II SA/Go 8/09
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2009-02-19
Skład orzekający: Ireneusz Fornalik, Grażyna Staniszewska, Joanna Brzezińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji, nie badając przesłanek z art. 58 K.p.a. i nie pouczając strony o wymaganiach formalnych wniosku?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, odmawiając przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w tym art. 7, 9 i 107 § 3 K.p.a. oraz art. 153 P.p.s.a. Nie zbadał on bowiem wszechstronnie przesłanek warunkujących możliwość przywrócenia terminu, w szczególności nie ocenił, czy uchybienie nastąpiło bez winy strony, ani czy wniosek został złożony w ustawowym terminie. Ponadto, organ zaniechał pouczenia strony o wymaganiach formalnych wniosku i wezwania do uzupełnienia braków, co narusza zasadę czuwania nad tym, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty w sprawie zasiłku przedemerytalnego. Decyzja Starosty nie zawierała pouczenia o sposobie i terminie wniesienia odwołania. Strona wniosła odwołanie po terminie, a następnie wniosek o przywrócenie terminu. Wojewoda dwukrotnie odmówił przywrócenia terminu, uznając, że strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu ani nie wykazała, że wniosek został złożony w ustawowym terminie. WSA uchylił postanowienie Wojewody, wskazując na naruszenie przepisów proceduralnych i obowiązek organu do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone postanowienie Wojewody z dnia [...] listopada 2008 r. i zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Asesor WSA Joanna Brzezińska (spr.) Protokolant sekr. sąd. Anna Lisowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2009 r. sprawy ze skargi B.O. na postanowienie Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej B.O. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiot skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. stanowi postanowienie Wojewody z dnia [...] listopada 2008 r. znak [...] o odmowie B.O. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty z dnia [...] maja 2007 r. znak [...] w sprawie prawa do zasiłku przedemerytalnego.
Wynikający z akt administracyjnych stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco:
Decyzją z dnia [...] maja 2007 r., doręczoną wnioskodawczyni B.O. [...] maja 2007 r., Starosta orzekł, iż "nie nabywa ona prawa do zasiłku przedemerytalnego ponieważ do dnia [...] stycznia 2002 roku nie spełniła warunków określonych w art. 37j ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r. nie wcześniej niż od dnia 1 stycznia 2002 roku".
W związku z wniesieniem przez B.O. w dniu [...] czerwca 2007 r. odwołania od tej decyzji Wojewoda postanowieniem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Skarga B.O. na to postanowienie została oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. prawomocnym wyrokiem z dnia 28 listopada 2007 roku w sprawie II SA/Go 646/07 .
W dniu [...] lutego 2008 r. do Powiatowego Urzędu Pracy wpłynął wniosek B.O. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] maja 2007 r., nadany w urzędzie pocztowym w dniu 18 lutego 2007 r. wraz z odwołaniem od kwestionowanej decyzji. W uzasadnieniu wnioskodawczyni podnosiła, iż decyzja Starosty z dnia [...] maja 2007 r., wbrew przepisowi art. 107 Kpa nie zawierała pouczenia o przysługującym od niej odwołaniu, co było obowiązkiem organu. Wywodziła, iż brak pouczenia o przysługujących środkach prawnych i sposobie ich wnoszenia, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem (np. wyrok NSA II SA 2289/2001) jest równoznaczny w skutkach z wadliwym pouczeniem, nie może zatem być inaczej przez prawo traktowany ani szkodzić stronie. Skoro więc obowiązek pouczenia
o przysługujących stronie środkach prawych jest koniecznym elementem każdej decyzji, a organ mu uchybił to stronie przysługuje prawo wystąpienia z wnioskiem
o przywrócenia terminu bowiem nie może ona ponosić negatywnych skutków błędów organu. Dla wykorzystania przez stronę instytucji z art. 58 Kpa nie ma przy tym znaczenia czy wcześniej wykorzystała ona z uprawnienia z art. 111 Kpa. Odmowa przywrócenia terminu tylko z tego powodu nie jest zasadna, co potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyroku.
Postanowieniem z dnia [...] marca 2008 r. znak [...], Wojewoda odmówił stronie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty z dnia [...] maja 2007 r., znak [...].
W uzasadnieniu organ wskazał, iż decyzja Starosty z dnia [...] maja 2007 r., doręczona stronie w dniu 18 maja 2007 roku, nie zawierała pouczenia o sposobie i trybie wniesienia od niej odwołania. Stwierdził, że strona nie skorzystała z możliwości złożenia na podstawie przepisu art. 111 Kpa w terminie 14 dni wniosku o jej uzupełnienie, co do pouczeni o przysługujących środkach prawnych do wniesienia odwołania. W takiej sytuacji termin do wniesienia odwołania od decyzji biegnie od dnia doręczenia stronie odpowiedzi. Strona zaniechała takiego żądania, jak też w ustawowym terminie 14 dni nie skorzystała z prawa odwołania się od decyzji wydanej przez Starostę i tym samym skutecznie nie wypełniła normy prawnej wynikającej z art. 129 § 2 Kpa, stanowiącej, że odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Odwołanie strony wniesione zostało osobiście w dniu [...] czerwca 2007 r., nie zawierało prośby o przywrócenie terminu do jego wniesienia ani żadnej przyczyny uniemożliwiającej wniesienie odwołania w terminie, dlatego nie było podstaw do orzekania wówczas w przedmiocie przywrócenia terminu zgodnie z normą art. 58 § 1 i 2 Kpa i organ odwoławczy stwierdził na podstawie art. 134 Kpa uchybienie terminu do wniesienia odwołania i w związku z tym samo odwołanie pozostawił bez rozpoznania. Organ wskazał, iż prawidłowość jego stanowiska potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając skargę B.O. w sprawie II SA/Go 646/07. Odnosząc się do wniosku o przywrócenie terminu z dnia 18 lutego 2008 roku, przekazanego mu przez PUP do rozpoznania w dniu [...] marca br., Wojewoda stwierdził, iż po analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do uwzględnienia prośby i przywrócenia terminu, gdyż strona nie wypełniła normy prawnej zawartej w przepisach art. 58 § 1 i 2 Kpa (których treść przytoczył) wobec braku uprawdopodobnienia, iż uchybienie nastąpiło bez winy strony. W dalszej części postanowienia organ zawarł wyjaśnienia odnośnie braku podstaw do nabycia przez stronę prawa do zasiłku przedemerytalnego.
B.O. zaskarżyła powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., który wyrokiem z dnia 20 sierpnia 2008 r. sygn. akt II SA/Go 336/08 uchylił to orzeczenie. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż organ wydając zaskarżony akt z naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. nie dokonał oceny przesłanek warunkujących możliwość przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji Starosty z dnia [...] maja 2007 roku. O ile bowiem nie budzi wątpliwości, iż wydając zaskarżone postanowienie Wojewoda działał w wyniku wniosku skarżącej oraz, że dopełniła ona obowiązku dokonania czynności, dla której określony był termin, to już kwestia oceny wskazywanych przyczyn uchybienia w kontekście czy były przez wnioskodawczynię zawinione czy nie, jak i dochowanie przez nią terminu o jakim mowa w art. 58 § 2 Kpa, znalazła się poza zainteresowaniem i oceną organu. Sąd podkreślił, iż wniosek o przywrócenie terminu składa się w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Nadto przywrócenie terminu do złożenia prośby o jakiej mowa w art. 58 § 3 K.p.a. nie jest dopuszczalne (§ 3 art. 58 Kpa). W ocenie Sądu stanowisko organu sprowadzało się w istocie jedynie do ogólnikowego stwierdzenia, iż "strona skutecznie nie wypełniła normy prawnej przewidzianej w art. 58 § 1 i 2 Kpa wobec czego organ odmówił stronie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania ponieważ nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy". Sąd wytknął, iż uchylenie się organu od zbadania przesłanki terminowości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania oraz brak oceny kwestii uprawdopodobnienia przez stronę, że uchybienie nastąpiło bez jej winy prowadzi do uznania, iż stan faktyczny spawy nie został należycie ustalony ani poddany wnikliwej i wszechstronnej ocenie prawnej. Ciężar dopełnienia wskazanych obowiązków obciąża organ.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy, zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] listopada 2008 r. Wojewoda odmówił stronie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty z dnia [...] maja 2007 r. w sprawie zasiłku przedemerytalnego. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, iż wobec braku podania przez stronę, we wniosku z dnia [...] lutego 2008 r. o przywrócenie terminu do wniesienie odwołania, przyczyny uniemożliwiającej wniesienie odwołania
w terminie organ odwoławczy nie może stwierdzić czy strona wniosek o przywrócenie terminu złożyła w terminie 7 dni od dnia jej ustania. W związku z tym, w oparciu
o przepis art. 58 § 1 i 2 K.p.a. organ odmówił stronie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, ponieważ nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy.
W skardze do sądu administracyjnego na powyższe postanowienie B.O., reprezentowana przez radcę prawnego J.S., wniosła o jego uchylenie oraz zasądzenie na swą rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi strona podkreśliła, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane w wyniku ponownego rozpoznania sprawy po uchyleniu postanowienia z dnia [...] marca 2008 r. wyrokiem tutejszego sądu II SA/Go 336/08. Zdaniem strony skarżącej, wydając zaskarżone postanowienie, Wojewoda zupełnie zignorował ocenę prawną i wskazania Sądu co do dalszego postępowania zawarte w powyższym wyroku, czym rażąco naruszył przepis art. 153 P.p.s.a. Organ nie odniósł się do treści wniosku o przywrócenie terminu, w którym podane były przyczyny uchybienia terminowi (brak pouczenia o trybie odwoławczym w decyzji organu pierwszej instancji), a także wskazane jego podstawy prawne.
Skarżąca wywiodła, że wyrok WSA z dnia 28 listopada 2007 r. w sprawie II SA/Go 646/07 został jej wraz z uzasadnieniem doręczony w dniu 17 stycznia 2008 r., a zatem do dnia 17 lutego 2008 r. istniała możliwość wniesienia od niego skargi kasacyjnej, która byłą rozważana. Jednakże, uwzględniając treść uzasadnienia tego wyroku, skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu ze wskazaniem, że strona postępowania administracyjnego nie może ponosić ujemnych konsekwencji naruszenia prawa przez organ administracji. Strona wywiodła, iż skoro poczynając od 12 czerwca 2007 r. (złożenie odwołania po terminie) do 17 lutego 2008 r. (prawomocność wyroku WSA z 28 listopada 2007 r.) toczyło się postępowanie w sprawie stwierdzenia uchybienia terminu dla wniesienia odwołania, to datą którą należy uznać za datę ustania przyczyny uchybienia terminu, będzie data prawomocnego zakończenia tego postępowania (17.02.2008 r.). Wniosek o przywrócenie terminu został złożony w dniu 18 lutego 2008 r., tym samym, zdaniem strony skarżącej, termin siedmiodniowy, o którym mowa w art. 58 § 2 Kpa, został zachowany.
W konsekwencji strona skarżąca zarzuciła, iż twierdzenie organu odwoławczego, że nie została podana przyczyna uchybienia terminowi, oraz że nie można ustalić, czy zachowany został termin 7 dni na złożenie wniosku, narusza art. 58 § 2 K.p.a.
Ponadto skarżąca podniosła również zarzut naruszenia przepisu art. 107 K.p.a., poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia do treści wniosku o przywrócenie terminu z dnia 18 lutego 2008 r. oraz niewyjaśnienie dlaczego organ uznał, iż skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny, w zakresie swojej właściwości, ocenia zatem zaskarżony akt lub orzeczenie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego orzeczenia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm., dalej jako: "P.p.s.a." ).
Kontrolując zaskarżone postanowienie z punktu widzenia powyższych zasad, skargę jako zasadną należało uwzględnić, albowiem zostało ono wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz z naruszeniem przepisu art. 153 P.p.s.a.
W okolicznościach sprawy, podkreślenia wymaga, iż zgodnie z przepisem art. 153 P.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone
w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, iż zarówno Wojewoda, rozpatrując ponownie przedmiotową sprawę, na skutek uchylenia uprzedniego orzeczenia wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 20 sierpnia 2008 r. sygn. akt II SA/Go 336/08, jak również Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, związany jest oceną prawną i wskazaniami zawartymi w powyższym prawomocnym wyroku oraz wyroku tutejszego Sądu z dnia 28 listopada 2007 r. sygn. akt II SA/Go 646/07 oddalającym skargę B.O. na postanowienie Wojewody z dnia [...] sierpnia 2007 r. w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty z dnia [...] maja 2007 r.
W rozpoznawanej sprawie przedmiot oceny stanowią zagadnienia proceduralne regulujące kwestię przywrócenia uchybionego przez stronę terminu do dokonania czynności procesowej (wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji), a w szczególności art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), przywoływanej dalej jako: "K.p.a.".
Zgodnie z powyższą normą prawną, przywrócenie uchybionego przez stronę terminu do dokonania czynności procesowej w postępowaniu administracyjnym, możliwe jest w przypadku łącznego spełniania następujących przesłanek:
- złożenie przez zainteresowanego prośby w tym przedmiocie, w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu,
- uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy,
- jednoczesne dopełnienie wraz z wniesieniem prośby, czynności, dla której określony był termin.
Jednocześnie w myśl przepisu art. 58 § 3 K.p.a., przywrócenie terminu do złożenia prośby o przywrócenie uchybionego terminu, jest niedopuszczalne.
W dalszej kolejności należy podkreślić, iż pisma stron postępowania, które często nie posiadają dostatecznej wiedzy na temat procedury administracyjnej, organ administracji publicznej winien z poszanowaniem zasad ogólnych wyrażonych w art. 6 i nast. K.p.a., zawsze interpretować tak, aby umożliwić stronie najpełniejszą obronę jej woli oraz praw jako strony postępowania administracyjnego. Organ z uwzględnieniem okoliczności faktycznych i prawnych indywidualnej sprawy, winien rozpoznawać wnioski strony zgodnie z ich treścią, jeżeli natomiast wobec treści pisma nie jest możliwe jednoznaczne ustalenie woli strony co do zakresu jej żądania, bądź istotnych dla sprawy okoliczności, organ zobligowany jest zwrócić się do strony z zapytaniem odnośnie treści jej żądania i jednocześnie pouczyć o ewentualnych wymogach formalnych, niezbędnych do realizacji stosownych wniosków. Obowiązek ów nabiera szczególnego znaczenia w sytuacji, gdy na skutek uprzedniego wadliwego działania organu strona mogłaby ponieść ujemne dla swych praw konsekwencje. Organ administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym winien przede wszystkim stać na straży praworządności (art. 7 K.p.a.), należycie i wyczerpująco informować stronę o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego i czuwać aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielać niezbędnych wskazówek i wyjaśnień (art. 9 K.p.a.)
Decyzja Starosty z dnia [...] maja 2007 r., doręczona stronie w dniu 18 maja 2007 r., nie zawierała pouczenia o trybie i terminie wniesienia odwołania, jest to okoliczność bezporna. Strona wniosła odwołanie od tej decyzji w dniu [...] czerwca 2007 r., z uchybieniem ustawowego czternastodniowego terminu, określonego w art. 129 § 2 K.p.a. Okoliczność tę potwierdza prawomocne postanowienie Wojewody z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] oraz wyroku Sądu z dnia 28 listopada 2007 r. II SA/Go 646/07 .
Należy zwrócić uwagę, iż w uzasadnieniu powyższego postanowienia (doręczonego stronie 9 sierpnia 2007 r. – zwrotne potwierdzenie odbioru) organ stwierdził, iż strona wraz z powyższym odwołaniem nie wniosła o przywrócenie terminu do jego wniesienia oraz wskazał na treść przepisu art. 58 K.p.a.
W dniu [...] lutego 2008 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) B.O. złożyła w Starostwie Powiatowym wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] wraz z odwołaniem od tej decyzji. W uzasadnieniu wnioskodawczyni podniosła, iż wskazana wyżej decyzja Starosty wbrew przepisowi art. 107 K.p.a., nie zawierała pouczenia o przysługującym od niej odwołaniu, a uchybienie to nie może szkodzić stronie postępowania. Strona wskazała, iż dla skorzystania z instytucji określonej w art. 58 K.p.a. nie ma znaczenia, czy wcześniej wykorzystała ona uprawnienie z art. 111 Kpa. Odmowa przywrócenia terminu tylko z tego powodu zdaniem strony nie jest zasadna, co wynika z orzeczenia NSA sygn. akt II SA 2289/2001), bowiem istotą postępowania administracyjnego jest merytoryczne rozpoznania wniosku strony.
W wyroku z dnia 20 sierpnia 2008 r. sygn. akt II SA/Go 336/08 uchylającym postanowienie Wojewody z dnia 31 marca 2008 r. Sąd stwierdził, że organ z naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. nie dokonał oceny przesłanek warunkujących możliwość przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty z dnia 14 maja 2007 r., "kwestia oceny wskazywanych przyczyn uchybienia w kontekście czy były przez wnioskodawczynię zawinione czy nie, jak i dochowanie przez nią terminu o jakim mowa w art. 58 § 2 K.p.a. znalazła się poza zainteresowaniem i ocena organu". Jednocześnie Sąd wskazał, iż rzeczą organu przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie ustalenie w pierwszej kolejności czy prośba skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia odwołania została złożona w terminie, o jakim mowa w art. 58 § 2 K.p.a., co wymagać będzie w konsekwencji również ustalenia kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu. W zależności od wyniku tych ustaleń organ obligowany będzie także do rozstrzygnięcia czy wskazywane przez skarżącą przyczyny uchybienia wystąpiły bez jej winy.
Na podstawie analizy akt sprawy należy stwierdzić, iż obowiązku tego z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 K.p.a. oraz wbrew przepisowi art. 153 P.p.s.a. organ nie spełnił i pomijając wskazania Sądu wydał zaskarżone postanowienie bez podjęcia jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego mającego na celu wyjaśnienie okoliczności istotnych dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Organ ograniczył rozpoznanie sprawy do konkluzji, iż: "wobec braku podania przez stronę przyczyny uniemożliwiającej wniesienia odwołania w terminie organ odwoławczy nie może stwierdzić czy strona wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania złożyła w terminie 7 dni od dnia jej ustania i w związku z tym w oparciu o art. 58 § 1 i § 2 K.p.a. odmówił przywrócenia terminu, ponieważ strona nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy strony".
Należy uznać za zasadny zarzut skargi, zgodnie z którym zaskarżone postanowienie zaskarżone postanowienie Wojewody z dnia [...] listopada 2008 r., sprostowane postanowieniem z [...] grudnia 2008 r., zostało wydane z naruszeniem przepisu art. 58 Kodeku postępowania administracyjnego w związku z art. 7 i art. 9 ww. ustawy. Skoro bowiem organ administracji publicznej uznał, iż
w zgłoszonym przez skarżącą wniosku o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia odwołania nie uprawdopodobniła ona, że uchybienie nastąpiło bez jej winy oraz faktu złożenia wniosku w terminie, o którym mowa w art. 58 § 2 kpa, obligowany był do podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i do czuwania nad tym aby strona, z powodu nieznajomości prawa, nie poniosła szkody. Organ winien zatem, przed załatwieniem wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, co najmniej pouczyć skarżącą o trybie i wymogach formalnych takiego wniosku (wynikających z art. 58 § 1 i 2 kpa) oraz wezwać ją do uzupełnienia ewentualnych braków wniosku lub doprecyzowania wskazanych w nim okoliczności. W okolicznościach przedmiotowej sprawy, obowiązku tego organ zaniechał, odmawiając przywrócenia terminu do wniesienia odwołania bez dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy oraz umożliwienia stronie wykazania istnienia przeszkody lub przeszkód w jego złożeniu od dnia, w którym upłynął termin do złożenia odwołania aż do dnia przypadającego w ciągu siedmiu dni poprzedzających dzień złożenia wniosku o przywrócenie terminu (art. 58 § 2 K.p.a.), czy ewentualnego doprecyzowania przyczyn uzasadniających przywrócenie terminu.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, iż "sam fakt występowania w art. 58 § 1 k.p.a. instytucji uprawdopodobnienia nie zwalnia organu wydającego na jego podstawie stosowne postanowienia, z obowiązku podjęcia wszelkich działań, których celem, z uwagi na słuszny interes obywateli, będzie dokładne wyjaśnienie okoliczności sprawy. Przepis ten nie zwalnia organu z konieczności podjęcia wszelkich działań, których efektem będzie potwierdzenie, przez osobę wnioskującą, wiarygodności okoliczności, na które powołała się, podając przyczynę niedopełnienia w terminie określonych czynności procesowych" (wyrok z dnia 6 października 2006 r., I OSK 1330/2005, Lex nr 289259). Stanowisko to, w ocenie Sądu, znajduje w pełni odniesienie do okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy.
Należy również podzielić stanowisko skarżącej wskazujące, iż w zaskarżonym postanowieniu organ nie odniósł się w jakimkolwiek zakresie do wskazywanych przez nią we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności wskazujących na niezawinioną,
w jej ocenie, przyczynę uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
Rozpoznając ponownie sprawę organ administracji publicznej winien w pierwszej kolejności wnikliwie wyjaśnić jej okoliczności faktyczne, mając na uwadze zasady ogólne postępowania administracyjnego wyrażone w art. 6, art. 7, art. 8 i art. 9 i 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz powyższe wskazania Sądu, a w szczególności wiążące go wskazania zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 20 sierpnia 2008 r. Wobec powzięcia wątpliwości co do istnienia istotnych w sprawie okoliczności faktycznych, organ winien wezwać stronę do uzupełnienia wniosku w zakresie niezbędnym do dokonania oceny zaistnienia przesłanek przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty, określonych w art. 58 K.p.a.
Mając na uwadze okoliczności sprawy oraz treść zarzutów skargi należy także wskazać, iż w sytuacji gdy decyzja organu pierwszej instancji nie zawiera pouczenia o środkach zaskarżenia, do momentu uzyskania informacji o trybie wniesienia odwołania, skarżąca uchybiała terminowi bez swojej winy (art. 112 K.p.a.). Sąd nie podziela jednakże stanowiska wyrażonego w skardze, zgodnie z którym wskazana przeszkoda we wniesieniu odwołania w niniejszej sprawie ustała dopiero z dniem uprawomocnienia się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 2007 r. w sprawie II SA/Go 646/07 (doręczonego jej wraz z uzasadnieniem w dniu 17 stycznia 2008 r.).
Należy mieć na uwadze, jak słusznie wskazał to Sąd w poprzednich wyrokach w niniejszej sprawie, iż strona miała możliwość wniesienia o uzupełnienie decyzji organu pierwszej instancji w zakresie pouczenia. Wiążąca jest również dokonana przez Sąd ocena, że odwołanie od decyzji strona wniosła w dniu [...] czerwca 2007 r.
z uchybieniem czternastodniowego terminu od dnia doręczenia jej decyzji.
Nie można także pominąć w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, iż
w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] sierpnia 2007 r. o wniesieniu odwołania
z uchybieniem terminu, Wojewoda wskazał, iż strona wraz z odwołaniem nie wniosła
o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, nie podała przyczyny uniemożliwiającej jego wniesienie. Jednocześnie organ wskazał podstawę prawną
i wymogi formalne wniosku o przywrócenie terminu, o których mowa w art. 58 § 1 i 2 K.p.a. Postanowienie to zostało stronie doręczone 9 sierpnia 2008 r. W ocenie Sądu, w składzie orzekającym w przedmiotowej sprawie, w tym dniu strona powzięła wiadomość, iż jej odwołanie z dnia [...] czerwca 2007 r. zostało wniesione po terminie oraz, że istnieje możliwość przywrócenia terminu do dokonania uchybionej czynności na wniosek strony złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, w sytuacji gdy uchybienie nastąpiło bez winy strony. Oznacza to, iż 9 sierpnia 2008 r. ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia odwołania, w postaci braku pouczenia o trybie wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] maja 2007 r. Nie stanowił przeszkody we wniesieniu takiego wniosku fakt zaskarżenia powyższego postanowienia do sądu administracyjnego, celem dokonania kontroli jego legalności.
Należy bowiem podkreślić, czego nie dostrzega autor skargi, iż postępowanie sądowoadministracyjne nie stanowi kontynuacji postępowanie administracyjnego, jego "dalszego ciągu". Postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, kończy je ostateczne orzeczenie organu merytoryczne lub proceduralne. Rolą sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli legalności (zgodności z prawem) działalności administracji publicznej, zatem sądy administracyjne nie rozpoznają ponownie sprawy administracyjnej jako "trzecia instancja". Oznacza to, iż postępowanie przed sądem administracyjnym inicjowane skargą legitymowanego podmiotu na ostateczną decyzję administracyjną, nie stanowi kontynuacji postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu, nie można zatem zaakceptować poglądu skarżącej co do trwania postępowania w sprawie wniesienia odwołania z uchybieniem terminu od dnia złożenia odwołania po terminie aż do uprawomocnienia się wyroku sądu administracyjnego oddalającego skargę strony na postanowienie organu stwierdzające wniesienia odwołania z uchybieniem terminu.
Na marginesie należy stwierdzić, iż nawet przyjmując jako zasadne stanowisko strony, iż dopiero wyrok oddalający skargę potwierdził zasadność twierdzeń organu co do wniesienia odwołania z uchybieniem terminu, to już najpóźniej w dacie otrzymania tego wyroku z uzasadnieniem strona poznała motywy orzeczenia sądowego i mogła złożyć wniosek o przywrócenie uchybionego terminu. Brak byłoby także w takiej sytuacji podstaw do zaakceptowania twierdzenia, że w terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej, nadal istniała przeszkoda do złożenia takiego wniosku spowodowana brakiem pouczenia o odwołaniu w decyzji z dnia [...] maja 2007 r. Powyższe stwierdzenia nie wykluczają jednakże istnienia innej jeszcze niezawinionej przez stronę przyczyny uchybienia terminu, która ustała dopiero w terminie siedmiu dni przed złożeniem w dniu 18 lutego 2008 r. wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] maja 2007 r.
Z tych powodów, na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 w zw. z art. 205 ww. ustawy zasądzając, zgodnie z wnioskiem skarżącej, na jej rzecz od organu zwrot kosztów postępowania sądowego. Strona z uwagi na przedmiot sprawy korzystała z ustawowego zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, zatem na koszty postępowania ograniczyły się do wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika w wysokości 240 zł (zgodnie z przepisem § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu Dz.U. Nr 163, p[oz. 1349 z późn.zm.)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło