II SA/Go 846/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędzia WSA Adam Jutrzenka – Trzebiatowski Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi H. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] r., nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego H. K. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Starosta decyzją z [...] kwietnia 2018 r., nr [...], działając na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017 r., poz. 978 ze zm., dalej jako u.k.p.) oraz art. 104 i art. 107 k.p.a., odmówił H. K. wydania krajowego prawa jazdy kat. B. W uzasadnieniu wskazał, że [...] maja 2017 r. H. K. złożył wniosek o wydanie polskiego prawa jazdy kategorii B. W związku z tym, iż wnioskodawca jest obywatelem Niemiec organ podjął czynności mające na celu zbadanie czy nie posiada on niemieckiego krajowego prawa jazdy. Federalny Urząd Transportu przesłał pismo z [...] kwietnia 2017 r., z którego wynika, że wnioskodawca nie posiada ważnego niemieckiego prawa jazdy i może wejść ponownie w posiadanie prawa jazdy jeżeli przedstawiona zostanie pozytywna ekspertyza medyczno-psychologiczna. Powołując art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p. organ zauważył, iż prawo jazdy nie może być wydane osobie, która uzyskała za granicą krajowe prawo jazdy, a to prawo jazdy zostało zatrzymane lub uprawnienie do kierowania pojazdami zostało cofnięte w okresie zatrzymania prawa jazdy lub cofnięcia uprawnienia. Wobec ustalenia negatywnej przesłanki wydania wnioskującemu polskiego prawa jazdy kategorii B, tj. cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, Starosta wydał decyzję odmowną. H.K. złożył odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o jej zmianę i orzeczenie o wydaniu prawa jazdy, ewentualnie o jej uchylenie w całości i orzeczenie co do istoty sprawy wydając stronie prawo jazdy, ewentualnie o skierowanie odwołującego na stosowne badania w celu wydania odpowiedniej opinii w Polsce. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] sierpnia 2018 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Starosty. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 4 ust. 2 u.k.p., kierowca może posiadać tylko jedno ważne prawo jazdy. Podkreśliło, iż na terytorium RP nie jest uznawane za ważne prawo jazdy wydane w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej lub innych państwach - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, jeżeli na terytorium któregokolwiek z tych państw to prawo jazdy zostało zatrzymane lub czasowo albo na stałe cofnięto posiadane uprawnienie do kierowania pojazdem (art. 4 ust. 3 u.k.p.). Wyjaśniło, że pozytywne przesłanki wydania prawa jazdy reguluje art. 11 ust. 1 u.k.p., zaś przesłanki negatywne - art. 12 ust. 1 u.k.p. Zgodnie z art. 12 ust. 2a i 2b u.k.p., w celu wydania prawa jazdy właściwy organ wydający prawo jazdy zwraca się do odpowiednich organów innych państw członkowskich UE, Konfederacji Szwajcarskiej lub państw członkowskich EFTA o potwierdzenie, że osoba ubiegająca się o uprawnienie nie posiada prawa jazdy wydanego w jednym z tych państw ani nie rozpoczęła procedury wymiany prawa jazdy na krajowe prawo jazdy lub procedury wydania wtórnika polskiego krajowego prawa jazdy. Organ odwoławczy zauważył, iż z informacji udzielonej przez Federalny Urząd ds. Ruchu Drogowego, zawartej w piśmie z [...]kwietnia 2017 r., przetłumaczonym przez tłumacza przysięgłego na język polski, wynika, iż wnioskodawca nie posiada ważnego niemieckiego prawa jazdy. Co więcej występują decyzje w rejestrze ds. zdolności do kierowania pojazdami. Osoba ta może w Niemczech ponownie uzyskać prawo do kierowania pojazdami, gdy przedłoży pozytywną opinię medyczno-psychologiczną. Dodatkowo wskazano, iż H. K. posiada od [...] czerwca 2016 r. stałe miejsce zamieszkania w Niemczech w [...] i brak jest zaświadczenia o wymeldowaniu. Niemiecki organ zwrócił również uwagę, że wniosek H. K. może być związany z tzw. turystyką egzaminacyjną na prawo jazdy. Z kolei z załączonej informacji wynika, że prawo jazdy H.K. zostało przez Sąd Rejonowy tymczasowo odebrane zgodnie z § 111a StPo (niem. Kpk), a data umorzenia powyższego to [...] października 2024 r. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika również, że Sąd Rejonowy dnia [...] listopada 2009 r. orzekł grzywnę za nieumyślne spowodowanie zagrożenia w ruchu drogowym, a data umorzenia tego czynu to [...] listopada 2024 r. Mając powyższe na uwadze Kolegium wskazało, że H. K. uzyskał prawo jazdy w Niemczech, ale jego uprawnienia do kierowania pojazdami zostały cofnięte i mogą być przywrócone dopiero po uprzednim przedłożeniu stosownej opinii lekarsko-psychologicznej. Oznacza to, że wystąpiła sytuacja opisana w art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p., tj. H.K. uzyskał za granicą prawo jazdy, ale jego uprawnienie do kierowania pojazdami zostało cofnięte, przynajmniej do czasu przedstawienia opinii lekarsko-psychologicznej. Wobec ujawnienia tych okoliczności faktycznych istniała prawna podstawa do decyzji odmawiającej wydania polskiego prawa jazdy, którą stanowił art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu Kolegium wskazało, że niemieckie prawo jazdy strony zgodnie z obowiązującymi w Niemczech przepisami, podlega zwrotowi pod warunkiem jednak przedstawienia odpowiednich orzeczeń medycznych potwierdzających dobry stan zdrowia psychicznego i fizycznego kierującego pojazdem. Do momentu przedstawienia orzeczeń, niemieckie prawo jazdy faktycznie pozostaje zatrzymane. W ocenie Kolegium powyższe oznacza, że niemieckie prawo jazdy H.K. jest dalej ważne, a pozostaje jedynie cofnięte. Strona może je odzyskać po przedłożeniu orzeczenia medyczno-psychologicznego. Zdaniem Kolegium z art. 12 ust. 1 pkt 5 u.p.k. wynika ponad wszelką wątpliwość ewidentna przeszkoda, wykluczająca możliwość skutecznego ubiegania się przez H.K. o wydanie polskiego prawa jazdy w czasie, gdy obowiązuje zatrzymanie (lub cofnięcie) uprawnień do kierowania pojazdami w Niemczech, gdzie wcześniej wnioskodawca takie uprawnienie uzyskał. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. złożył H.K., zarzucając organowi: I. obrazę przepisu prawa materialnego w postaci: a) art. 4 ust. 2 u.k.p. poprzez jego błędną wykładnię i niezasadne przyjęcie, że przez posiadanie ważnego prawa jazdy należy rozumieć sytuacje, w której uprawnienia do prowadzenia pojazdów zostały bezterminowo cofnięte, b) art.12 ust.1 pkt5 u.k.p. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji niezasadną odmowę wydania prawa jazdy kategorii B; c) art. 12 ust. 2a w z w. z ust. 2b u.k.p. poprzez jego błędne zastosowanie, a w konsekwencji uzyskanie informacji dotyczącej prawa jazdy skarżącego z pominięciem Europejskiej Sieci Praw Jazdy oraz w zakresie szerszym niż przewiduje to kompetencja organu, II. obrazę przepisów postępowania w postaci: art. 6 k.p.a. polegającą na uchybieniu zasadzie praworządności, tj. działaniu organu bez (wbrew) podstawy prawnej, i to w szczególności poprzez: - wydanie decyzji z naruszeniem przepisów prawa materialnego, niewskazanie konkretnej podstawy prawnej mogącej uzasadniać przyjęte przez organ założenie, że skarżący ma w Niemczech jedynie tymczasowo zatrzymane prawo jazdy, które może odzyskać po przedstawieniu orzeczenia lekarskiego, a tym samym, że posiada on w Niemczech ważne prawo jazdy (co narusza także art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a.), jak również poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż wydanie polskiego prawa jazdy może być ograniczone przez przewidziany w prawie niemieckim wymóg odbycia badań i uzyskania pozytywnej opinii lekarsko-psychologicznej, choć organ, dopuszczając się obrazy art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a., nie wskazał konkretnej podstawy prawnej (odwołujący w toku sprawy przedłożył aktualne orzeczenie lekarskie stwierdzające brak przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów, w tym w zakresie kat. B), art. 7 i 77 § 1 k.p.a. - polegającą na prowadzeniu postępowania wbrew zasadzie praworządności, oraz na niepodjęciu działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy oraz do jej załatwienia z uwzględnieniem słusznego interesu odwołującego, sprowadzające się w szczególności do niedostatecznego zbadania i umotywowania założenia, iż odwołujący nadal posiada ważne prawo jazdy w Niemczech, mimo iż z informacji pochodzącej z niemieckiego Federalnego Urzędu ds. Ruchu Drogowego wynika, że odwołujący nie posiada ważnego niemieckiego prawa jazdy, a jedynie mógłby ponownie uzyskać nowe prawo jazdy po spełnieniu dodatkowych wymogów (w zakresie kat B obowiązujących jedynie w Niemczech), art. 8 k.p.a. - sprowadzającą się do prowadzenia postępowania w sposób umniejszający zaufanie do władzy publicznej, zamiast - zgodnie z dyspozycją tego przepisu - w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej, art. 77 § 1 k.p.a. - poprzez wydanie zaskarżonej decyzji pomimo braku należytego i kompletnego zgromadzenia i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, zwłaszcza informacji z niemieckiego Federalnego Urzędu ds. Ruchu Drogowego, co w szczególności sprowadza się do wadliwego ustalenia, iż skarżący znajduje się w okresie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p. i posiada możliwość odzyskania prawa jazdy po przedstawieniu pozytywnej ekspertyzy medyczno-psychologicznej, podczas gdy załączniki do pisma Federalnego Urzędu ds. Ruchu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2017r. w żaden sposób nie wskazują, iż skarżący znajduje się aktualnie w okresie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, a także nie wskazują, że na wymienionego nałożono obowiązek przedłożenia jakiejkolwiek ekspertyzy, czy opinii, by odzyskać prawo jazdy, art. 107 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej z naruszeniem przepisów materialno-prawnych i postępowania, czego skutkiem jest oparcie zaskarżonego rozstrzygnięcia na błędnie ustalonym stanie faktycznym. III. błędne ustalenia faktyczne sprowadzające się do bezpodstawnego przyjęcia, iż skarżący posiada w Niemczech ważne prawo jazdy, skoro ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (pisma niemieckiego Federalnego Urzędu ds. Ruchu Drogowego) wynika jasno, że skarżący "nie posiada ważnego niemieckiego prawa jazdy". Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zobowiązanie Starosty do wydania niezwłocznie decyzji uwzględniającej w całości wniosek o wydanie polskiego prawa jazdy. Ponadto wniósł o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji i uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione. Na rozprawie w dniu 16 stycznia 2018 r. pełnomocnik skarżącego złożył jako załącznik do protokołu pismo z tej samej daty, w którym podtrzymał w całości złożoną skargę. Dodatkowo pełnomocnik skarżącego złożył uwierzytelnione tłumaczenie dokumentu – informacji dla Federalnego Urzędu do Spraw Zmotoryzowanego Ruchu Drogowego podkreślając, że prawidłowe tłumaczenie określenia ,,Tilgungs datum" powinno być jako data zatarcia, a nie data umorzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, którą utrzymano w mocy decyzję Starosty w sprawie odmowy wydania skarżącemu prawa jazdy kat. B. Zasady wydawania prawa jazdy regulują przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 978), a podstawę odmowy wydania prawa jazdy w rozpoznawanej sprawie stanowił art. 12 ust. 1 pkt 5 tej ustawy, zgodnie z którym, prawo jazdy nie może być wydane osobie, która uzyskała za granicą prawo jazdy, a to prawo jazdy zostało zatrzymane lub uprawnienie do kierowania pojazdami zostało cofnięte – w okresie obowiązywania zatrzymania prawa jazdy lub cofnięcia uprawnienia. W ocenie Sądu dokonane przez organy stwierdzenie, że zostały spełnione wskazane w art. 12 ust. 1 pkt 5 przesłanki odmowy wydania skarżącemu polskiego prawa jazdy było przedwczesne z powodu niewyjaśnienia okoliczności faktycznych istotnych dla tej kwalifikacji prawnej. Organy obu instancji oparły swoje rozstrzygnięcie na piśmie Federalnego Urzędu ds. Ruchu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2017 r. oraz nadesłanych przy nim załączników. W aktach znajduje się tłumaczenie tych dokumentów dokonane przez tłumacza przysięgłego I. K., według którego to tłumaczenia występujące w informacji dla Federalnego Urzędu ds. Ruchu Drogowego określenie "Tilgungs-Datum" przetłumaczone zostało jako "data umorzenia". Tymczasem z dokumentu tłumaczenia przedstawionego przez pełnomocnika skarżącego dokonanego przez tłumacza przysięgłego P. D. wynika, że zwrot "Tilgungs Datum" powinien być przetłumaczony jako "data zatarcia". Z materiału dowodowego nie wynika, że to do tej daty określanej jako "Tilgungs Datum" (daty umorzenia, zatarcia?) nastąpiło cofnięcie skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami. Takiej informacji nie zawiera pismo Federalnego Urzędu ds. Ruchu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2017 r., w którym wskazano jedynie, że skarżący nie posiada ważnego niemieckiego prawa jazdy i może on ponownie wejść w posiadanie prawa jazdy, jeżeli przedłoży pozytywną opinię medyczno-psychologiczną. W świetle powyższego przedwczesne było zatem przyjęcie, że wskazane w rubryce "Tilgungs Datum" terminy są terminami, do których skarżący pozostaje w Niemczech w okresie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami stosownie do art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p. W ocenie Sądu z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie wynika jednoznacznie jakie konkretnie środki prawne zastosowane przez organy niemieckie obowiązują skarżącego i do jakiego czasu zostały one zastosowane, a w szczególności w jakim okresie skarżący jest zobowiązany do przedłożenia ekspertyzy medyczno-psychiatrycznej. Okoliczności powyższe wymagały zdaniem Sądu dokładniejszego wyjaśnienia stanu sprawy, tak by było jasne czy zastosowane wobec skarżącego środki prawne obowiązują nadal i czy mogą one zostać uznane za odpowiadające normie prawnej zawartej w art. 12 ust. 1 pkt 5 u.k.p. tzn. czy prawo jazdy zostało zatrzymane lub uprawnienie do kierowania pojazdami zostało cofnięte. Z powyższych względów Sąd uznał, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy wobec istotnych braków dowodowych doszło do naruszenia prawa procesowego to jest art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.), co skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji. Z uwagi na konieczność znacznego uzupełnienia postępowania dowodowego z wykorzystaniem dokumentów i prawa obcego należało również uchylić decyzję organu I instancji (art. 135 p.p.s.a.). Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z treści uzasadnienia niniejszego wyroku. Zadaniem organu przy ponownym rozpatrywaniu sprawy będzie dokładne i wyczerpujące ustalenie aktualnego stanu faktycznego sprawy z wykorzystaniem dokumentów źródłowych oraz zweryfikowanie wyżej wskazanych wątpliwości dotyczących informacji organów RFN. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów w wysokości 697 zł, na którą to kwotę składa się uiszczona opłata sądowa w wysokości 200 zł, opłata skarbowa w kwocie 17 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika strony będącego adwokatem w wysokości 480 zł, ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.).