II SA/Go 845/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Asesor WSA Jarosław Piątek Protokolant st. sekr. sąd. Monika Walentynowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ja decyzję Starosty z dnia [...] r. nr [...] , II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego A. B. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Starosta decyzją z dnia [...] marca 2018 r., nr [...], działając na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017 r., poz. 978 ze zm. – dalej jako u.k.p.) oraz art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm. – dalej jako k.p.a.) odmówił wydania A. B. krajowego prawa jazdy kat. B. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż w dniu [...] stycznia 2017 r. A. B.– obywatel Niemiec, złożył wniosek o wydanie polskiego prawa jazdy kat. B. Organ mając na uwadze art. 4 pkt 2 u.k.p., zwrócił się do Federalnego Urzędu Transportu w Niemczech celem zbadania czy wnioskodawca nie posiada niemieckiego krajowego prawa jazdy. Pismem z dnia [...] lutego 2017 r. Federalny Urząd Transportu poinformował, iż A. B. nie posiada obecnie ważnego niemieckiego prawa jazdy, gdyż w dniu [...] lutego 2013 r. został on pozbawiony uprawnień do kierowania pojazdami z powodu prowadzenia pojazdu pod wpływem alkoholu. Warunkiem odzyskania niemieckiego prawa jazdy jest przy tym pozytywny wynik badań lekarsko-psychologicznych przeprowadzonych w Niemczech, co warunkuje dopuszczenie wnioskodawcy do kierowania pojazdami mechanicznymi po drogach publicznych. Następnie organ wskazał, iż zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p. prawo jazdy nie może być wydane osobie, która uzyskała za granicą krajowe prawo jazdy, a to prawo jazdy zostało zatrzymane lub uprawnienie do kierowania pojazdami zostało cofnięte – w okresie zatrzymania prawa jazdy lub cofnięcia uprawnienia. Wobec ustalenia negatywnej przesłanki wydania A. B. polskiego prawa jazdy, tj. cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, Starosta odmówił wydania wnioskodawcy krajowego prawa jazdy kat. B. A. B., działając przez pełnomocnika, złożył odwołanie od powyższej decyzji, w którym zarzucono naruszenie art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p. oraz przepisów postępowania, tj. art. 6, art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a. Strona wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i orzeczenie o wydaniu skarżącemu prawa jazdy kat. B. Ponadto, w razie nieuwzględnienia powyższego wniosku, pełnomocnik wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji przez organ odwoławczy i orzeczenie co do istoty sprawy, poprzez orzeczenie o wydaniu skarżącemu prawa jazdy kat. B. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Starosty z dnia [...] marca 2018 r. W uzasadnieniu decyzji Kolegium w pierwszej kolejności wskazało, że zgodnie z art. 4 ust. 2 u.k.p., kierowca może posiadać tylko jedno ważne prawo jazdy. Na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie jest uznawane za ważne prawo jazdy wydane w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, jeżeli na terytorium któregokolwiek z tych państw to prawo jazdy zostało zatrzymane lub czasowo albo na stałe cofnięto posiadane uprawnienie do kierowania pojazdem – art. 4 ust. 3 u.k.p. Kolegium wyjaśniło, iż pozytywne przesłanki wydania prawa jazdy uregulowane zostały w art. 11 ust. 1 u.k.p., zaś przesłanki negatywne jego wydania ujęte zostały w art. 12 ust. 1 u.k.p. Zgodnie z art. 12 ust. 2a i 2b u.k.p., w celu wydania prawa jazdy właściwy organ wydający prawo jazdy zwraca się do odpowiednich organów państw członkowskich Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, o potwierdzenie, że osoba ubiegająca się o uprawnienie nie posiada prawa jazdy wydanego w jednym z tych państw ani nie rozpoczęła procedury wymiany prawa jazdy na krajowe prawo jazdy lub procedury wydania wtórnika polskiego krajowego prawa jazdy. Następnie organ podał, że ze znajdującego się w aktach sprawy pisma Federalnego Urzędu ds. Ruchu Drogowego wynika, iż A.B. nie posiada ważnego niemieckiego prawa jazdy. Wskazano też w nim, że w rejestrze zawierającym informacje o wykroczeniach drogowych znajdują się stosowne decyzje dotyczące skarżącego, a nadto że wnioskodawca może w Niemczech ponownie uzyskać prawo jazdy, gdy przedłoży pozytywną ekspertyzę medyczno-psychologiczną. Organ ustalił też, że Sąd Rejonowy decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. orzekł wobec skarżącego grzywnę za umyślne prowadzenie pojazdu pod wpływem alkoholu w ruchu drogowym, a nadto, że prawo jazdy zostało skarżącemu tymczasowo odebrane. Data umorzenia powyższego to [...] czerwca 2025 r. W ocenie Kolegium uprawnienia A. B. do kierowania pojazdami zostały cofnięte i mogą zostać przywrócone dopiero po uprzednim przedłożeniu stosownej opinii lekarsko-psychologicznej. Kolegium podało też, że wymóg przedstawienia badań psychologicznych stwierdzających brak przeciwwskazań do kierowania pojazdem w celu wydania prawa jazdy kategorii "B" nie jest obcy również polskiemu ustawodawstwu. Zgodnie bowiem z art. 11 ust. 6 u.k.p. dodatkowym warunkiem wydania prawa jazdy osobie, wobec której została wydana decyzja o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w trybie art. 103 ust. 1 pkt 2 lub 3 u.p.k., jest uzyskanie orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem. Powyższe, zdaniem Kolegium oznacza, że Starosta prawidłowo wydał decyzję o odmowie wydania prawa jazdy. Skargę na decyzję SKO do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. złożył A.B., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając naruszenie: - art. 4 ust. 2 u.k.p.. poprzez jego błędną wykładnię i niezasadne przyjęcie, że przez posiadanie ważnego prawa jazdy należy rozumieć sytuację, w której uprawnienia do prowadzenia pojazdów zostały bezterminowo cofnięte; - art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji niezasadną odmowę wydania prawa jazdy kategorii B; - art. 12 ust. 2a w zw. z ust. 2b u.k.p. poprzez jego błędne zastosowanie, a w konsekwencji uzyskanie informacji dotyczącej prawa jazdy skarżącego z pominięciem Europejskiej Sieci Praw Jazdy oraz w zakresie szerszym niż przewiduje to kompetencja organu oraz naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 k.p.a. Pełnomocnik zarzucił także błędne ustalenia faktyczne sprowadzające się do przyjęcia, że skarżący posiada w Niemczech ważne prawo jazdy, skoro ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że A. B. "nie posiada ważnego niemieckiego prawa jazdy". Pełnomocnik wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji SKO oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i zobowiązanie Starosty do niezwłocznego wydania skarżącemu prawa jazdy w kategorii B. Zdaniem strony skarżącej, powyższy przepis art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p. nie znajduje w niniejszym postępowaniu zastosowania, ponieważ A. B. nie posiada w Niemczech ważnego prawa jazdy, nie zostało ono także na czas określony zatrzymane, ani też na czas określony nie cofnięto uprawnienia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( t.j. Dz.U. 2017. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U 2018 r., 1302 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Starosty w sprawie odmowy wydania A.B. prawa jazdy kat. B. Zasady wydawania prawa jazdy regulują przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, a podstawę odmowy wydania prawa jazdy w rozpoznawanej sprawie stanowił art. 12 ust. 1 pkt 5 tej ustawy, zgodnie z którym prawo jazdy nie może być wydane osobie, która uzyskała za granicą prawo jazdy, a to prawo jazdy zostało zatrzymane lub uprawnienie do kierowania pojazdami zostało cofnięte – w okresie obowiązywania zatrzymania prawa jazdy lub cofnięcia uprawnienia. W ocenie Sądu, dokonane przez organy ustalenia co do wystąpienia okoliczności uzasadniających odmowę wydania skarżącemu polskiego prawa jazdy nie znajdują odzwierciedlenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Z pisma Federalnego Urzędu ds. Ruchu Drogowego z dnia [...] lutego 2017 r. oraz załączonych do niego dokumentów wynika, że skarżący nie posiada ważnego niemieckiego prawa jazdy. Kolegium ustaliło też, że Sąd Rejonowy decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r., za umyślne prowadzenie pojazdu pod wpływem alkoholu w ruchu drogowym orzekł wobec skarżącego grzywnę. Ustalił też, że sąd ten tymczasowo odebrał skarżącemu prawo jazdy, co oznacza – zdaniem organu - że uprawnienia do kierowania pojazdami zostały cofnięte i mogą być przywrócone dopiero po uprzednim przedłożeniu stosownej opinii lekarsko-psychologicznej. Organ nie odniósł się natomiast w żaden sposób do znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy dokumentu, z którego wynika, że Sąd Rejonowy decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. orzekł wobec skarżącego "wstrzymanie prawa jazdy" na okres 12 miesięcy – do dnia [...] lipca 2014 r. – za umyślne prowadzenie pojazdu pod wpływem alkoholu w ruchu drogowym. W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy konieczne jest jednoznaczne ustalenie rodzaju środka prawnego, jaki został wobec skarżącego orzeczony przez sąd niemiecki oraz czy środek ten może być uznany za odpowiadający normie prawnej zawartej w art. 12 ust. 1 pkt 5 u.p.k. Gdyby przyjąć, że "wstrzymanie" prawa jazdy oznacza zatrzymanie go na pewien okres czasu, to należałoby uznać, że istniała wprawdzie prawna podstawa do wydania decyzji odmawiającej skarżącemu wydania polskiego prawa jazdy, którą stanowił art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p., ale trwała ona tylko do dnia [...] lipca 2014 r. Skoro zatem po tej dacie skarżący mógł ubiegać się o wydanie uprawnienia do kierowania pojazdami w Niemczech bez przedstawienia pozytywnej opinii lekarsko-psychologicznej, to nie było przeszkód by mógł też, bez spełnienia dodatkowych warunków, ubiegać się o wydanie polskiego prawa jazdy. Z literalnego brzmienia powoływanego przepisu ustawy wynika bowiem bezspornie, że prawo jazdy nie może być wydane osobie, która uzyskała za granicą prawo jazdy, które następnie zostało zatrzymane lub uprawnienia do kierowania pojazdami zostały cofnięte, ale tylko w okresie obowiązywania zatrzymania prawa jazdy lub cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami. W świetle powyższego należy stwierdzić, że zaprezentowane przez organy stanowisko, iż spełnione zostały przesłanki z art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p. jest przedwczesne, ponieważ zostało przyjęte bez dostatecznego zbadania i wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Organy nie rozważyły bowiem, jakie znaczenie dla sprawy ma data [...] lipca 2014 r., nie ustaliły również czy po tej dacie w dalszym ciągu trwał okres zatrzymania prawa jazdy bądź cofnięcia uprawnień, co uzasadniałoby odmowę wydania skarżącemu prawa jazdy w sytuacji nieprzedłożenia przez niego ekspertyzy medyczno-psychologicznej. Nie wyjaśniły również znaczenia wskazanej w dokumentach niemieckich daty [...] lutego 2028 r., oznaczonej jako "data umorzenia". Stanowi to o niewyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, co jest niezgodne z wymogami procedury administracyjnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.), a także o podjęciu decyzji z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji (art. 135 p.p.s.a.). O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów w kwocie 697 zł, na którą to kwotę składa się uiszczona opłata sądowa w wysokości 200 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika strony będącego adwokatem w wysokości 480 zł, ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit.c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z treści uzasadnienia niniejszego wyroku. Rzeczą organu przy ponownym rozpatrywaniu sprawy będzie jednoznaczne ustalenie na podstawie prawidłowo przeanalizowanego materiału dowodowego, ewentualnie uzupełnionego, czy trwa nadal okres czasowego cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami i czy w związku z tym znajduje zastosowanie art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami. ----------------------- # 2