II SA/Go 827/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E.J. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi E.J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. wyrokiem z dnia 2 marca 2016 r., sygn. akt II SA/Go 827/15 oddalił skargę E.J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2015 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. Pismem z dnia [...] marca [...] lutego 2016 r. (również data nadania w Urzędzie Pocztowym) E.J. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wniosek o przywrócenie uchybionego terminu " na wydanie odpisu wyroku z dn. 02 marca 2016 r. wraz z uzasadnieniem". W uzasadnieniu skarżący wskazał, że do dnia 10 marca 2016 r., kiedy to zasięgnął informacji telefonicznej w sekretariacie Wydziału II , był jak się okazało po tej rozmowie, błędnie przekonany o tym, że odpis wyroku z uzasadnieniem może otrzymać niekoniecznie doręczając wniosek przed upływem 7 dni od rozprawy sądowej. Podał, że w błąd wprowadziła go sprawa jego córki w Sądzie Okręgowym, w której to dopiero po upływie 2 miesięcy od dnia wydania wyroku wystąpił z wnioskiem o jego wydanie wraz z uzasadnieniem. Jednocześnie zaznaczył, że nie miał wiedzy o tym, że w różnych sądach obowiązują odrębne przepisy i nieświadomie uchybił temu terminowi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że zawarty w piśmie z dnia [...] marca 2016 r. wniosek E.J. Sąd potraktował jako wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Stosownie do treści art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – określanej dalej jako p.p.s.a.), czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jeżeli jednak strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a.). Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.), przy czym w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Z brzmienia cytowanych wyżej przepisów wynika, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć zastosowanie jedynie wtedy, gdy wszystkie określone w nich przesłanki zostaną spełnione łącznie, tj. wniesienie wniosku nastąpi w ciągu siedmiu dni od ustania przeszkody uniemożliwiającej dochowanie terminu, strona dopełni czynności, dla której był ustanowiony termin oraz uprawdopodobni brak winy w uchybieniu terminu. Brak jednej z tych przesłanek uniemożliwia uwzględnienie wniosku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego 11 grudnia 2012 r., sygn. II GSK 1721/12). Odnosząc się w pierwszej kolejności do kwestii terminowości złożenia rozpatrywanego wniosku Sąd uznał, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony z zachowaniem ustawowego terminu. Skarżący, wobec powzięcia wiadomości o wydaniu wyroku podczas rozmowy telefonicznej przeprowadzonej w dniu 10 marca 2016 r. z pracownikiem sekretariatu Wydziału II, złożył w dniu 14 marca 2016 r. przedmiotowy wniosek. Strona dokonała również czynności procesowej, której uchybiła – w tym samym piśmie z dnia [...] marca 2016 r. wniosła o sporządzenie i doręczenia wyroku wraz z uzasadnieniem. W dalszej kolejności oceny wymaga przesłanka braku winy w uchybieniu terminu. Argumentacja przytoczona przez skarżącego (niewiedza, że terminy w postępowaniu sądowoadministracyjnym są inne niż w postępowaniu przed sądami powszechnymi) nie dostarczyła podstaw do przyjęcia, że uchybienie terminu do złożenia wniosku o doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem było spowodowane przyczyną niezawinioną przez skarżącego. Należy zwrócić uwagę, że skarżący został prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy i wówczas pouczono go również o trybie i sposobie zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku (k. 58 akt sądowych). Skarżący miał więc świadomość, że jeżeli na rozprawie zaplanowanej na dzień 2 marca 2016 r. zapadnie wyrok oddalający skargę, to wniosek o sporządzenie uzasadnienia tego wyroku należy wnieść w terminie 7 dni od ogłoszenia wyroku. Skoro skarżący nie stawił się na rozprawie (co zresztą nie było jego obowiązkiem), mając na uwadze treść pouczenia, jakie otrzymał wraz z zawiadomieniem w dniu 26 stycznia 2016 r. (k. 60 akt sądowych), mógł choćby telefonicznie dowiedzieć się w sekretariacie Sądu, jakim wynikiem zakończyła się rozprawa, aby w razie niekorzystnego dla skarżącego orzeczenia dochować terminu do zgłoszenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Co prawda uczynił to, ale jeden dzień po upływie powyższego terminu. Odwołując się do orzecznictwa sądowego, wskazać należy, że błędne przekonanie o przysługujących stronie środkach procesowych oraz terminach ich składania nie jest nadzwyczajną okolicznością przemawiającą za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu (por. postanowienie NSA z dnia 17 czerwca 2008 r., sygn. akt II OZ 597/08, Lex nr 493589). W sytuacji zatem, gdy zawarte w zawiadomieniu o rozprawie z dnia 20 stycznia 2016 r. pouczenie o skutkach nieobecności strony skarżącej na rozprawie było wyczerpujące i jasne, nie sposób uznać za okoliczność, której można przypisać charakter nie dającej się przezwyciężyć przeszkody. Pozostawanie skarżącego w błędzie samo w sobie nie stanowi bowiem okoliczności świadczącej o braku winy w uchybieniu terminu, a wręcz przeciwnie wskazuje na brak jego należytej staranności we właściwym prowadzeniu swych spraw. Należy podkreślić, że w judykaturze i piśmiennictwie przyjmuje się, że kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Dokonując takiej oceny należy przyjąć obiektywny miernik staranności, zgodnie z którym, o braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy strona, obiektywnie nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego w literaturze zalicza się np. przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2004, s. 329). Dodatkowo zauważyć należy, że przepis art. 86 § 1 p.p.s.a. nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony, dlatego ocena braku winy została pozostawiona uznaniu Sądu. Daje to Sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 lipca 1999 r., sygn. akt I PKN 273/99, OSNAP 2000 nr 20, poz. 757, postanowienie WSA w Warszawie z dnia 4 lutego 2016 r., sygn. akt III SA/Wa 122/16). W kontekście obowiązującego stanu prawnego oraz w oparciu o całokształt okoliczności sprawy należy stwierdzić, że przedstawiona przez skarżącego argumentacja nie mogła stanowić pozytywnej przesłanki, pozwalającej na przywrócenie uchybionego terminu, albowiem w ocenie Sądu w żadnym razie nie uprawdopodabnia ona braku winy skarżącego w tym względzie. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a orzekł, jak w sentencji postanowienia.