przyczyny uchybienia terminu do wniesienia odwołania, należało odmówić przywrócenia terminu z powodu opóźnienia w złożeniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
Na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego D.M. wniósł skargę, w której zarzucił naruszenie art. 162 § 2 O.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie do stwierdzonego stanu faktycznego i przyjęcie, że złożenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania nastąpiło z przekroczeniem siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia, w sytuacji gdy o fakcie przekroczenia terminu skarżący dowiedział się dopiero z przesłanego mu do wiadomości pisma Zarządu Międzygminnego Związku Gospodarki Odpadami Komunalnymi "O" z dnia [...] lipca 2018 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) - dalej p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty.
W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że narusza ono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpływać na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).
Przedmiotem badania Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wskazać przyjdzie, że w decyzji Zarządu Międzygminnego Związku Gospodarki Komunalnej "O z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] zawarto prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie wniesienia odwołania, nadto decyzja skierowana została na właściwy adres strony postępowania oraz została stronie prawidłowo doręczona. Poza sporem pozostaje okoliczność, że wniesienie przez skarżącego odwołania od decyzji I inst. nastąpiło z 1 – dniowym przekroczeniem terminu przewidzianego dla tej czynności prawnej. Sporna pozostaje natomiast kwestia zachowania przez skarżącego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Strona postępowania może bowiem wnosić o przywrócenie uchybionego terminu, ale wniosek w tym przedmiocie nie może być złożony w każdym czasie, lecz w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, przy czym termin ten nie podlega przywróceniu. Powyższe wnika wprost z art. 162 O.p. Zgodnie z art. 162 § 1 O.p. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W myśl art. 162 § 2 podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Stosownie do treści art. 162 § 3 przywrócenie terminu do złożenia podania przewidzianego w § 2 jest niedopuszczalne. Art. 162 § 4 stanowi, że przepisy § 1-3 stosuje się do terminów procesowych.
Art. 162 § 1 i § 2 O.p. kreuje cztery przesłanki warunkujące możliwość przywrócenia terminu: 1) uchybienie terminowi, 2) wniesienie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu z zachowaniem siedmiodniowego terminu do jego złożenia (od dnia ustania przyczyny jego uchybienia), 3) uprawdopodobnienie przez stronę braku swojej winy w uchybieniu terminowi do dokonania czynności procesowej oraz 4) dokonanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu czynności, dla której ustanowiony był przywracany termin. Przesłanki te muszą być spełnione łącznie.
W badanej sprawie zdaniem organu 7 - dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania rozpoczął swój bieg w dniu [...] czerwca 2018 r., czyli w dniu kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu do dokonania tej czynności prawnej i kiedy faktycznie odwołanie od decyzji I inst. zostało przez skarżącego wniesione. Natomiast według twierdzeń skarżącego o uchybieniu terminu dowiedział z treści pisma Zarządu Międzygminnego Związku Gospodarki Komunalnej "O" z dnia [...] lipca 2018 r. skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego łącznie z jego odwołaniem od decyzji, a przekazanym mu do wiadomości - i od tej daty rozpoczął swój bieg termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Według oświadczenia skarżącego pismo to zostało mu doręczone w dniu 5 lipca 2018 r.
Rozpatrując sprawę należało mieć na uwadze, że przesłanka dochowania siedmiodniowego terminu jest pierwotna w stosunku do pozostałych podstaw uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. Jej niedochowanie zawsze skutkuje nieuwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu, gdyż jest to termin, który nie podlega przywróceniu. Z art. 162 § 2 O.p. wynika, że datą, od której należy liczyć termin do wniesienia prośby o przywrócenie terminu, jest dzień ustania przyczyny uchybienia terminu. Jeśli strona nie wiedziała o uchybieniu terminu, to termin do złożenia prośby o jego przywrócenie liczy się od dnia uzyskania przez nią wiadomości o tym, a rolą strony wnoszącej o przywrócenie terminu jest wówczas wskazanie daty, w jakiej dowiedziała się o okoliczności uchybienia terminu (por. wyroki: II OSK 1476/17, IV SA/Wa 2482/17, I SA/Lu 1524/98, por. również- Komentarz do art. 58 kpa - Andrzej Wróbel, Komentarz do art. 58 kpa – Andrzej Matan, Lex).
Zdaniem Sądu za prezentowanym rozumieniem omawianego przepisu przemawiają jego wykładnia systemowa oraz celowościowa. Zauważyć należy bowiem, że przepisy art. 162 § 2 i § 3 O.p. dotyczą odmiennych stanów faktycznych, a zatem § 2 należy odnosić do sytuacji, w której strona dokonuje czynności prawnej mając wiedzę o przekroczeniu terminu, wobec czego łącznie z wnioskiem o przywrócenie terminu winna dokonać określonej czynności prawnej, natomiast przepis § 3 należy odnosić do sytuacji, w której strona dokonała czynności prawnej, jednak bez świadomości, że nastąpiło to z uchybieniem terminu i dopiero po uzyskaniu informacji, że czynność prawna dokonana została z uchybieniem terminu może złożyć wniosek o przywrócenie terminu. W innym przypadku przepis art. 162 § 3 byłby niepotrzebny.
Wskazać należy, że nie będzie budzić wątpliwości, iż w wypadku wydania (i doręczenia stronie) postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do dokonania określonej czynności prawnej, stronie przysługuje następnie prawo złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania danej czynności prawnej, przy czym wniosek taki powinien być złożony w terminie 7 od licząc od daty doręczenia postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu. W analizowanej sprawie przyjąć należało, że informację o uchybieniu terminu strona uzyskała z pisma organu I inst. z dnia [...] lipca 2018 r.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie wydane zostało w oparciu o błędną interpretację art. 162 § 2 O. p. i dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt lit. "a" p.p.s.a. zostało uchylone.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło