II SA/Go 787/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Trzecki Sędziowie Sędzia WSA Maria Bohdanowicz Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Protokolant sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi B.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie orzeczenia o czasowym odebraniu psa oddala skargę. 23 sierpnia 2011 r. wpłynęło do Prezydenta Miasta zawiadomienie J.D. – Starszego Inspektora Oddziałowego Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami o odebraniu psa rasy mieszanej, płci żeńskiej, maści czarnej właścicielce B.K., zamieszkałej w [...]. W zawiadomieniu wskazano, że dalsze pozostawanie zwierzęcia u właścicielki zagrażało jego życiu i zdrowiu, ponieważ ww. znęcała się na nim kopiąc go i bijąc, co potwierdzają świadkowie. Do zawiadomienia dołączono notatkę urzędową sporządzoną [...] sierpnia 2011 r. przez funkcjonariusza Straży Miejskiej M.S., z treści której wynika, że o znęcaniu się nad psem Straż Miejską powiadomiła M.W., zamieszkała przy ul. [...]. Na miejscu ustalono, że zgłaszająca zaopiekowała się psem sąsiadki, który od rana przybywał bez opieki na klatce schodowej. M.W. wyjaśniła, że od dłuższego czasu sąsiadka spod nr 5 znęca się nad psem poprzez kopanie, niezaspokajanie potrzeb fizjologicznych (brak jedzenia, wody), nadto pies nie był poddawany żadnym badaniom weterynaryjnym ani szczepieniom ochronnym. Właścicielka nie posiada żadnej dokumentacji związanej z psem. Z notatki urzędowej wynika także, że dokonano "rozpytania" sąsiadów: T.F. zam. [...], A.S. zam. [...] oraz konkubenta B.K. K.R. zam. [...], którzy potwierdzili fakt znęcania się nad psem przez B.K.. Zaznaczono, że proceder ten ma najczęściej miejsce pod wpływem alkoholu. Na miejsce zdarzenia przybył patrol zmotoryzowany Straży Miejskiej. Strażnicy stwierdzili, że pies wymaga opieki weterynaryjnej, w związku z czym podjęli decyzję o odebraniu go właścicielce i przewiezieniu do schroniska dla bezdomnych zwierząt przy ul. [...]. [...] sierpnia 2011 r. Urząd Miasta otrzymał kartę informacyjną z Lecznicy dla Zwierząt B.H., L.K., w której lekarz weterynarii stwierdził, że stan w jakim pies został przywieziony do lecznicy wskazywał na możliwość fizycznego znęcania się nad nim. Decyzją z [...] sierpnia 2011 r. znak: [...], Prezydent Miasta, na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – zwanej dalej: k.p.a) w związku z art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (tekst jedn. Dz.U. z 2003 r. Nr 106, poz. 1002 ze zm. – zwanej dalej u.o.z) orzekł o: 1. odebraniu czasowo psa B.K., 2. pozostaniu pod opieką psa w Schronisku dla bezdomnych zwierząt do czasu wydania wyroku o jego dalszych losach, 3. pokryciu przez B.K. kosztów utrzymania psa oraz niezbędnego leczenia, ustalonych przez sąd, 4. zastosowaniu do wymienionych należności przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, 5. zwrocie odebranego zwierzęcia, jeżeli sąd nie orzeknie o jego przepadku a także jeżeli postępowanie karne w tej sprawie zostanie umorzone. Od powyższej decyzji odwołała się B.K., podkreślając, że zatrzymany pies o imieniu M nie jest jej własnością, lecz własnością konkubenta, który to dość często przywoził go do jej domu. Odwołująca nie zgodziła się z twierdzeniami i oskarżeniami sąsiadek, którym zarzuciła pozostawanie w konflikcie od dłuższego czasu, robienie na złość oraz specjalnie okłamywanie, co w efekcie doprowadziło do odebrania psa. Decyzją z [...] września 2011 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.), art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a w związku z art. 7 ust. 3 u.o.z, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając decyzję organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 u.o.z, zwierzę traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2 może być czasowo odebrane właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce pobytu zwierzęcia i przekazane schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę domowe lub laboratoryjne. Organ zaznaczył przy tym, że zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 11 grudnia 2008 r., IV SA/Wa 1650/08 (Lex nr 523938), "Przepis art. 7 ust. 1 u.o.z nie uzależnia orzeczenia o czasowym odebraniu zwierzęcia od wystąpienia znamion czynu zabronionego, po stronie właściciela lub opiekuna zwierzęcia. Przesłanką istotną i wystarczającą do czasowego odebrania zwierzęcia jest jego traktowanie w sposób określony w art. 6 ust. 2 ustawy. Stwierdzone przez właściwe służby okaleczenie psa było wystarczającą okolicznością do skorzystania przez organ z uprawnienia wynikającego z art. 7 ust. 1 ustawy". Organ wskazał, że zgodnie z art. 6 ust. 2 u.o.z, przez znęcanie się nad zwierzętami należy rozumieć zadawanie albo świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpień, a w szczególności: 1) umyślne zranienie lub okaleczenie zwierzęcia, niestanowiące dozwolonego prawem zabiegu lub doświadczenia na zwierzęciu; 1a) znakowanie zwierząt stałocieplnych przez wypalanie lub wymrażanie; 2) (uchylony); 3) umyślne używanie do pracy lub w celach sportowych albo rozrywkowych zwierząt chorych, w tym rannych lub kulawych, albo zmuszanie ich do czynności mogących spowodować ból; 4) bicie zwierząt przedmiotami twardymi i ostrymi lub zaopatrzonymi w urządzenia obliczone na sprawianie specjalnego bólu, bicie po głowie, dolnej części brzucha, dolnych częściach kończyn; 5) przeciążanie zwierząt pociągowych i jucznych ładunkami w oczywisty sposób nieodpowiadającymi ich sile i kondycji lub stanowi dróg lub zmuszanie takich zwierząt do zbyt szybkiego biegu; 6) transport zwierząt, w tym zwierząt hodowlanych, rzeźnych i przewożonych na targowiska, przenoszenie lub przepędzanie zwierząt w sposób powodujący ich zbędne cierpienie i stres; 7) używanie uprzęży, pęt, stelaży, więzów lub innych urządzeń zmuszających zwierzę do przebywania w nienaturalnej pozycji, powodujących zbędny ból, uszkodzenia ciała albo śmierć; 8) dokonywanie na zwierzętach zabiegów i operacji chirurgicznych przez osoby nieposiadające wymaganych uprawnień bądź niezgodnie z zasadami sztuki lekarsko-weterynaryjnej, bez zachowania koniecznej ostrożności i oględności oraz w sposób sprawiający ból, któremu można było zapobiec; 9) złośliwe straszenie lub drażnienie zwierząt; 10) utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywanie ich w stanie rażącego niechlujstwa oraz w pomieszczeniach albo klatkach uniemożliwiających im zachowanie naturalnej pozycji; 11) porzucanie zwierzęcia, a w szczególności psa lub kota, przez właściciela bądź przez inną osobę, pod której opieką zwierzę pozostaje; 12) stosowanie okrutnych metod w chowie lub hodowli zwierząt; 13) (uchylony); 14) trzymanie zwierząt na uwięzi, która powoduje u nich uszkodzenie ciała lub cierpienie oraz nie zapewnia możliwości niezbędnego ruchu; 15) organizowanie walk zwierząt. W ocenie organu odwoławczego prawidłowe było zatem działanie Krajowego Inspektoratu Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami - Odział w postaci wydania zawiadomienia o odebraniu psa B.K., w konsekwencji którego następstwem było wydanie przedmiotowej decyzji, znajdującej również odzwierciedlenie w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z 2 sierpnia 2007 r., II SA/Go 202/07 (Lex nr 523945) w którym sąd stwierdził, że "Okoliczności takie jak brak zapewnienia zwierzętom właściwego schronienia przed chłodem, deszczem czy upałem, przetrzymywanie ich na terenie na którym narażone są na uszkodzenia ciała, bez dbałości o ich stan sanitarny (brak odpchlenia i odrobaczenia, brak szczepień w tym obowiązkowych), brak zapewnienia właściwego pożywienia daje organom podstawy do uznania, iż warunki jakie stworzyła swym psom skarżąca były niewłaściwe w rozumieniu ustawy z 1997 r. o ochronie zwierząt i zaistniały przesłanki do orzeczenia o przymusowym odebraniu zwierząt". Odnosząc się do tłumaczenia odwołującej, iż pies nie był jej własnością ale przebywał w jej domu, spał na fotelu, wychodził zawsze na smyczy, organ wskazał, że nie przesądza to o braku odpowiedzialności za nieprawidłowy sposób opieki i zaniedbania po stronie odwołującej. W takim bowiem przypadku, gdy pies faktycznie przebywał w miejscu zamieszkania strony, to obowiązkiem odwołującej było zapewnienie takich warunków, które nie będą wyczerpywały znamion przepisu art. 6 ust. 2 u.o.z. W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego B.K. wyjaśniła, że od pewnego czasu ma konflikt z sąsiadką M.W., zaś wszystko co ww. opowiadała jest kłamstwem. Zaznaczyła, że pies nie jest jej własnością tylko jej partnera i nigdy nikt, zwłaszcza skarżąca, nie znęcał się nad nim. W związku z powyższym skarżąca zwróciła się o oddanie psa jej partnerowi. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się nieuzasadniona. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej: p.p.s.a), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a sąd rozstrzyga w granicach danej spraw, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując skargę w tak zakreślonej kognicji oraz analizując dokumenty zawarte w aktach administracyjnych, sąd nie dopatrzył się uchybień, które skutkować mogły uchyleniem zaskarżonych decyzji. Zgodnie z art. 6 ust. 1 u.o.z, nieuzasadnione lub niehumanitarne zabijanie zwierząt oraz znęcanie się nad nimi jest zabronione. Przez znęcanie się nad zwierzętami należy, w myśl art. 6 powyższej ustawy, rozumieć zadawanie albo świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpień, a w szczególności: bicie zwierząt przedmiotami twardymi i ostrymi lub zaopatrzonymi w urządzenia obliczone na sprawianie specjalnego bólu, bicie po głowie, dolnej części brzucha, dolnych częściach kończyn, oraz utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywanie ich w stanie rażącego niechlujstwa oraz w pomieszczeniach albo klatkach uniemożliwiających im zachowanie naturalnej pozycji (art. 6 ust. 2 pkt 4 i 10 u.o.z). Równocześnie, jak wskazuje art. 7 ust. 1 u.o.z zwierzę traktowane we wskazany wyżej sposób może być czasowo odebrane właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce pobytu zwierzęcia i przekazane schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę domowe lub laboratoryjne. Decyzja w tym przedmiocie podejmowana jest z urzędu lub na wniosek Policji, lekarza weterynarii lub upoważnionego przedstawiciela organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt; decyzja taka podlega natychmiastowemu wykonaniu. Z kolei ust. 3 art. 7 u.o.z dopuszcza natomiast w przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu, aby policjant, a także upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, odebrał zwierzę właścicielowi, zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta (burmistrza, prezydenta miasta) celem podjęcia przez ten organ decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia. W przypadku zatem podjęcia nagłej interwencji, w wyniku której zwierzę zostaje odebrane właścicielowi (opiekunowi) z uwagi na zaistnienie przesłanek określonych w art. 7 ust. 3 u.o.z, właściwy organ - wójt (burmistrz, prezydent miasta), zobowiązany jest do wydania decyzji, którą to decyzją albo odbiera zwierzę z uwagi na zaistnienie jednej z przesłanek wymienionej w art. 6 ust. 2 u.o.z, albo wydaje decyzję odmowną, wskazując, że brak było podstaw do czasowego odebrania zwierzęcia właścicielowi. W przypadkach, o których mowa w ust. 1 i 3, kosztami transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierzęcia obciąża się jego dotychczasowego właściciela lub opiekuna (ust. 4). Do należności z tytułu kosztów określonych w ust. 4 stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (ust. 5). Odebrane zwierzę podlega zwrotowi, jeżeli sąd nie orzeknie w trybie art. 35 ust. 3 przepadku zwierzęcia, a także jeżeli postępowanie karne w tej sprawie zostanie umorzone (ust. 6). W ocenie sądu zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Organ odwoławczy miał bowiem podstawy do utrzymania w mocy decyzji Prezydenta Miasta, uznając, że nie narusza ona prawa. W toku postępowania organ pierwszej instancji zebrał materiał dowodowy konieczny dla ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Wskazuje on jednoznacznie na stan fizyczny i zdrowotny psa oraz warunki jego utrzymania. Przedstawicielka Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami w zawiadomieniu z [...] sierpnia 2011 r. wskazała, że skarżąca znęcała się nad psem, kopiąc go i bijąc. Te okoliczności potwierdzili także świadkowie (sąsiedzi skarżącej) – M.W., T.F., A.S. oraz K.R.. Nadto M.W., która zaopiekowała się psem skarżącej, wskazała, że pies [...] sierpnia 2011 r. od rana do wieczora, bez jedzenia i dostępu do wody, przebywał (bez opieki) na klatce schodowej. Nie ulega wątpliwości, że klatka schodowa budynku nie jest miejscem właściwym dla przetrzymywania zwierzęcia. Oznacza to, że pies skarżącej, przebywający w ustalonych w sprawie okolicznościach był traktowany w sposób, o którym mowa w art. 6 ust. 2 pkt 10 u.o.z. Stan psa potwierdził także lekarz weterynarii, który po wykonanym [...] sierpnia 2011 r. badaniu stwierdził, że zwierzę po przywiezieniu przez pracowników schroniska bardzo bało się ludzi, było przestraszone. Wykonanie badania RTG wymagało zarówno od lekarza wykonującego zdjęcie jak i pracowników schroniska bardzo dużo cierpliwości. W ocenie lekarza mogło to świadczyć o fizycznym znęcaniu się nad psem. Lekarz weterynarii wskazał także, że w trakcie ogólnych oględzin psa zaobserwowano obtarcia skóry na wysokości stawu skokowego po zewnętrznej stanie łap oraz zaburzenia w poruszaniu się. Próba podważenia przez skarżącą powyższych ustaleń jest całkowicie nieskuteczna. Nie przedstawiła ona bowiem żadnych przekonujących dowodów, które przełamałyby wnioski wynikające ze zgromadzonego materiału dowodowego. Reasumując wskazać należy, że stan faktyczny, jaki zachodził w sprawie uzasadniał podjęcie przez Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami interwencji w celu odebrania psa w trybie, o którym mowa w art. 7 ust. 3 u.o.z. Był to przypadek niecierpiący zwłoki, bowiem jak potwierdziły to dowody przeprowadzone przez organy administracji, dalsze pozostawanie zwierzęcia pod opieką skarżącej zagrażało jego zdrowiu i życiu. W konsekwencji zasadne było zawiadomienie Prezydenta Miasta celem podjęcia przez ten organ decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia. Zdaniem sądu nie można mieć także zastrzeżeń do stanowiska organu odwoławczego, iż tłumaczenie podane w odwołaniu, że pies nie był własnością skarżącej, nie przesądza o braku odpowiedzialności za nieprawidłowy sposób opieki i zaniedbania po stronie skarżącej. Zgodnie bowiem z art. 7 ust. 1 u.o.z, zwierzę traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2 może być czasowo odebrane właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta). Zapis przywołanej normy nie pozostawia wątpliwości, iż zwierzęta mogą być odebrane właścicielowi lub opiekunowi. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że w dniu interwencji inspektora Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami, pies przybywał na klatce schodowej budynku w którym mieszka skarżąca. Oznacza to, że skarżąca była opiekunem zwierzęcia. W pełni zasadne było zatem rozstrzygnięcie o odebraniu zwierzęcia jego opiekunowi. Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji wyroku.