II SA/Go 80/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Sędzia WSA Joanna Brzezińska po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skarg C.N., J.O., K.B., J.Ć., B.N., J.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych postanawia: odrzucić skargi J.O., K.B., J.Ć., B.N. i J.K.. W dniu 4 lutego 2010r. (data prezentaty) wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skarga C.N. "w imieniu mieszkańców" (datowana na dzień [...] grudnia 2009r.) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2009r. ([...]), którą uchylono decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] września 2009r. ([...]) w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie w całości. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 9 lutego 2010r. wezwano C.N. do usunięcia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie listy skarżących wraz ze wskazaniem adresów ich zamieszkania, złożenie pełnomocnictw procesowych do działania w imieniu skarżących oraz wskazanie czy występuje również jako strona skarżąca czy też reprezentuje tylko określonych mieszkańców. W odpowiedzi na wezwanie, pismem z dnia [...] lutego 2010r. (k. 16 akt sprawy) C.N. poinformowała, iż w sprawie występuje zarówno jako osoba skarżąca, jak i osoba reprezentująca osoby podpisane na liście skarżących ww. decyzję SKO (k. 17 akt sprawy). Skarżąca dołączyła również ww. listę osób skarżących z ich podpisami, nie załączyła jednak żądanych pełnomocnictw procesowych. Wobec powyższego zarządzeniami z dnia 24 lutego 2010r. i 16 marca 2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny wezwał J.O., K.B., J.Ć., B.N. i J.K. (osoby podpisane na ww. liście skarżących) do podania czy pismo z dnia [...] grudnia 2009r. (skarga na decyzję SKO z dnia [...] listopada 2009r. ([...]) wniesione przez C.N. w imieniu mieszkańców stanowi także ich skargę, a jeśli tak - do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez podpisanie skargi lub złożenie pełnomocnictwa dla osoby, która skargę podpisała (C.N.) oraz do określenia naruszenia ich prawa lub indywidualnego interesu prawnego poprzez zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, pod rygorem odrzucenia skargi. Ponadto Sąd wezwał Burmistrza Miasta i Gminy do podania stanu prawnego nieruchomości przy ul. [...], w której zamieszkują skarżący. W odpowiedzi na powyższe wezwania J.K. podpisał przedmiotową skargę, a B.N. w dniu 29 marca 2010r. (data stempla pocztowego) nadesłał oświadczenie o treści "udzielam pełnomocnictwa pani C.N." wraz z dowodem uiszczenia opłaty skarbowej w wysokości 17 zł (k. 74-75 akt sprawy). Ponadto Burmistrz Miasta i Gminy nadesłał odpis księgi wieczystej, która jest prowadzona dla nieruchomości przy ul. [...] oraz wypis z rejestru gruntów. Na pozostałe wezwania nie udzielono odpowiedzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z art. 57 § 1 i art. 58 § 1 pkt 3 w związku z art. 49 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270 z późn.zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że sąd z urzędu zobligowany jest do badania wymogów formalnych skargi oraz jej dopuszczalności, zarówno z przyczyn podmiotowych, jak i przedmiotowych. W myśl art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., Sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych. Należy bowiem wskazać, iż postępowanie sądowoadministracyjne zainicjowane może być i toczyć się wyłącznie na podstawie skutecznie wniesionej skargi. Stosownie do treści art. 57 p.p.s.a., skarga ta powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, tzn. winna zawierać między innymi wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności, oznaczenie organu którego działania lub bezczynności dotyczy, określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego. Ponadto zgodnie z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Na wstępie stwierdzić należy, iż skarga z dnia 28 grudnia 2009r. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2009r. ([...]) została wniesiona przez C.N. "w imieniu mieszkańców". Postępowanie sądowoadministracyjne może być prowadzone jedynie na podstawie skargi, która nie tylko odpowiada wymogom formalnym, ale też jest wniesiona przez podmiot do tego legitymowany. Jedną z przesłanek dopuszczalności skargi jest prawidłowe zastępstwo procesowe strony postępowania sądowoadminstracyjnego, a dopuszczenie do działania nienależycie umocowanego pełnomocnika prowadzi do nieważności tego postępowania. Należy pamiętać, iż C.N. w piśmie z dnia [...] lutego 2010r. wyraźnie oświadczyła, iż w sprawie występuje zarówno osobiście, jak też jako reprezentant grupy mieszkańców. Skargę podpisaną w imieniu skarżącego przez osobę, która nie może go reprezentować można odrzucić dopiero wówczas gdy nie zatwierdzi tej czynności swoim podpisem skarżący (vide: wyrok z dnia 17 czerwca 2005 r. Naczelnego Sądu Administracyjnego, sygn. akt l FSK 20/2005, LexPolonica nr 400024). Zgodnie z art. 35 p.p.s.a. pełnomocnikiem strony może być adwokat lub radca prawny, a ponadto inny skarżący lub uczestnik postępowania, jak również rodzice, małżonek, rodzeństwo lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia, a także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne. Z akt sprawy nie wynika, aby jakakolwiek z ww. relacji łączyła J.O., K.B., J.Ć., B.N. i J.K. z C.N., a same strony, mimo wezwania i pouczenia o treści ww. art. 35 p.p.s.a. również nie udzieliły informacji na ten temat. Trzeba wskazać, iż kwestia ograniczenia kręgu nieprofesjonalnych pełnomocników była przedmiotem kontroli Trybunału Konstytucyjnego pod względem zgodności z prawem dostępu do sądu i obowiązkiem zachowania równości stron. W wyroku z dnia 16 listopada 2004 r. (sygn. akt P 19/03, OTK ZU 2004/1OA póz. 106) Trybunał Konstytucyjny orzekł, że oparcie modelu pełnomocnictwa procesowego na zasadach reprezentacji profesjonalnej oraz ograniczonego osób kręgu bliskich, którzy ze względu na związek z mocodawcą są w stanie najlepiej reprezentować jego interesy znajduje swoje uzasadnienie i nie stanowi rozwiązania sprzecznego z Konstytucją RP. W rozpatrywanej sprawie w pierwszej kolejności zauważyć należy, iż skarżący J.O., K.B., J.Ć., B.N. i J.K. zostali wezwani przez Sąd do podania czy ww. skarga wniesiona przez C.N. jest także ich skargą oraz do podpisania skargi lub złożenia pełnomocnictwa dla osoby, która skargę podpisała (C.N.) i pomimo wyraźnego pouczenia o skutkach nieuzupełnienia ww. braku skargi pozostawili, za wyjątkiem J.K. (podpisał skargę - k. 61 akt sprawy) i B.N. (udzielił C.N. pełnomocnictwa - k. 74 akt sprawy), wezwanie Sądu bez odpowiedzi. Wobec powyższego skargi J.O., K.B. i J.Ć. są niewątpliwie dotknięte brakiem, który uniemożliwia nadanie im dalszego biegu. Dodatkowo wskazać należy, iż pełnomocnictwo, którego udzielił B.N. C.N. nie zawiera podstawowych elementów wynikających z art. 36 p.p.s.a., o których strona była informowana. Z pełnomocnictwa tego bowiem nie wynika do czego C.N. została upoważniona, czy do prowadzenia przedmiotowej sprawy (przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, czy też również przed Naczelnym Sądem Administracyjnym); czy też może tylko do niektórych czynności w postępowaniu. Podkreślić należy, iż z akt administracyjnych wynika, że J.O., K.B., J.Ć., B.N. i J.K. nie byli stronami postępowania administracyjnego i tym samym nie są uczestnikami postępowania sądowoadministracyjnego. Jednocześnie Sąd wezwał J.O., K.B., J.Ć., B.N. i J.K. do określenia naruszenia ich prawa lub indywidualnego interesu prawnego poprzez zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Skarżący mimo upływu wyznaczonego terminu w ogóle nie odpowiedzieli na to wezwanie i wobec tego nie wykazali ww. naruszenia, co z kolei spowodowało, iż ich skargom nie można nadać dalszego biegu. Interes prawny, o którym wyżej mowa, musi wynikać z określonego przepisu prawa oraz musi być rzeczywisty i istniejący w dacie składania skargi. Chodzi tu przy tym nie o interes faktyczny dający się nawet racjonalnie uzasadnić, ale o indywidualny interes prawny, to jest taki, który wynika z określonego przepisu prawnego odnoszącego się wprost do sytuacji określonego podmiotu. W świetle orzecznictwa sądów administracyjnych, które zresztą Sąd w pełni aprobuje podkreśla się, że podmiotem mającym interes prawny w sprawie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych jest adresat tego zezwolenia (tak m.in. w wyroku z dnia 10 sierpnia 1998r. Naczelnego Sądu Administracyjnego, sygn. akt II SA 742/98, LEX nr 43180; wyroku z dnia 15 kwietnia 2005r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1330/04, LexPolonica nr 2127503; wyroku z dnia 5 stycznia 2001 r. Naczelnego Sądu Administracyjnego, sygn. akt II SA/Ka 564/99, OwSS 2001/2/42). Podsumowując, podkreślenia wymaga, iż siedmiodniowy termin wyznaczony stronom do uzupełnienia braków formalnych jest terminem ustawowym, co oznacza, że nie może być skracany ani przedłużany. W sytuacji, gdy strona nie uzupełni w tym terminie braków formalnych skargi, Sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi (wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2006r., sygn. akt l FSK 29/06, POP 2007/5/69). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i 6 oraz § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd postanowił jak w sentencji.