II SA/Go 802/07
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2008-03-12
Skład orzekający: Ireneusz Fornalik, Aleksandra Wieczorek, Joanna Brzezińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może zatwierdzić projekt budowlany i udzielić pozwolenia na wznowienie robót budowlanych w trybie art. 51 Prawa budowlanego, jeśli wykonane roboty budowlane stanowią nadbudowę, a inwestor zgłosił jedynie remont?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji, ponieważ została ona wydana z naruszeniem przepisów Prawa budowlanego. Wykonane roboty budowlane, polegające na nadbudowie przybudówki, nie mogły być traktowane jako remont, mimo zgłoszenia takiego zamiaru przez inwestora. W związku z tym, zastosowanie trybu legalizacji z art. 51 Prawa budowlanego było nieuzasadnione, a sprawa powinna być rozpatrzona w oparciu o przepisy dotyczące samowoli budowlanej (art. 48 Prawa budowlanego).Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła samowolnie wykonanej nadbudowy przybudówki budynku młyna. Inwestor zgłosił zamiar wykonania remontu, jednak faktycznie przeprowadził prace polegające na nadbudowie ścian i dachu, a także wykonaniu otworów okiennych od strony sąsiedniej działki. Organ pierwszej instancji wydał decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na wznowienie robót budowlanych w trybie art. 51 Prawa budowlanego. Organ odwoławczy uchylił tę decyzję, uznając, że zastosowanie art. 51 było nieprawidłowe, a sprawa powinna być rozpatrzona w oparciu o przepisy dotyczące samowoli budowlanej (art. 48 Prawa budowlanego). Skarżący domagał się uchylenia decyzji organu odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek (spr.) Asesor WSA Joanna Brzezińska Protokolant sekr. sąd. Anna Lisowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2008 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych oddala skargę.
Decyzją [...] Lubuski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gorzowie Wlkp. ( dalej jako LWINB ) uchylił decyzję organu I instancji – Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] ( dalej jako PINB ) nr [...] PINB o zatwierdzeniu złożonego projektu budowlanego dotyczącego nadbudowy budynku przybudówki na działce budowlanej nr [...] w miejscowości L., o udzieleniu pozwolenia na wznowienie robót budowlanych związanych z realizacją nadbudowy budynku przybudówki zgodnie z przedłożonym projektem budowlanym nadbudowy, oraz o nałożeniu na inwestora M.H. obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie nadbudowy budynku przybudówki i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania .
Ustalony stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco:
Pismem z dnia [...] S.A., właściciel działki [...], powołując się na naruszenie jego interesu prawnego, wystąpił do PINB [...] o sprawdzenie legalności realizowanych przez M. H., właściciela nieruchomości sąsiedniej – działki [...] robót budowlanych, realizowanych w obiekcie usytuowanym w granicy z jego działką, w tym polegających na umiejscawianiu okien od strony jego posesji. Zawiadomieniem z dnia 12 września 2005 roku, a następnie ponownie pismem z dnia 14 października 2005 roku PINB zawiadomił S. A. i M. H. o wszczęciu postępowania w sprawie przebudowy budynku byłego młyna na działce nr [...]. W dniu 3 listopada w obecności obu stron postępowania przeprowadzone zostały oględziny obiektu młyna. W sporządzonym protokole oględzin, którego nie podpisał M. H., w skazano, iż w obiekcie, będącym przybudówką do budynku głównego ( młyna ), wykonano roboty budowlane polegające na rozbiórce drewnianej więźby dachowej o połaciach trzyspadowych, wykonaniu zwieńczenia żelbetonowego, nadbudowaniu o 1,45 m ścian zewnętrznych i wykonaniu nowej konstrukcji dachu, którego wysokość w kalenicy wynosi 5,35 m ; ponadto na wykonaniu od strony działki nr [...], będącej własnością S. A., 3 otworów okiennych o wymiarach 1,18 x 1,18 m. Wskazano też, że przed nadbudową przybudówka była parterowa z dachem trzyspadowym. W wyniku nadbudowy powstał obiekt parterowy z poddaszem użytkowym, dachem stromym dwuspadowym. W wyniku nadbudowy obiekt przybudówki został podniesiony o 1,45 m w okapie i do 5, 35 m w kalenicy. W dniu dokonywania oględzin inwestor M. H. przedstawił złożone w dniu 2 marca 2005 roku w Starostwie Powiatowym [...] zgłoszenie zamiaru przystąpienia z dniem 3 marca 2005 roku do remontu budynku położonego na działce nr [...] w miejscowości L.. Na zgłoszeniu widnieje adnotacja podpisana przez, działającego z upoważnienia Starosty, Zastępcę Naczelnika Wydziału Gospodarki Nieruchomościami, Architektury i Budownictwa stwierdzająca, iż zgłoszenie spełnia wymogi z art. 29 i 30 ustawy – Prawo budowlane, opatrzona datą 10 marca 2005 roku. Nadto przedłożył zaświadczenie z dnia [...] roku o prawie dysponowania nieruchomością obejmującą działkę [...] na cele budowlane oraz zaświadczenie Lubuskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 10 marca 2005 roku stwierdzające, iż budynek przy [...] nie figuruje w rejestrze zabytków.
Postanowieniem nr [...] roku wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane organ I instancji wstrzymał prowadzone przez M. H. roboty budowlane przy realizacji nadbudowy budynku - przybudówki przylegającej do budynku głównego ( byłego młyna ) oraz zobowiązał inwestora do przedstawienia w terminie 60 dni od daty otrzymania postanowienia zaświadczenia Wójta Gminy L. o zgodności realizowanej nadbudowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, bądź z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla miejscowości L., bądź ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania administracyjnego decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz 4 egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, zaświadczenia projektanta o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego ze stosownymi uprawnieniami budowlanymi, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Uznając, iż złożone w dniu 2 lutego 2006 roku dokumenty spełniały nałożone obowiązki PINB w dniu 27 marca 2006 roku wydał postanowienie nr 10/06, którym na podstawie art. 49 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane ustalił M. H. opłatę w wysokości 25 000 zł tytułem legalizacji, prowadzonej w ramach samowoli budowlanej, nadbudowy budynku przybudówki przylegającej do budynku byłego młyna w miejscowości L. przy ul. [...]. W wyniku zażalenia inwestora postanowieniem z dnia [...] LWINB uchylił w całości wskazane postanowienie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że PINB bezpodstawnie stwierdził, iż wystąpiły przesłanki do legalizacji samowolnie wykonanej nadbudowy budynku pomimo, iż przedstawione przez inwestora pismo Wójta Gminy L. z dnia 11 stycznia 2006 roku zawiera informację, iż dla obrębu miejscowości L. brak jest obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a jednocześnie inwestor nie przedstawił ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Ponadto wyjaśnienia wymaga kwestia zakresu robót budowlanych objętych zgłoszeniem M. H. złożonym w Starostwie Powiatowym [...] w dniu 2 marca 2005 roku, które zostało przyjęte bez sprzeciwu.
W toku ponownego rozpoznawania sprawy PINB uzyskał w piśmie z dnia 16 października 2006 roku informację od Starosty S., iż w zgłoszeniu złożonym w dniu 2 marca 2005 roku M. H. określił zakres robót budowlanych jako remont budynku położonego na działce nr [...] w L., który jako zgodny z art. 29 ust. 2 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane, nie mógł skutkować wniesieniem przez organ sprzeciwu. Organ administracji architektoniczno-budowlanej wskazał też, iż nie jest w stanie stwierdzić, czy inwestor wykonał roboty budowlane, stwierdzone w protokole PINB [...] z dnia 3 listopada 2005 roku z przekroczeniem dokonanego zgłoszenia remontu budynku na działce nr [...] w L. bowiem w zasobach archiwalnych brak jest dokumentacji określającej pierwotny stan budynku, istniejący przed datą 2 marca 2005 roku w związku z czym nie jest możliwe ustosunkowanie się do kwestii, czy wykonane roboty mają charakter nadbudowy, czy miały charakter odtworzeniowy czyli zmierzający do przywrócenia stanu pierwotnego.
Pismem z dnia 2 listopada 2006 roku w oparciu o art. 50 i 51 Prawa budowlanego w związku z art. 75 Kpa, PINB wezwał inwestora do przedłożenia w terminie do dnia 30 listopada 2006 roku dokumentów związanych z nabyciem i utrzymaniem budynku usytuowanego na działce nr [...] w miejscowości L., a w szczególności: dokumentacji technicznej, opracowań projektowych i dokumentów technicznych robót budowlanych wykonywanych w obiekcie w toku jego użytkowania oraz książki obiektu budowlanego. Zobowiązany przedstawił w wyznaczonym terminie książkę obiektu budowlanego młyna w miejscowości L. na działce nr [...]. Jednocześnie wyjaśnił, że z uzyskanych przez niego informacji wynika, że dokumentacja młyna najprawdopodobniej znajduje się w archiwum w Poczdamie, w związku z czym wniósł o przedłużenie terminu jej przedstawienia. Pismem z dnia 19 lutego 2007 roku organ I instancji zawiadomił strony o prawie zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranego materiału dowodowego.
Decyzją nr [...] PINB, powołując się na art. 51 ust. 4 w związku z art. 51 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane ( Dz.U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.), 1. zatwierdził złożony projekt budowlany dotyczący nadbudowy budynku przybudówki na działce budowlanej nr [...] przy ul. S. w miejscowości L., opracowany przez firmę [...] , 2. udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych związanych z realizacją nadbudowy budynku przybudówki zgodnie z przedłożonym projektem budowlanym nadbudowy, 3. nałożył na inwestora M. H. obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie nadbudowy budynku przybudówki na działce nr [...] przy ul. S. w miejscowości L..
W uzasadnieniu organ I instancji wywiódł, iż oględziny z udziałem stron oraz zebrane materiały dowodowe w sprawie, wykazały, iż właścicielem nieruchomości przy ul. S. Nr [...] w L. (działka nr [...]) jest M. H., zaś właścicielem nieruchomości sąsiedniej (działka nr [...]) jest S. A.. Inwestor M. H., zawiadomieniem złożonym dnia 2 marca 2005 roku dokonał zgłoszenia wykonania remontu budynku na działce Nr [...] w L., które dnia 10 marca 2005 roku zostało przyjęte bez wniesienia sprzeciwu ze strony Starostwa S.. Organ wskazał, iż istniejąca dobudowa, przylegająca do głównej bryły budynku była parterowa z poddaszem o wymiarach w rzucie, długości 11, 70m, szerokości 4,52 m, i nie ustalonej wysokości - z uwagi na wykonane roboty budowlane, które uległy zakryciu. Określił, iż zrealizowany zakres robót budowlanych obejmuje rozbiórkę drewnianej więźby dachowej o dachu trzyspadowym oraz część ścian, wykonanie zwieńczenia żelbetonowego na starych murach, nadbudowę ścian o wysokości w okapie o 1,45 m, a w kalenicy o 5,35 m, wykonanie na nadbudowie dachu dwuspadowego o konstrukcji drewnianej, pokrycie połaci dachowych dachówką. Wskazał, że od strony posesji S. A., w ścianie szczytowej na poziomie poddasza inwestor wykonał trzy otwory okienne o wymiarach 1,18m x 1,18m ze sklepieniem romańskim. PINB wskazał, iż inwestor dokonał zgłoszenia remontu bez sprecyzowania jego zakresu, a realizuje roboty budowlane polegające na rozbiórce części istniejącego budynku ( więźby dachowej z pokryciem i części murów) i nadbudowie na istniejącej przybudówce. Zdaniem PINB w sprawie samowolnie realizowanych robót budowlanych, po uwzględnieniu wyroku NSA sygn. akt II SA/Wr 236/96, stanowiącego, iż organ nadzoru nie może orzekać o nakazaniu rozbiórki części budynku, wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, jeżeli budowa, dobudowanej części została podjęta po częściowej rozbiórce budynku i jest połączona z nim trwale w taki sposób, że ewentualna jej rozbiórka wymagałaby jednocześnie doprowadzenia budynku do stanu poprzedniego, zatem w sprawie mają zastosowanie przepisy art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane. Organ uznał, iż przedstawiony w dniu 2 lutego 2006 roku przez inwestora w trakcie toczącego się postępowania legalizacyjnego przedmiotowej samowoli budowlanej projekt budowlany, spełnia wymagania określone w art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane. Stwierdził, iż ponowne nałożenie postanowienia o wstrzymaniu prowadzonych robót budowlanych z uwagi na fakt nierealizowania ich jest nieuzasadnione. Nadto inwestor w trakcie postępowania administracyjnego przedłożył inwentaryzację wykonanych robót budowlanych oraz ekspertyzę, co przy ponownym nałożeniu na niego obowiązków do sprawy nic istotnego by nie wniosło.
Powołując się na zawarte w ustawie - Prawo budowlane definicje pojęć "budowa" i "remont" uznał, iż zaszły podstawy do wydania decyzji o wznowieniu robót budowlanych w oparciu o przepis art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego zgodnie z którym po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust.1 pkt 3, i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.
Odwołanie od decyzji złożył S. A. zarzucając, iż bezpodstawne było udzielenie inwestorowi pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy realizacji przedmiotowego obiektu, który nie spełnia warunków technicznych z uwagi na lokalizację otworów okiennych w ścianie na granicy działki oraz wykonanie okapu połaci dachowej wysuniętego poza granicę działki inwestora.
Organ II instancji zaskarżoną decyzją [...], działając na podstawie art. 138 § 2 Kpa, uchylił decyzję PINB, uznając, iż zapadła ona z istotnym naruszeniem przepisów ustawy – Prawo budowlane i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu LWINB stwierdził, iż organ I instancji jako podstawę prawną swego rozstrzygnięcia powołał przepis art. 51 ust. 4 w związku z art. 51 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane. W ocenie organu II instancji, zastosowanie obu wskazanych przepisów w jednym rozstrzygnięciu stanowi rażące naruszenie trybu postępowania, określonego w przepisach art. 51 tej ustawy. LWINB wskazał, że jeżeli w sprawie zostanie wydana decyzja w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2, a w niniejszej sprawie nie została wydana tego rodzaju decyzja, to po upływie terminu lub na wniosek inwestora właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, i wydaje decyzję o stwierdzeniu wykonania obowiązku ( ust. 3 pkt 1 ) albo - w przypadku niewykonania obowiązku - decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego ( ust. 3 pkt 2 ). Natomiast wskazany w zaskarżonej decyzji przepis art. 51 ust. 4 ustawy dotyczy postępowania w sprawie istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę. Sytuacja tego rodzaju również nie zachodzi w omawianej sprawie. Zgodnie z treścią wskazanego przepisu po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3 ( w rozpoznawanej sprawie nie został nałożony tego rodzaju obowiązek ) i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Dodatkowo organ II instancji zauważył, że decyzja wynikająca z przepisu art. 51 ust. 4 ma charakter aktu związanego, tzn. że organ obowiązany jest wydać tę decyzję jedynie w sytuacji, gdy wcześniej wydał decyzję w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane. Wobec braku rozstrzygnięcia PINB, wydanego w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 pkt 3, brak było podstaw do wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 51 ust. 4 ustawy .
LWINB wywiódł również, iż niezależnie od okoliczności, że organ I instancji przy wydaniu zaskarżonej decyzji dopuścił się rażącego naruszenia trybu postępowania określonego w przepisach art. 51 Prawa budowlanego to dodatkowo nie wykazał on, iż w sprawie zaistniały przesłanki do zastosowania przepisów określonych w art. 51, tzn. w przeprowadzonym postępowaniu PINB nie wykazał, że dokonana nadbudowa budynku stanowi przypadek inny niż określony w art. 48 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane. Informacje udzielone przez Starostwo Powiatowe w kwestii przyjętego bez sprzeciwu, zgłoszenia złożonego w dniu 2 marca 2005 roku przez inwestora wykluczają bowiem wcześniejsze wątpliwości organu odwoławczego, wyrażone w postanowieniu z dnia 7 lipca 2007roku , co do tego, czy doszło do zaakceptowania robót budowlanych związanych z nadbudową budynku na mocy powyższego zgłoszenia. Zostało bowiem wyjaśnione, że dokonane zgłoszenie obejmuje wyłącznie zakres robót remontowych. A w takim razie działanie inwestora polegające na nadbudowie budynku pozostaje bez jakiegokolwiek związku ze zgłoszeniem złożonym w dniu 2 marca 2005 roku, co w konsekwencji oznacza samowolne zrealizowanie nadbudowy, tzn. zaistnienie sytuacji określonej w art. 48 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane. Zatem ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji powinien rozstrzygnąć ją w oparciu o przepis art. 48 ustawy - Prawo budowlane. Obowiązkiem organu jest prawidłowe ustalenie czy zachodzą przesłanki do legalizacji samowolnie wybudowanej części obiektu budowlanego określone w ust. 2 art. 48 ustawy - Prawo budowlane. W przeciwnym razie koniecznym stanie się wydanie decyzji na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy. LWINB stwierdził, że w związku z faktem, iż zachodzą formalne przesłanki do ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ I instancji, nie ustosunkowywał się do merytorycznych zarzutów zawartych w odwołaniu, zauważając przy tym, iż dwa pisma uzupełniające je nadesłane w toku postępowania odwoławczego, sygnowane nazwiskiem S. A., nie zostały podpisane.
W skardze pełnomocnik skarżącego domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu wywodził , iż wbrew stanowisku organu II instancji decyzja PINB nie naruszała prawa. Wskazywał, iż zrealizowany przez inwestora zakres robót budowlanych obejmuje rozbiórkę drewnianej więźby dachowej o dachu trzyspadowym oraz części ścian, wykonanie zwieńczenia żelbetonowego na starych murach, nadbudowę ścian o wysokości w okapie o 1,45 m i w kalenicy o 5,35 m, wykonanie na nadbudowie dachu dwuspadowego o konstrukcji drewnianej, pokrycie połaci dachowych dachówką, a od strony posesji S. A. wykonanie w ścianie szczytowej na poziomie poddasza trzech otworów okienne ze sklepieniem romańskim. Wywodził, iż z postanowienia LWINB z dnia [...] wynika, że w sytuacji gdy wykonana nadbudowa jest zgodna z zakresem robót zgłoszonych przez inwestora w sprawie zachodzi sytuacja określona w art. 50 ust. 1 pkt. 3 ustawy - Prawo budowlane. Zdaniem skarżącego wykonany remont budynku na działce Nr. [...] w L. ma charakter odtworzeniowy, celem, którego było przywrócenie stanu pierwotnego. Podkreślał, iż w trakcie wykonywanych prac skarżący przedłożył stosowne dokumenty i wykonał wszystkie nałożone na niego obowiązki łącznie z ekspertyzą budowlaną wobec czego nie można uznać, iż wykonane prace remontowe stanowiły samowolę budowlaną w rozumieniu art. 48 ustawy - Prawo budowlane. Uchylona decyzja organu I instancji z dnia 10 sierpnia 2007 roku była zatem prawidłowa i wskazany w niej przepis art. 51 Prawa budowlanego zastosowany został właściwie. Pismem z dnia 2 listopada 2006 roku PINB w oparciu o art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego wezwał skarżącego do przedłożenia dokumentów związanych z nabyciem i utrzymaniem budynku, a w szczególności: dokumentacji technicznej, opracowań projektowych i dokumentów technicznych robót budowlanych wykonywanych w obiekcie w toku tego użytkowania oraz książki obiektu budowlanego. Skarżący przedstawił książkę obiektu budowlanego młyna i wyjaśnił, że dokumentacja młyna najprawdopodobniej znajduje się w archiwum w Poczdamie. Skoro skarżący wykonał nałożone na niego obowiązki to PINB zasadnie wydał decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, nałożył obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu użytkowania, co w pełni wyczerpuje przesłanki zawarte w art. 51 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane.
Pełnomocnik skarżącego zarzucał też, iż wskazywane w odwołaniu zarzuty S. A. w zaskarżonej decyzji nie zostały uwzględnione, a decyzja ta odnosi się jedynie do stwierdzeń natury formalnej stanowiących podstawę do uchylenia decyzji PINB.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji domagał się jej oddalenia wywodząc jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje :
Skarga nie zawierała uzasadnionych podstaw.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest wyłącznie pod względem legalności tj. zgodności z prawem. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania kwestionowanej skargą decyzji. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej zwanej ppsa ) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem zaskarżenia była w rozpatrywanej sprawie decyzja kasacyjna LWINB wydana na podstawie przepisu art. 138 § 2 Kpa czyli decyzja uchylająca decyzję organu I instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania. W ocenie Sądu zawarte w jej uzasadnieniu wywody co do uchybień PINB w zakresie trybu podjęcia decyzji z dnia 10 sierpnia 2007 roku są w pełni uzasadnione. Organ odwoławczy prawidłowo wskazał przesłanki jakie muszą być spełnione dla wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. 3 ustawy – Prawo budowlane, a jakie do wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. 4 tej ustawy jak też w sposób uprawniony ustalił, iż w rozpoznawanej sprawie one nie wystąpiły.
W ocenie Sądu pozbawiony podstaw okazał się zarzut strony skarżącej, iż roboty wykonane przez inwestora na przybudówce do budynku młyna miały charakter odtworzeniowy. Teza ta nie znajduje uzasadnienia w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach administracyjnych. Zarówno ustalenia dokonane w toku oględzin przeprowadzonych w dniu 3 listopada 2005 roku, jak i opis architektoniczno – budowlany obiektu zawarty w projekcie budowlanym obiektu, złożonym przez inwestora w dniu 2 lutego 2006 roku ( strona 13) w powiązaniu z dokumentacją zdjęciową dołączoną przez S. A. do jego pisma z dnia 26 marca 2006 roku, a także zdjęciem przedłożonym przez skarżącego na rozprawie pozwala na jednoznaczne ustalenie, iż przed rozpoczęciem robót budowlanych przez inwestora przybudówka była obiektem parterowym z poddaszem nieużytkowym i trzyspadowym dachem. W wyniku prac podjętych przez inwestora nadbudowano ściany zewnętrzne - boczne i szczytową, wykonano wzmocnienia wieńcami żelbetonowymi na poziomie ówczesnego i obecnego okapu oraz trzy otwory okienne oraz dach dwuspadowy w wyniku czego powstało użytkowe poddasze. Taki zakres robót pokrywa się z zakresem robót wskazanych w skardze jako bezspornie wykonanych przez inwestora. Tym samym nie może być wątpliwości, iż zakres wykonanych robót był w istocie nadbudową. Doszło bowiem w ich wyniku do powiększenia istniejącego obiektu budowlanego poprzez zwiększenie jego wysokości z zachowaniem tej samej powierzchni zabudowy. Skarżący w toku postępowania administracyjnego tj. w dniu oględzin przedstawił zgłoszenie dokonane w dniu 2 marca 2005 roku, w którym zgłosił wykonanie remontu budynku na działce [...]. Dodatkowe wyjaśnienia uzyskane przez PINB ze Starostwa Powiatowego pozwalają na jednoznaczne stwierdzenie, iż zgłoszenie to dokonane zostało tylko w zakresie remontu tj. robót budowlanych o charakterze odtworzeniowym. Zgodnie z art. 3 pkt 8 ustawy - Prawo budowlane przez remont należy rozumieć wykonanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a nie stanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszczalne jest zastosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Porównanie zakresu wykonanych robót z ustawo określoną definicją remontu nie pozostawia wątpliwości, iż zakres wykonanych prac wskazuje jednoznacznie na wykonanie nadbudowy. Zasadnie więc uznał organ II instancji, iż działania inwestora polegające faktycznie na wykonaniu nadbudowy przybudówki pozostają bez jakiegokolwiek związku z dokonanym zgłoszeniem. Brak było zatem podstaw do przyjęcia, że w sprawie zachodzi przypadek o jakim mowa w art. 50 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane. Użyte w tym przepisie zwrot " prowadzenie robót budowlanych wykonywanych na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1 " oznacza prowadzenie robót na podstawie zgłoszenia dokonanego, ale dotkniętego nieprawidłowościami ( np. organ przyjął bez sprzeciwu zgłoszenie wykonania robot , które wymagały pozwolenia na budowę ). Za taki przypadek wadliwego zgłoszenia nie może być uznana sytuacja dokonania zgłoszenia robót wymagających faktycznie jedynie - przyjętego bez sprzeciwu - zgłoszenia, a faktycznego wykonania przez inwestora robót wymagających pozwolenia na budowę. W rozpoznawanej sprawie skarżący dokonał zgłoszenia remontu obiektu na działce nr [...]. Zgłoszenie więc było prawidłowe w tym sensie, iż dla legalności wykonania takich robót remontowych wystarczające było zgłoszenie. Skarżący wykonał jednak w rzeczywistości inne roboty niż zgłoszone. Wykonał bowiem nadbudowę, której realizacja obarczona jest wymogiem uzyskania pozwolenia na budowę ( art. 28 ust. 1 i art. 29 ustawy – Prawo budowlane). Zgodnie bowiem z przepisem art. 3 pkt 6 ustawy – Prawo budowlane budową w rozumieniu przepisów tej ustawy jest nie tylko wykonanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, ale także jego odbudowa, rozbudowa i nadbudowa.
Wskazać przy tym należy, iż wbrew wywodom skargi organ II instancji w uzasadnieniu postanowienia z dnia 7 lipca 2006 roku nie stwierdził, iż w niniejszej sprawie zachodzi przypadek o jakim mowa w art. 50 ust.1 pkt 3 ustawy prawo budowlane, co prowadziłoby do uznania, iż w sprawie powinien być zastosowany tryb naprawczy przewidziany w art. 51 ustawy – Prawo budowlane. Organ odwoławczy jedynie stwierdził jakie są hipotetyczne możliwości zakwalifikowania przypadku zaistniałego w sprawie, przy czym właściwą kwalifikację uzależniał od wyniku ustaleń faktycznych jakich powinien dokonać organ I instancji. Zgodzić się należy, zdaniem Sądu, ze stanowiskiem LWINB, iż w prowadzonym postępowaniu organ I instancji nie wykazał, że nadbudowa przybudówki młyna stanowi przypadek inny niż opisany w hipotezie normy z art. 48 ust 1 ustawy – Prawo budowlane. Zatem do sytuacji wykonania nadbudowy obiektu budowlanego bez pozwolenia na budowę powinien mieć zastosowanie przepis art. 48 Prawa budowlanego .
W ocenie Sądu, organ zasadnie uchylił, decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania w sytuacji uznania, iż w sprawie powinien mieć zastosowanie przepis art. 48 ustawy, a nie zastosowany ( i to wadliwie ) tryb z art. 51 ustawy – Prawo budowlane. Wprawdzie zgodnie z przepisem art. 138 § 1 Kpa zasadą jest, że organ odwoławczy uchylając zaskarżoną decyzję orzeka co do istoty sprawy, a uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania jest możliwe jedynie w sytuacji, gdy dla rozstrzygnięcia sprawy wymagane jest przeprowadzenie postępowania dowodowego w całości lub znacznej części, to w przedmiotowej sprawie uchylenie zaskarżonej decyzji z przekazaniem sprawy do ponownego było, zdaniem Sądu, konieczne. Organ I instancji prowadził postępowanie wyjaśniające pod kątem trybu naprawczego z art. 51 ustawy – prawo budowlane. Gdyby natomiast organ II instancji w sposób merytoryczny rozpoznał sprawę w oparciu o przepis art. 48 ustawy – Prawo budowlane doszłoby do połączenia w jednym postępowaniu dwóch odmiennych trybów, które wymagają innych ustaleń i mają zastosowanie do różnych stanów faktycznych ( vide: pogląd wyrażony wyroku NSA z dnia 19 stycznia 1998 roku w sprawie IV SA 523/96 - niepublik.).
Odnosząc się natomiast do zarzutu skargi, iż organ II Instancji nie rozpoznał merytorycznie zarzutów odwołania złożonego przez S. A., uchylając decyzję PINB jedynie ze względów formalnych, to w okolicznościach niniejszej sprawy okazał się on nieuzasadniony. Jakkolwiek zasadą jest, że organ II instancji rozpoznając odwołanie powinien odnieść się do wszystkich jego zarzutów, to jednak w rozpoznawanej sprawie nie można tracić z pola widzenia faktu, iż zaskarżona odwołaniem decyzja została wydana w niewłaściwym trybie postępowania i zarzuty te odnosiły się do tejże wadliwej decyzji. Z przyczyn powyżej wskazanych organ II instancji nie mógł wydać innej decyzji niż uchylenie rozstrzygnięcia PINB i przekazanie mu sprawy do ponownego rozpoznania, co musiało nastąpić bez względu na charakter zarzutów odwołania.
Sąd, działając z urzędu, skontrolował też zaskarżoną decyzję pod kątem podmiotu uprawnionego do jej wydania i uznał, iż podpisany pod nią E. W., pełniący obowiązki zastępcy LWINB w Gorzowie Wlkp., był uprawniony do podpisania zaskarżonej decyzji w imieniu organu. Działał on bowiem w oparciu o upoważnienie organu nr [...], spełniające wymogi upoważnienia o jakim mowa w art. 268a Kpa.
Mając na uwadze powyższe okoliczności na podstawie art. 151 ppsa Sąd orzekł o oddaleniu skargi .
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło