II SA/Go 796/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz, Sędziowie Asesor WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska (spr.), Asesor WSA Michał Ruszyński, Protokolant sekr. sąd. Monika Nowak, po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi Wojewody na uchwałę Rady Miasta z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozpatrzenie skarg na Prezydenta Miasta stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały Wojewoda działając na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) – dalej u.s.g.- zaskarżył w całości uchwałę nr [...] Rady Miasta z dnia [...] czerwca 2005r. w sprawie rozpatrzenia skarg na Prezydenta Miasta. Uchwale tej zarzucono istotne naruszenie przepisu art. 30 ust. 2 pkt 3 u.s.g. i art. 11 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004r. Nr 261, poz.2603 z pozn. zm.) – dalej u.g.n. Zaskarżoną uchwałą Rada Miasta uznała za zasadną skargę J.P. dotyczącą lokalu użytkowego w sprawie roszczenia z tytułu: przeszacowania wartości lokalu na podstawie aktualnego operatu szacunkowego, przyjęcia do wyceny lokalu stan wszystkich części wspólnych, zwrotu nakładów na remont i modernizację lokalu, jak i różnicy wynikającej z przewartościowania lokalu ze zobowiązań ratalnych J.P. oraz rękojmi na wykonanie przyłącza gazowego do nieruchomości, pokrycia kosztów opinii technicznej i kosztów zabezpieczeń przed katastrofą budowlaną. Uchwałą tą uznano również za zasadną skargę D.K. dotyczącą lokalu mieszkalnego w sprawie roszczenia z tytułu obniżenia ceny lokalu, naprawienia wynikłej na skutek wady ukrytej szkody, pokrycia kosztów opinii technicznej, kosztów zabezpieczeń przed katastrofą budowlaną oraz rękojmi na wykonanie przyłącza gazowego do nieruchomości. Zdaniem organu nadzorczego rada miasta rozpatrując skargi w istocie uznała roszczenia skarżących z tytułu rękojmi za wady fizyczne lokali uprzednio sprzedanych przez gminę. Tymczasem w zakresie obrotu nieruchomościami rada gminy uprawniona jest jedynie do określania zasad nabycia, zbycia i obciążenia nieruchomości gruntowych oraz ich wydzierżawienia lub najmu na okres dłuższy niż trzy lata, a także do decydowania w innych ściśle określonych sprawach przewidzianych w u.g.n. Gospodarowanie mieniem komunalnym należy do zadań prezydenta miasta. Zgodnie z treścią art. 11 u.g.n. w sprawach gospodarowania nieruchomościami organem reprezentującym jednostki samorządu terytorialnego są ich organy wykonawcze – z uwagi na powyższe ocena zasadności roszczeń z tytułu rękojmi za wady sprzedanych przez gminę nieruchomości oraz podejmowanie wszelkich czynności związanych z uznaniem czy oddaleniem tych roszczeń jest w kompetencji prezydenta miasta. Z tego też względu Wojewoda wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały. W odpowiedzi na skargę Rada Miasta wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. Wskazano, że skarga jest bezzasadna, gdyż Rada Miasta ma prawo interweniować w sytuacji gdy działania Prezydenta są szkodliwe dla mieszkańców. Rada Miasta podtrzymuje uchwałę ze względu na argumenty przytoczone przez radnych podczas sesji Rady Miasta w dniu [...] maja 2005r. oraz [...] czerwca 2005r., które załączono w wyciągu z protokołu z sesji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. zważył co następuje: Skarga okazała się zasadna. Zaskarżona uchwała wydana została na podstawie art. 18 ust.2 pkt 15 u.s.g. w związku z art. 229 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000r. Nr 98 poz. 1071 z póz. zm.)- dalej k.p.a. Z treści przywołanego przepisu art. 229 pkt 3 k.p.a organem właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczącej zadań lub działań prezydenta miasta – za wyjątkiem spraw zleconych z zakresu administracji rządowej – jest rada gminy. Na mocy art. 227 k.p.a przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Powyższe oznacza, że przedmiotem skargi mogą być wszelkie czynności prawne i faktyczne lub też brak czynności właściwych organów lub ich pracowników (Z. Janowicz, Kodeks..., s. 520). W szczególności może nim być: a) zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, b) naruszenie praworządności, c) naruszenie interesów skarżących, d) przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw, e) nienależyte załatwienie wniosku bądź też niezłatwienie wniosku w terminie określonym przez ustawę albo wskazanym przez organ w zawiadomieniu. Charakteryzując skargę określoną w art. 227 k.p.a. J. Starościak wskazywał, iż musi ona odpowiadać jednocześnie dwóm warunkom. Po pierwsze nie posiada cech środka prawnego uregulowanego w Kodeksie postępowania administracyjnego lub procedurach szczególnych, po drugie zawiera zarzut wadliwej działalności organu lub jego pracownika (por. J. Starościak (w:) E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks..., s. 241). Skarga określona w art. 227 k.p.a jest prawnym środkiem obrony i ochrony różnych interesów jednostki, które nie dają podstaw do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego ogólnego lub szczególnego ani tez nie mogą stanowić podstawy powództwa lub wniosku zmierzającego do wszczęcia postępowania sądowego. Skarga jest traktowana jako odformalizowany środek społecznej kontroli działania administracji publicznej podejmowanej w interesie jednostkowym lub publicznym. Skarga ta ma za przedmiot postępowania wszelkie działanie, bezczynność lub zaniechanie każdego organu państwowego, organu jednostki samorządu terytorialnego, organu organizacji społecznej lub też ich pracowników, jest to bowiem "nieograniczony środek kontroli wszelkiej działalności (w tym zaniechań) aparatu państwowego" (J. Lang, Współdziałanie administracji ze społeczeństwem, Warszawa 1985, s.79). Działanie tych organów w formach procesowych stanowi wobec tego tylko jeden z możliwych przedmiotów skargi i to w tym przypadku, gdy osoba wyrażająca swoje niezadowolenie nie będzie ani stroną ani też innym uczestnikiem danego postępowania administracyjnego lub sądowego. Celem postępowania skargowego jest naprawienie błędów i zaniedbań, a nie rozstrzyganie sprawy w toku instancji administracyjnej lub sądowej. Oznacza to, że postępowanie skargowe jako odrębny rodzaj postępowania zostanie uruchomione, gdy skarga nie daje podstaw do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego ogólnego lub szczególnego, a także nie może stanowić podstawy wniesienia powództwa lub wniosku czy skargi zmierzających do wszczęcia postępowania sądowego. W piśmiennictwie odróżnia się zakres skargi od treści skargi. Przez zakres skargi należy rozumieć "wszystko to na co skarga może być skierowana, tzn. w stosunku do jakiej sytuacji prawnej lub faktycznej można zgodnie z obowiązującym prawem odnieść skargę" (J. Lang, Struktura..., s. 68). Jest to więc to wszystko, co stanowi "ogólny przedmiot skargi". Z kolei treść skargi to "zawartość konkretnej skargi, a w szczególności zdanie będące odzwierciedleniem myślowego zestawienia jakiegoś zdarzenia z właściwą strukturą kwalifikującą - porządkiem prawnym, normą moralną, względami estetyki, zasadami dobrej roboty itp. (...) ponadto treść skargi powinna zawierać tak zwane petitum skargi, czyli - ogólnie rzecz biorąc - określone żądanie odpowiedniego zachowania się organu. Żądanie to musi być wyrażone bezpośrednio lub kryć się w zarzucie niewłaściwej działalności organów względnie pracowników" – tak A. Matan – Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom I i II, Zakamycze 2005). Z uwagi na powyższe rozważania podjęcie uchwały w sprawie skargi na Prezydenta Miasta jest dopuszczalne w odniesieniu do skarg, które dotyczą niewłaściwego wykonywania zadań, przewlekłe załatwienie spraw, zaniedbanie w działaniu organu i.t.p. Brzmienie treści zaskarżonej uchwały wskazuje, że rada uznaje za zasadne roszczenia z tytułu obniżenia ceny lokalu, naprawienia szkody, pokrycia kosztów opinii technicznej, zwrotu nakładów na remont i modernizację zgłoszone przez J.P. oraz D.K.. Roszczenia te związane są z nabytymi od Miasta nieruchomościami. Oznacza to, że zaskarżona uchwała dotyczy roszczeń cywilnoprawnych związanych z nabyciem nieruchomości w drodze umowy cywilnoprawnej. Nadto w przedmiotowym zakresie - jak wynika z wyjaśnień radcy prawnego składanych na sesji Rady Miasta – trwają postępowania sądowe. Na taki zakres przedmiotowy uchwały wskazuje nie tylko jej językowa wykładnia. Z argumentacji przytoczonej przez radnych w trakcie dyskusji nad podjęciem uchwały wynika, iż ze względu, że uchwała nie rozstrzyga o wysokości roszczeń, nie wchodzi w kompetencje Prezydenta Miasta. Zdaniem Rady, uchwała ta uznaje za zasadne roszczenia, nie wskazuje jednak w jakiej kwocie – "bo to byłoby wchodzenie w kompetencje Prezydenta Miasta". Z powyższego wynika, że Rada podejmując zaskarżoną uchwałę, miała na celu uznanie roszczeń zgłaszanych przez J.P. i D.K.. Powyższe z kolei oznacza, że Rada Miasta prowadziła postępowanie skargowe w przedmiocie, którego postępowanie to nie obejmuje. Nadto zgodzić się należy z zarzutami skargi, że uchwała wchodzi w kompetencje zastrzeżone wyłącznie Prezydentowi Miasta, albowiem zgodnie z treścią art. 30 ust. 2 pt 3 u.s.g. do zadań wójta (w niniejszej sprawie prezydenta miasta) należy gospodarowanie mieniem komunalnym. Do zakresu gospodarowania mieniem należy zaliczyć również sprawy związane z roszczeniami wynikającymi z zawartych umów cywilnoprawnych przedmiotem których było mienie komunalne. Z wyżej wskazanych powodów zaskarżona uchwała narusza prawo i należało ją wyeliminować z obrotu prawnego. Z tego też względu na podstawie art. 147 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak na wstępie.