II SA/Go 784/13
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2013-10-24
Skład orzekający: Michał Ruszyński, Sławomir Pauter, Adam Jutrzenka-Trzebiatowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy wprowadzająca możliwość rozliczania należności za dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków na podstawie prognozy dla wszystkich odbiorców, a nie tylko dla mieszkańców budynków wielolokalowych, narusza przepisy ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków oraz rozporządzenia Ministra Budownictwa?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność uchwały rady gminy w części dotyczącej rozliczeń na podstawie prognozy dla wszystkich odbiorców, uznając, że narusza to zasadę rozliczeń według wskazań wodomierza, przewidzianą w ustawie i rozporządzeniu, które dopuszczają takie rozliczenia jedynie w budynkach wielolokalowych. Ponadto, sąd stwierdził nieważność uchwały w części dotyczącej terminu płatności, ponieważ nie uwzględniała ona wymogu minimalnego 14-dniowego terminu od daty wysłania lub dostarczenia faktury, określonego w rozporządzeniu.Stan faktyczny
Wojewoda zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej zmieniającą regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków, zarzucając jej naruszenie przepisów dotyczących rozliczeń z odbiorcami oraz terminów płatności. Wojewoda wskazał, że uchwała dopuszcza rozliczenia na podstawie prognozy dla wszystkich odbiorców, co jest sprzeczne z przepisami ograniczającymi tę możliwość do budynków wielolokalowych. Ponadto, uchwała nie uwzględniała minimalnego terminu płatności określonego w rozporządzeniu. Burmistrz w odpowiedzi na skargę uznał zasadność skargi w części dotyczącej terminu płatności, ale nie w części dotyczącej rozliczeń na podstawie prognozy.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały zmieniającej uchwałę Rady Miejskiej w części dotyczącej § 21 ust. 2, 3 i 4 oraz § 21 ust. 5 w zakresie zwrotu "w terminie płatności oznaczonym na fakturze VAT".Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Pauter Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2013 r. sprawy ze skargi Wojewody na uchwałę Rady Miejskiej z dnia 25 czerwca 2013 r. nr XXXII/275/13 w przedmiocie zmiany uchwały w sprawie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały zmieniającej uchwałę Rady Miejskiej z dnia 27 lutego 2006 r. Nr XXXIV/318/06 w sprawie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków (Dz.Urz. Woj. Nr 33, poz. 715) w części dotyczącej: a) § 21 ust. 2, ust. 3 i ust. 4 uchwały zmienianej, b) § 21 ust. 5 uchwały zmienianej w zakresie zwrotu "w terminie płatności oznaczonym na fakturze VAT", II. stwierdza, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu w części określonej w punkcie I.
25 czerwca 2013 r. Rada Miejska podjęła uchwałę Nr XXXII/275/13 zmieniająca uchwałę w sprawie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków. W § 1 uchwały Rada Miejska postanowiła, że w uchwale Nr XXXIV/318/06 z 27 lutego 2006 r. w sprawie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków (Dz.Urz. Woj. Lubuskiego Nr 33, poz. 715) jej § 21 otrzymuje brzmienie:
"§ 21. 1. Do rozliczeń z odbiorcami usług stosuje się dwumiesięczne, trzymiesięczne, czteromiesięczne lub sześciomiesięczne okresy obrachunkowe ustalane w umowie z odbiorcą usług. W przypadku braku wodomierza i określenia ilości pobranej wody na podstawie przeciętnych norm, stosuje się jednomiesięczne okresy obrachunkowe.
2. W razie stosowania w rozliczeniach z odbiorcą usług dłuższego niż jednomiesięczny okres obrachunkowy, przedsiębiorstwo może wystawiać faktury zaliczkowe, które są rozliczane po odczycie wodomierza, wodomierza głównego, wodomierza dodatkowego lub urządzenia pomiarowego.
3. W fakturach zaliczkowych wysokość należności za dostarczaną wodę lub odprowadzane ścieki określana jest na podstawie prognozy ilości usług, które mają być świadczone przez przedsiębiorstwo.
4. Prognozę, o której mowa w ust. 3, strony określają w umowie zgodnie z przepisami dotyczącymi przeciętnych norm zużycia wody lub na podstawie średniego zużycia wody w ubiegłym okresie rozliczeniowym.
5. Odbiorca dokonuje zapłaty w formie przelewu, wpłaty na konto przedsiębiorstwa albo gotówką w kasie przedsiębiorstwa w terminie płatności oznaczonym na fakturze VAT.
6. Jeżeli należność nie została uiszczona przez odbiorcę w oznaczonym terminie, przedsiębiorstwo nalicza odsetki ustawowe oraz wysyła upomnienia, wyznaczając dodatkowy termin zapłaty, uprzedzając równocześnie o możliwości zamknięcia przyłącza wodociągowego lub kanalizacyjnego.
7. W przypadku, gdy odbiorca nie uiści należności za 2 pełne okresy obrachunkowe następujące po dniu otrzymania upomnienia, o których mowa w ust. 6, przedsiębiorstwo może zaprzestać świadczenia usług.
8. W przypadku powstania długu po stronie odbiorcy na skutek nieuiszczenia należności, przedsiębiorstwo może na zasadach ogólnych zaliczyć należność z wpłat bieżących na poczet zaległych odsetek i zaległych opłat."
Jako podstawę prawną uchwały wskazano art. 19 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz.U. z 2006 r., nr 123, poz. 858 ze zm., dalej: u.z.z.w.z.o.ś).
Skargę na tę uchwałę złożył Wojewoda - jako organ nadzoru - w trybie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r., nr 142, poz. 1591 ze zm., dalej: u.s.g) w związku z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a). Zarzucając ww. uchwale istotne naruszenia art. 26 ust. 1 u.z.z.w.z.o.ś oraz § 16 ust. 7, 8, § 17 ust. 1 rozporządzenia Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 r. w sprawie określenia taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków (Dz.U. z 2006 r., nr 127, poz. 888, dalej: rozporządzenie MB), wniósł o stwierdzenie jej nieważności w części dotyczącej:
§ 1 w zakresie zwrotu:
2. W razie stosowania w rozliczeniach z odbiorcą usług dłuższego niż jednomiesięczny okres obrachunkowy, przedsiębiorstwo może wystawiać faktury zaliczkowe, które są rozliczane po odczycie wodomierza, wodomierza głównego, wodomierza dodatkowego lub urządzenia pomiarowego.
3. W fakturach zaliczkowych wysokość należności za dostarczaną wodę lub odprowadzane ścieki określana jest na podstawie prognozy ilości usług, które mają być świadczone przez przedsiębiorstwo.
4. Prognozę, o której mowa w ust. 3, strony określają w umowie zgodnie z przepisami dotyczącymi przeciętnych norm zużycia wody lub na podstawie średniego zużycia wody w ubiegłym okresie rozliczeniowym.
Wojewoda wniósł także o stwierdzenie nieważności uchwały w części dotyczącej § 21 ust. 5 uchwały zmienianej w zakresie zwrotu "w terminie płatności oznaczonym na fakturze"
Uzasadniając skargę Wojewoda wskazał, że zgodnie z art. 26 ust. 1 u.z.z.w.z.o.ś rozliczenia za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków są prowadzone przez przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne z odbiorcami usług na podstawie określonych w taryfach cen i stawek opłat oraz ilości dostarczonej wody i odprowadzonych ścieków. Cytowany przepis wprowadza podstawową zasadę rozliczeń za wodę i odprowadzanie ścieków wedle której należności za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków ustala się jako iloczyny taryfowych cen i stawek opłat oraz odpowiadających im ilości świadczonych usług. Tę zasadę rozliczeń potwierdza także § 16 ust. 1 rozporządzenia MB.
Wojewoda zaznaczył, że prawodawca w zakresie obowiązującej zasady rozliczeń według wskazań wodomierza przewidział jeden wyjątek , mianowicie w § 16 ust. 7 i 8 rozporządzania MB ustalił, że należności za dostarczoną wodę i odprowadzone ścieki mogą być regulowane na podstawie prognozy ilości usług, które maja być świadczone przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne o ile rozliczenie czynione jest z osobami korzystającymi z lokali w budynku wielolokalowym oraz z właścicielem lub zarządcą tego budynku. Jest to wyjątek od zasady rozliczeń, co oznacza, że w przypadku innych odbiorców niż odbiorcy w budynkach wielolokalowych, nie ma podstaw prawnych do ustalenia wysokości należności przysługujących przedsiębiorstwu na podstawie prognozy ilości usług. Zdaniem Wojewody w szczególności takiej podstawy prawnej nie można upatrywać w art. 19 ust. 2 pkt 3 u.z.z.w.z.o.ś, albowiem przewidziany w regulaminie sposób rozliczeń nie może godzić w przepisy powszechnie obowiązujące lecz przewidywać rozwiązania mieszczące się w ramach obowiązujących rozwiązań prawnych. Zatem wprowadzona w zaskarżonej uchwale możliwość stosowania rozliczeń zaliczkowych wobec wszelkich odbiorców, tj. nie tylko tych z budynków wielolokalowych, narusza opisaną wyżej zasadę rozliczeń według wskazań wodomierza, przewidzianą w art. 26 ust. 1 u.z.z.w.z.o.ś oraz § 16 ust. 7 i 8 rozporządzana MB.
Istotnie – zdaniem Wojewody – narusza także prawo § 21 ust. 5 regulaminu w brzmieniu nadanym zaskarżoną uchwałą. Lokalny prawodawca określając termin płatności dopuścił się modyfikacji obowiązującej w tym względzie normy prawnej wyrażonej w § 17 ust. 1 rozporządzenia MB. Zgodnie z tym przepisem zapłata za usługę powinna nastąpić w terminie określonym w fakturze, który nie może być krótszy niż 14 dni od daty jej wysłania lub dostarczenia w inny sposób. Tymczasem Rada Miejska jako obowiązujący termin płatności oznaczyła wyłącznie okres wskazany na fakturze pomijając dalsze ograniczenia czasowe przewidziane rozporządzeniem MB. Stanowi to istotne naruszenia prawa albowiem kwestionowany zapis może prowadzić do praktyk niezgodnych z § 17 ust. 1 rozporządzenia MB.
Odpowiadając na skargę Burmistrz wniósł o oddalenie skargi w części dotyczącej § 21 zmienionego regulaminu w zakresie zwrotu:
"2. W razie stosowania w rozliczeniach z odbiorcą usług dłuższego niż jednomiesięczny okres obrachunkowy, przedsiębiorstwo może wystawiać faktury zaliczkowe, które są rozliczane po odczycie wodomierza, wodomierza głównego, wodomierza dodatkowego lub urządzenia pomiarowego.
3. W fakturach zaliczkowych wysokość należności za dostarczaną wodę lub odprowadzane ścieki określana jest na podstawie prognozy ilości usług, które mają być świadczone przez przedsiębiorstwo.
4. Prognozę, o której mowa w ust. 3, strony określają w umowie zgodnie z przepisami dotyczącymi przeciętnych norm zużycia wody lub na podstawie średniego zużycia wody w ubiegłym okresie rozliczeniowym".
Burmistrz uznał skargę za zasadną w części dotyczącej § 21 zmienionego regulaminu, w zakresie treści ust. 5: "w terminie płatności oznaczonym na fakturze VAT".
W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę Burmistrz wskazał, że określenia "rozliczenie" oraz "regulowanie należności" nie zostały zdefiniowane w ustawie ani w rozporządzeniu MB. Należy więc je rozumieć tak jak rozumiane są w języku polskim. Według Małego Słownika Języka Polskiego pod redakcją Stanisława Skorupki, Haliny Auderskiej i Zofii Łempickiej (PWN Wyd. VII 1990 r.) "rozliczenie" to "uregulowanie wzajemnych należności i zobowiązań miedzy przedsiębiorstwem a dostawcami, dłużnikami i wierzycielami, pracodawcami i pracownikami". Uregulowanie wzajemnych należności i zobowiązań oznacza w tym przypadku konieczność odczytania wodomierza lub urządzenia pomiarowego i porównanie sumy wartości dostarczonych usług z sumą wpłat oraz w zależności od wyniku porównań zapłacenie brakującej części ceny (jeśli wartość dostawy była większa niż wpłacona kwota) albo zaliczenie na poczet przyszłych dostaw bądź żądania zwrotu nadpłaty. Rozliczenia nie można utożsamiać z regulowaniem należności, które według wyżej cytowanego Słownika oznacza nic innego jak płacenie, zapłatę.
Burmistrz zaznaczył, że określone w § 16 ust. 7 rozporządzenia należności przez osoby korzystające z lokali w budynkach wielolokalowych oraz właścicieli lub zarządców tych budynków na podstawie prognozy nie zwalnia przedsiębiorstwa od ich rozliczania przynajmniej 1 raz w roku.
W ocenie organu treść § 16 ust. 7 rozporządzenia MB nie oznacza zakazu regulowania należności za te usługi na podstawie prognozy także przez innych odbiorców usług. Właściwy minister kwestii tej nie uregulował. Ponieważ w pojęciu "sposobu rozliczeń" mieszczą się również zagadnienia "regulowanie należności" Rada, korzystając z upoważnienia zawartego w art. 19 u.z.z.w.z.o.ś (pkt 3 – sposób rozliczeń w oparciu o ceny i stawki opłat ustalone w taryfach) określiła możliwość zaliczkowego regulowania należności jeśli okres rozliczenia jest dłuższy niż 1 miesiąc. Ustaliła też, że wysokość należności w fakturach zaliczkowych określona będzie na podstawie prognozy ilości usług, czyli według przepisów dotyczących przeciętnych norm zużycia wody albo na podstawie średniego zużycia wody w ubiegłym okresie rozliczeniowym.
Burmistrz wskazał także, że podejmując zaskarżoną uchwałę Rada zmierzała do uzupełnienia Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków, przyjętego uchwałą Nr XXXIV/318/06 z 27 lutego 2006 r., w zakresie sposobu rozliczeń (wskazania okresów rozliczeniowych oraz regulowania należności na podstawie faktur zaliczkowych w terminach określonych w umowie w trakcie trwającego okresu rozliczeniowego) i przez to – w dalszej perspektywie – stworzenia możliwości zmniejszenia kosztów przedsiębiorstwa na odczytach wodomierzy. Dłuższe okresy rozliczeniowe powodują, że ilość odczytów wodomierzy proporcjonalnie maleje, a tym samym i koszty przedsiębiorstwa. W ocenie Rady delegacja zawarta w art. 19 ust. 2 pkt 3 ustawy daje możliwość określenia w Regulaminie zaliczkowego regulowania należności na podstawie prognozy ilości usług. I dlatego skarga w tej części jest niezasadna.
Z ostrożności procesowej, na wypadek nie podzielenia przez Sąd powyższej argumentacji, wskazano, że zapis § 16 ust. 7 rozporządzenia MB – rozumiany jako wprowadzający możliwość regulowania należności na podstawie prognozy ilości usług tylko wobec osób korzystających z lokali w budynkach wielolokalowych oraz wobec właścicieli lub zarządców tych budynków – jest sprzeczny z ustawą. Delegacja zawarta w art. 27 ust. 2 ustawy upoważnia właściwego ministra do określenia w drodze rozporządzenia "warunków prowadzenia rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków (...)". Tak sformułowane upoważnienie nie spełnia wymogów przewidzianych w art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, gdyż nie określa dokładnie zakresu spraw przekazanych do uregulowania w rozporządzeniu, a ponadto nie zawiera wytycznych dotyczących treści aktu. Niewątpliwie ustawa nie zawiera upoważnienia dla właściwego ministra do jakiegokolwiek różnicowania pozycji odbiorców usług. Tymczasem Minister Budownictwa w § 16 ust. 7 rozporządzenia zróżnicował pozycję prawną odbiorców usług, gdyż jednym pozwolił na regulowanie należności na podstawie prognozy ilości usług a innym nie. Takie zróżnicowanie mogłoby nastąpić jedynie w ustawie i tylko wtedy gdyby istniały do tego istotne powody. Rada nie znajduje powodów, dla których nie można wprowadzić regulacji przewidzianej w powyższym paragrafie także wobec innych odbiorców. Dlatego zapis § 16 ust. 7 rozporządzenia MB jako niezgodny oraz godzący w zasadę równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP) nie może być podstawą do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały. Podstawy takiej nie daje też art. 26 ust. 1 ustawy, gdyż wprowadzenie możliwości regulowania należności w oparciu o prognozy ilości usług nie niweluje obowiązku dokonywania okresowych rozliczeń (przynajmniej raz w roku) faktycznej ilości dostarczonych usług. Wynika to wyraźnie z § 17 ust. 3 rozporządzenia.
W odpowiedzi na skargę wskazano, że Rada uznaje zasadność skargi w części dotyczącej § 1 w zakresie treści ust. 5 "w terminie płatności oznaczonym na fakturze VAT", gdyż rozporządzenie przewiduje, że termin na fakturze nie może być krótszy niż 14 dni od dnia jej wysłania lub dostarczenia w inny sposób, a uchwała tego zastrzeżenia nie uwzględniła.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przedmiotem oceny WSA w rozpoznawanej sprawie jest uchwała Rady Miejskiej zmieniająca uchwałę z 27 lutego 2006 r. Nr XXXIV/318/06 w sprawie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków, o którym stanowi u.z.z.w.z.o.ś. Zgodnie z treścią przepisu art. 19 wskazanej powyżej ustawy rada gminy, po dokonaniu analizy projektów regulaminów dostarczania wody i odprowadzania ścieków opracowanych przez przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne, uchwala regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków. Regulamin jest aktem prawa miejscowego. Regulamin powinien określać prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego oraz odbiorców usług, w tym m.in. sposób rozliczeń w oparciu o ceny i stawki opłat ustalone w taryfach.
Rozliczenia za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków są prowadzone przez przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne z odbiorcami usług na podstawie określonych w taryfach cen i stawek opłat oraz ilości dostarczonej wody i odprowadzonych ścieków (art. 26 ust. 1 u.z.z.w.z.o.ś). Ilość wody dostarczonej do nieruchomości ustala się na podstawie wskazania wodomierza głównego, a w przypadku jego braku - w oparciu o przeciętne normy zużycia wody (art. 27 ust. 1 u.z.z.w.z.o.ś). Przepis ten jak słusznie wskazał w skardze Wojewoda, wprowadza generalną zasadę dokonywania rozliczeń według wskazań wodomierza.
Art. 27 ust. 2 upoważniał ministra w właściwego do spraw budownictwa, lokalnego planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa do określenia, w drodze rozporządzenia, warunków prowadzenia rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków, biorąc pod uwagę wyposażenie nieruchomości w przyrządy i urządzenia pomiarowe. Rozporządzenie MB w § 16 ust. 1 wskazaną wyżej zasadę dokonywania rozliczeń potwierdza i uszczegóławia, stanowiąc, że należności za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków ustala się jako iloczyny taryfowych cen i stawek opłat oraz odpowiadających im ilości świadczonych usług. Rozporządzenie MB dopuszcza stosowanie prognoz w rozliczeniach należności za dostarczoną wodę i odprowadzone ścieki. Zgodnie z § 16 ust. 7 rozporządzenia MB jest to możliwe w przypadku rozliczeń z osobami korzystającymi z lokali w budynku wielolokalowym oraz z właścicielem lub zarządcą tego budynku. Prognoza ta musi wynikać z umowy i jest ustalana zgodnie z przepisami dotyczącymi przeciętnych norm zużycia wody lub na podstawie średniego zużycia wody w ubiegłym okresie rozliczeniowym (§ 16 ust. 8 rozporządzenia MB). Przepisy ww. aktu wykonawczego w przypadku innych odbiorców nie przewidują możliwości ustalania należności na podstawie prognozy ilości usług. Słuszne jest zatem stanowisko skarżącego, iż wprowadzona w zaskarżonej uchwale możliwość stosowania rozliczeń zaliczkowych wobec wszelkich odbiorców, tj. nie tylko tych z budynków wielolokalowych, naruszają w sposób istotny zasadę rozliczeń według wskazań wodomierza, przewidzianą w art. 26 ust. 1 u.z.z.w.z.o.ś oraz § 16 ust. 7 i 8 rozporządzenia MB.
Zdaniem organu treść § 16 ust. 7 rozporządzenia MB nie oznacza zakazu regulowania należności za te usługi na podstawie prognozy także przez innych odbiorców usług, albowiem właściwy minister kwestii tej nie uregulował.
Z treści art. 19 ust. 2 pkt 3 u.z.z.w.z.o.ś wynika, że regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków powinien m.in. określać sposób rozliczeń w oparciu o ceny i stawki opłat ustalone w taryfach. Przepis powyższy stwarza ogólny wymóg dla rozliczeń. Podstawą rozliczenia są ceny i stawki ustalone w taryfach. Rozliczenia za zużycie wody i odprowadzanie ścieków niezależnie od tego czy dotyczą odbiorców indywidualnych czy też mieszkających w domach wielorodzinnych za swoją podstawę winny brać ceny i stawki opłat. Gdyby nie treść art. 27 ust. 2 ustawy można by stwierdzić, że art. 19 ust. 2 pkt 3 ustawy dotyczący sposobu rozliczeń pozwala na zaliczkowe regulowanie należności. Zapis art. 27 różni się jednak od treści art. 19 ust. 2 pkt 3 ustawy. Art. 19 ust. 2 pkt 3 dotyczy "sposobu" rozliczeń a art. 27 ust. 2 upoważnia ministra do określenia "warunków" prowadzenia rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków. Minister winien też brać pod uwagę wyposażenie nieruchomości w przyrządy i urządzenia pomiarowe. Sposób to rodzaj postępowania prowadzącego do osiągnięcia określonego celu. Na gruncie u.z.z.w.z.o.ś sposób to nic innego niż wzięcie pod uwagę w rozliczeniu za zużycie wody i odprowadzone ścieki cen i taryf. Ma on znaczenie działań matematycznych. Czym innym od sposobu rozliczeń są warunki ich prowadzenia. W art. 27 ust. 2 minister został więc upoważniony do określenia w jakich warunkach można stosować określony w regulaminie sposób rozliczeń. Racjonalny ustawodawca stosuje najprostsze zasady stanowienia prawa. W niniejszym przypadku wprowadził zasadę ustalania ilości wody dostarczonej do nieruchomości na podstawie wskazań wodomierza głównego. Ilość wody dostarczana do nieruchomości nie posiadającej wodomierza ustalana jest w oparciu o przeciętne normy zużycia wody. Wszelkie odstępstwa od powyższych zasad winny stanowić wyjątki podyktowane koniecznością racjonalnego rozliczania. Takim wyjątkiem pozbawionym racjonalności byłoby wprowadzenie możliwości rozliczenia za zużycie wody u odbiorców zaopatrzonych w wodomierze. Upoważnienie ministra do określenia warunków prowadzenia rozliczeń znalazło swój wyraz m.in. w § 16 rozporządzenia MB. Przepis ten akcentuje rolę wskazań wodomierzy i przeciętnych norm zużycia wody. W ust. 7 § 16 określono warunki prowadzenia rozliczeń z osobami korzystającymi z lokali w budynku wielolokalowym. W takich przypadkach należności mogą być regulowane na podstawie prognozy ilości usług. Z § 16 wynika jednoznacznie, że jeżeli mamy do czynienia z osobami nie korzystającymi z lokali w budynku wielolokalowym podstawą rozliczenia są wskazania wodomierzy. Uregulowanie zawarte w § 16 ust. 7 będzie miało zastosowanie w budynku wielolokalowym, w którym osoby w nim mieszkające nie posiadają własnych wodomierzy.
Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zapis § 16 ust. 7 rozporządzenia MB nie jest sprzeczny z upoważnieniem ustawowym.
Do określenia warunku (a jest nim korzystanie z lokali w budynku wielolokalowym) właściwy minister został upoważniony art. 27 ust. 2 u.z.z.w.z.o.ś.
Nieuzasadniony okazał się też zarzut różnicowania sytuacji prawnej odbiorców wody i naruszenia Konstytucji RP. Regulowanie należności na podstawie prognozy kończy się bowiem zawsze tym, że należność i tak będzie dotyczyła faktycznej ceny za zużytą wodę i odprowadzonych ścieków.
Resumując należy stwierdzić, że wprowadzona w zaskarżonej uchwale możliwość stosowania rozliczeń zaliczkowych wobec wszystkich odbiorców (także zajmujących lokale w budynkach wielolokalowych) narusza wyżej wymienione przepisy.
Zasadą rozliczenia za zużytą wodę i odprowadzanie ścieków jest wskazanie wodomierza a możliwość rozliczania ryczałtowego została ograniczona do lokali w domu wielolokalowym i stanowi odstępstwo od tej zasady podyktowane racjonalizacją rozwiązań.
Zgodnie z § 17 ust. 1 rozporządzenia MB odbiorca usług dokonuje zapłaty za dostarczoną wodę lub odprowadzone ścieki w terminie określonym w fakturze, który nie może być krótszy niż 14 dni od daty jej wysłania lub dostarczenia w inny sposób. Rada Miejska jako obowiązujący termin płatności oznaczyła wyłącznie okres wskazany na fakturze pomijając dalsze ograniczenia czasowe przewidziane rozporządzeniem MB. Stanowi to istotne naruszenie cytowanego wyżej przepisu rozporządzenia MB. Stąd też zasadnym było stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w części dotyczącej § 21 ust. 5 uchwały zmienianej w zakresie zwrotu "w terminie płatności oznaczonym na fakturze VAT".
Mając na względzie przestawione wyżej okoliczności, Sąd na podstawie art. 147 § 1 i art. 152 P.p.s.a, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło