II SA/Go 786/11

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. – Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2011 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.K. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy. Na podstawie zarządzenia z dnia 31 października 2011 r. Przewodniczącego II Wydziału, K.K. został wezwany do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi w wysokości 100 zł. 1 grudnia 2011 r. do sądu wpłynął wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku K.K. podał, że wraz z żoną z tytułu świadczeń emerytalnych osiąga miesięcznie dochód w wysokości 3.505,57 zł (brutto). Skarżący wskazał, że posiada na utrzymaniu niepełnosprawnego syna, który otrzymuje rentę w wysokości 611,67 zł. K.K. oświadczył, że ponosi znaczne wydatki na zakup lekarstw (400 zł miesięcznie) i z tytułu ogrzewania mieszkania. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Należy podkreślić, iż co do zasady, prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. Tak więc przepisy o prawie pomocy mają zastosowanie wyłącznie do osób, które mimo największych starań nie mogą poczynić oszczędności i ponieść kosztów postępowania sądowego. Analiza treści złożonego przez K.K. wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie pozwala na stwierdzenie, że wniosek ten wypełnia ustawową przesłankę o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Należy wskazać, że miesięczny dochód skarżącego i jego żony z tytułu świadczeń emerytalnych wynosi około 2.800 zł (netto). K.K. posiada na utrzymaniu niepełnosprawnego syna, który otrzymuje rentę w wysokości 611,67 zł. W orzecznictwie stwierdza się, że posiadanie przez stronę stałych dochodów w zasadzie wyklucza możliwość zwolnienia od kosztów sądowych (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 marca 2011 r., II GZ 89/11, LEX nr 783930). K.K. nie wykazał także nadzwyczajnych okoliczności, które w jednoznaczny sposób wpływałyby na pogorszenie, związanej z dochodami, sytuacji bytowej jego rodziny. Zważyć również trzeba, że wpis od skargi jest niski, wynosi bowiem 100 zł. Należy dodać, że skarżący wbrew wezwaniu do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie przedłożył wyciągów z rachunków bankowych, a dokumenty te stanowią istotny element w ocenie sytuacji materialnej wnioskodawcy. W literaturze przedmiotu trafnie podkreśla się, iż prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). Tytułem przykładu można wymienić osoby bezrobotne, korzystające z pomocy społecznej, czy otrzymujące bardzo niskie świadczenia emerytalno-rentowe. W konkluzji należy stwierdzić, że wniosek K.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie jest uzasadniony. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.