II SA/Go 821/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2019 r. sprawy ze skargi T.D.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] r., nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego T. D. L. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Starosta decyzją z [...] lutego 2018 r., nr [...], działając na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017 r., poz. 978 ze zm., dalej jako u.k.p.) oraz art. 104 i art. 107 k.p.a., odmówił T. D.L. wydania krajowego prawa jazdy kat. A, B. W uzasadnieniu wskazał, że [...] maja 2017 r. T. D. L. złożył wniosek o wydanie polskiego prawa jazdy kategorii A, B. W związku z tym, iż wnioskodawca jest obywatelem Niemiec organ podjął czynności mające na celu zbadanie czy nie posiada on niemieckiego krajowego prawa jazdy. Federalny Urząd Transportu przesłał pismo z [...] sierpnia 2017 r., z którego wynika, że wnioskodawca nie posiada ważnego niemieckiego prawa jazdy. Może on ponownie uzyskać w Niemczech prawo do kierowania pojazdami jeżeli przedłoży pozytywną opinię medyczno-psychologiczną. Powołując art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p. organ zauważył, iż prawo jazdy nie może być wydane osobie, która uzyskała za granicą krajowe prawo jazdy, a to prawo jazdy zostało zatrzymane lub uprawnienie do kierowania pojazdami zostało cofnięte w okresie zatrzymania prawa jazdy lub cofnięcia uprawnienia. Wobec ustalenia negatywnej przesłanki wydania wnioskującemu polskiego krajowego prawa jazdy kategorii A, B, tj. cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami Starosta wydał decyzję odmowną. T. D. L. złożył odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji i orzeczenie zgodnie z wnioskiem strony. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] sierpnia 2018 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Starosty. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 4 ust. 2 u.k.p., kierowca może posiadać tylko jedno ważne prawo jazdy. Podkreśliło, iż na terytorium RP nie jest uznawane za ważne prawo jazdy wydane w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej lub innych państwach - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, jeżeli na terytorium któregokolwiek z tych państw to prawo jazdy zostało zatrzymane lub czasowo albo na stałe cofnięto posiadane uprawnienie do kierowania pojazdem (art. 4 ust. 3 u.k.p.). Wyjaśniło, że pozytywne przesłanki wydania prawa jazdy reguluje art. 11 ust. 1 u.k.p., zaś przesłanki negatywne - art. 12 ust. 1 u.k.p. Zgodnie z art. 12 ust. 2a i 2b u.k.p., w celu wydania prawa jazdy właściwy organ wydający prawo jazdy zwraca się do odpowiednich organów innych państw członkowskich UE, Konfederacji Szwajcarskiej lub państw członkowskich EFTA o potwierdzenie, że osoba ubiegająca się o uprawnienie nie posiada prawa jazdy wydanego w jednym z tych państw ani nie rozpoczęła procedury wymiany prawa jazdy na krajowe prawo jazdy lub procedury wydania wtórnika polskiego krajowego prawa jazdy. Organ odwoławczy zauważył, iż z informacji udzielonej przez Federalny Urząd ds. Ruchu Drogowego, zawartej w piśmie z [...] sierpnia 2017 r., przetłumaczonym przez tłumacza przysięgłego na język polski, wynika, iż wnioskodawca nie posiada ważnego niemieckiego prawa jazdy. Co więcej występują decyzje w rejestrze ds. zdolności do kierowania pojazdami. Osoba ta może w Niemczech ponownie uzyskać prawo do kierowania pojazdami, gdy przedłoży pozytywną opinię medyczno-psychologiczną. Dodatkowo wskazano, iż T. D. L. posiada od [...] czerwca 2012 r. stałe miejsce zamieszkania w [...] i brak jest zaświadczenia o wymeldowaniu. Niemiecki organ zwrócił również uwagę, że wniosek strony może być związany z tzw. turystyką egzaminacyjną na prawo jazdy. Z kolei z załączonej informacji wynika, że wnioskodawca miał wstrzymane prawo jazdy, które zostało tymczasowo odebrane w myśl § 111a StPO (niem. KPK). Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika również, że data zatarcia tj. [...] sierpnia 2021 r. dotyczy czynu karalnego w postaci kierowania pojazdem w ruchu drogowym w stanie nietrzeźwości. Mając powyższe na uwadze Kolegium wskazało, że T. D. L. uzyskał prawo jazdy w Niemczech, ale jego uprawnienia do kierowania pojazdami zostały cofnięte i mogą być przywrócone dopiero po uprzednim przedłożeniu stosownej opinii lekarsko-psychologicznej. Oznacza to, że wystąpiła sytuacja opisana w art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p., tj. T. D. L. uzyskał za granicą prawo jazdy, ale jego uprawnienie do kierowania pojazdami zostało cofnięte, przynajmniej do czasu przedstawienia opinii lekarsko-psychologicznej. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu Kolegium wskazało, że niemieckie prawo jazdy strony zgodnie z obowiązującymi w Niemczech przepisami, podlega zwrotowi pod warunkiem jednak przedstawienia odpowiednich orzeczeń medycznych potwierdzających dobry stan zdrowia psychicznego i fizycznego kierującego pojazdem. Do momentu przedstawienia orzeczeń, niemieckie prawo jazdy faktycznie pozostaje zatrzymane. W ocenie Kolegium powyższe oznacza, że niemieckie prawo jazdy T. D. L. jest dalej ważne, a pozostaje jedynie cofnięte. Strona może je odzyskać po przedłożeniu orzeczenia medyczno-psychologicznego. Zdaniem Kolegium z art. 12 ust. 1 pkt 5 u.p.k. wynika ponad wszelką wątpliwość ewidentna przeszkoda, wykluczająca możliwość skutecznego ubiegania się przez odwołującego o wydanie polskiego prawa jazdy w czasie, gdy obowiązuje zatrzymanie (lub cofnięcie) uprawnień do kierowania pojazdami w Niemczech, gdzie wcześniej wnioskodawca takie uprawnienie uzyskał. Skargę na powyższą decyzję złożył T. D. L., zarzucając: 1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 77 § 1-3 k.p.a. poprzez wydanie decyzji przed zebraniem w sprawie dowodów,  b) art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 i art. 107 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, i odmowę wydania prawa jazdy, pomimo spełnienia przez skarżącego wszystkich przesłanek pozytywnych uzyskania prawa jazdy i braku istnienia przesłanek negatywnych; przede wszystkim organ nie wyjaśnił należycie treści decyzji odmawiającej skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami w szczególności czy w okolicznościach niniejszej sprawy doszło do cofnięcia czy zatrzymania uprawnień, treści przepisów prawnych regulujących rodzaj i skutki zastosowanego wobec skarżącego środka oraz czasu trwania cofnięcia uprawnień bądź zatrzymania, a także możliwości odzyskania lub nabycia nowych uprawnień przez skarżącego, tym samym nie wyjaśnił należycie istnienia przesłanki negatywnej wydania prawa jazdy w postaci okresu cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami za granicą (art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p.) bądź zatrzymania, w tym nienależycie ustalił treść dokumentów dotyczących zastosowanego wobec skarżącego środka w postaci cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, sporządzonych w języku niemieckim, w tym w sposób nieuprawniony pominął zlecenie tłumaczenia na język polski uprawnionemu podmiotowi (tłumaczowi przysięgłemu) wszystkich dokumentów przesłanych przez stronę niemiecką wraz z załącznikami; c) naruszenie art. 7a k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości w zakresie treści niemieckich norm prawnych dotyczących cofnięcia bądź zatrzymania skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami na niekorzyść skarżącego, podczas gdy w razie istnienia wątpliwości co do treści regulacji niemieckich dotyczących decyzji o cofnięciu bądź zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy i czasie trwania tego cofnięcia bądź zatrzymania organ winien je tłumaczyć na korzyść skarżącego, tzn. uznać, że decyzja o cofnięciu uprawnień bądź zatrzymania w stosunku do skarżącego wygasła i w dniu złożenia wniosku, dopuszczalne jest wydanie nowego prawa jazdy skarżącemu; organy obu instancji całkowicie pominęły ustalenie znaczenia wskazanego w informacji z Federalnego Urzędu Transportu okresu, na który prawo jazdy zostało cofnięte bądź zatrzymane, d) naruszenie art. 84 § 1 k.p.a. poprzez rezygnację ze zwrócenia się do biegłego z zakresu niemieckiego prawa karnego w sytuacji, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne konieczne do ustalenia, jakiego rodzaju decyzje dot. prawa jazdy zostały wydane wobec skarżącego w oparciu o przepisy niemieckiego Kodeksu karnego i niemieckiego Kodeksu postępowania karnego, i jaki jest czas obowiązywania tych decyzji, a co za tym idzie - czy zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p. e) naruszenie art. 12 ust. 2a w zw. z ust. 2b u.k.p. poprzez zwrócenie się w celu wydania prawa jazdy do organów niemieckich o potwierdzenie, że skarżący ubiegający się o uprawnienie nie posiada prawa jazdy wydanego w tym państwie ani nie rozpoczął procedury wymiany prawa jazdy na krajowe prawo jazdy lub procedury wydania wtórnika polskiego krajowego prawa jazdy z pominięciem drogi teletransmisji przy użyciu Europejskiej Sieci Praw Jazdy, podczas gdy powyższe przepisy stanowią, iż jest to wyłączna droga pozyskania ww. informacji; 2. naruszenie prawa materialnego tj. : a) art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie i odmowę wydania skarżącemu krajowego prawa jazdy wobec uznania, że skarżący uzyskał za granicą prawo jazdy, a uprawnienie do kierowania pojazdami zostało cofnięte lub zatrzymane i trwa okres cofnięcia uprawnienia lub zatrzymania, podczas gdy okres cofnięcia uprawnień skarżącemu (a w istocie czas trwania zakazu udzielenia skarżącemu nowych uprawnień do kierowania pojazdami) ustał i skarżący mógł ubiegać się o wydanie nowego prawa jazdy, co też uczynił składając wniosek do Starosty; b) art. 11 ust 1 u.k.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie i odmowę wydania skarżącemu krajowego prawa jazdy pomimo spełnienia przez skarżącego wszystkich przesłanek uzyskania prawa jazdy. Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Staroście oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego., którą utrzymano w mocy decyzję Starosty w sprawie odmowy wydania skarżącemu prawa jazdy kat. A, B. Zasady wydawania prawa jazdy regulują przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 978), a podstawę odmowy wydania prawa jazdy w rozpoznawanej sprawie stanowił art. 12 ust. 1 pkt 5 tej ustawy, zgodnie z którym, prawo jazdy nie może być wydane osobie, która uzyskała za granicą prawo jazdy, a to prawo jazdy zostało zatrzymane lub uprawnienie do kierowania pojazdami zostało cofnięte – w okresie obowiązywania zatrzymania prawa jazdy lub cofnięcia uprawnienia. W ocenie Sądu dokonane przez organy stwierdzenie, że zostały spełnione wskazane w art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p. przesłanki odmowy wydania skarżącemu polskiego prawa jazdy było przedwczesne z powodu niewyjaśnienia okoliczności faktycznych istotnych dla tej kwalifikacji prawnej. Organy obu instancji oparły swoje rozstrzygnięcie na piśmie Federalnego Urzędu ds. Ruchu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2017 r. oraz nadesłanych przy nim załączników. W aktach znajdują się wprawdzie tłumaczenia tych dokumentów dokonane przez tłumacza przysięgłego I.S. oraz tłumacza przysięgłego I.K., to jednak te tłumaczenia różnią się między sobą. Z porównania tłumaczeń informacji dla Federalnego Urzędu ds. Ruchu Drogowego wynika, iż zwrot "Tilgungs-Datum" w jednych tłumaczeniach określany jest jako "data zatarcia", zaś w drugich jako "data umorzenia". W związku z tym nie można w istocie ocenić, jakie jest dokładne znaczenie tego zwrotu. Jest to o tyle istotne, że z materiału dowodowego nie wynika w sposób jednoznaczny, że do tych konkretnych dat (umorzenia, zatarcia?) nastąpiło terminowe cofnięcie skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami. Takiej informacji nie zawiera pismo Federalnego Urzędu ds. Ruchu Drogowego z [...] sierpnia 2017 r., w którym wskazano jedynie, że skarżący nie posiada ważnego niemieckiego prawa jazdy i może on ponownie uzyskać w Niemczech prawo do kierowania pojazdami jeżeli przedłoży pozytywną opinię medyczno-psychologiczną. W tej sytuacji przedwczesne było przyjęcie, że wskazane w rubryce "Tilgungs Datum" terminy są terminami, do których skarżący pozostaje w Niemczech w okresie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami stosownie do art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p. W ocenie Sądu z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie wynika jednoznacznie jakie konkretnie środki prawne zastosowane przez organy niemieckie obowiązują skarżącego i do jakiego czasu zostały one zastosowane, a w szczególności w jakim okresie skarżący jest zobowiązany do przedłożenia ekspertyzy medyczno-psychiatrycznej. Okoliczności powyższe wymagały zdaniem Sądu dokładniejszego wyjaśnienia stanu sprawy, tak by jasne było czy zastosowane wobec skarżącego środki prawne obowiązują nadal i czy mogą one zostać uznane za odpowiadające normie prawnej zawartej w art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p. tzn. czy prawo jazdy zostało zatrzymane lub uprawnienie do kierowania pojazdami zostało cofnięte. Z powyższych względów Sąd uznał, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy wobec istotnych braków dowodowych doszło do naruszenia prawa procesowego to jest art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.), co skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji. Z uwagi na konieczność znacznego uzupełnienia postępowania dowodowego z wykorzystaniem dokumentów i prawa obcego należało również uchylić decyzję organu I instancji (art. 135 p.p.s.a.). Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z treści uzasadnienia niniejszego wyroku. Zadaniem organu przy ponownym rozpatrywaniu sprawy będzie dokładne i wyczerpujące ustalenie aktualnego stanu faktycznego sprawy z wykorzystaniem dokumentów źródłowych oraz zweryfikowanie wyżej wskazanych wątpliwości dotyczących informacji organów niemieckich. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów w wysokości 680 zł, na którą to kwotę składa się uiszczona opłata sądowa w wysokości 200 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika strony będącego adwokatem w wysokości 480 zł, ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.).