II SA/Go 81/12

PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2012-02-27

Skład orzekający: Jarosław Piątek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której miesięczny dochód wynosi około 1200 zł, ponosząca standardowe koszty utrzymania oraz dodatkowe koszty leczenia, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych, jest uzasadniony, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Osoba w podeszłym wieku, schorowana, ponosząca znaczne wydatki na leki, dysponująca dochodem w wysokości około 1200 zł miesięcznie, bez oszczędności i majątku, spełnia przesłankę z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. W uzasadnieniu wniosku podała, że otrzymuje emeryturę w wysokości 906 zł i dochód z najmu 300 zł miesięcznie, a jej miesięczne wydatki na eksploatację mieszkania i leki wynoszą łącznie ponad 800 zł. Skarżąca jest osobą w podeszłym wieku i schorowaną.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. – Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2012 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku S.M. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego p o s t a n a w i a : przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Dnia 20 lutego 2012r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynął wniosek S.M. o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że otrzymuje emeryturę w wysokości 906 zł, a także osiąga dochód z tytułu umowy najmu w wysokości 300 zł miesięcznie. Skarżąca przedstawiła wydatki związane z eksploatacją mieszkania (gaz- 276,44 zł, woda – 308,69 zł, energia elektryczna – 284,51 zł) i zakupem lekarstw (200 zł). Wniosek jest uzasadniony. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Zasadą jest, iż prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów postępowania sądowego, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. W literaturze wskazuje się, że prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). Należy wskazać, że miesięczny dochód S.M. wynosi 1.200 zł. Zważyć również trzeba, że S.M. jest osobą w podeszłym wieku, schorowaną i z tego tytułu ponosi znaczne wydatki na zakup leków (200 zł miesięcznie). Z treści formularza PPF wynika, że skarżąca nie posiada oszczędności ani majątku. Doświadczenie życiowe nakazuje przyjąć, że osoba dysponująca dochodem w wysokości około 1.200 zł, ponosząca standardowe koszty utrzymania, a także dodatkowe koszty leczenia, może mieć problemy z poczynieniem jakichkolwiek oszczędności (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 2010 r., II OZ 902/10, Lex nr 743993). W konkluzji należy stwierdzić, że wniosek S.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym wyczerpuje ustawową przesłankę o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło