II SA/Go 861/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Sędzia WSA Maria Bohdanowicz po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2011r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu B.K. na postanowienie referendarza sądowego z dnia 10 lutego 2011r. o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 10 stycznia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim umorzył postępowanie ze skargi B.K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] października 2009r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji. Rozstrzygnięcie Sądu wynikało z faktu, że skarżący skutecznie cofnął wniesioną przez siebie skargę. Dnia 21 stycznia 2011 r. wpłynął do Sądu wniosek B.K. o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF w zakresie ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że pobiera emeryturę w wysokości 1.919,87 zł, a jego żona otrzymuje emeryturę w wysokości 1.320,93 zł. Wobec powyższego referendarz sądowy uznał, nie negując przy tym ponoszonych wydatków związanych z eksploatacją mieszkania (czynsz – 216 zł, energia elektryczna – 162 zł, abonament telewizyjny – 60 zł, opłata za gaz 475 - 630 zł), że sytuacja materialna B.K. umożliwia mu poniesienie kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny. Postanowieniem z dnia 10 lutego 2011r. referendarz sądowy odmówił przyznania B.K. prawa pomocy z uwagi na to, iż przedstawiona przez skarżącego sytuacja materialna umożliwia mu poniesienie kosztów związanych z ustanowieniem adwokata bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny. Pismem z dnia [...] lutego 2011r. B.K. wniósł sprzeciw na ww. postanowienie referendarza sądowego, w którym przytoczył fragment uzasadnienia postanowienia z dnia 10 lutego 2011r., że jego sytuacja materialna umożliwia mu poniesienie kosztów związanych z ustanowieniem adwokata. W związku z powyższym skarżący oświadczył, iż poniesie koszty związane z przyznaniem adwokata, który sporządzi skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy podkreślić, iż zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami) – zwaną dalej "p.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Trzeba przede wszystkim podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Pomoc ta ma zapobiec sytuacji, w której rzeczywisty brak wystarczających środków finansowych uniemożliwiłby stronie skorzystanie z jej prawa do weryfikacji legalności decyzji organu administracji publicznej przez niezawisły sąd. Trzeba przede wszystkim podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Z kolei celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, między innymi kosztów sądowych czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Należy zaznaczyć, że ciężar dowodu co do wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa każdorazowo na podmiocie występującym z takim żądaniem, co jednoznacznie wynika z treści cytowanego powyżej art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Przepisy o prawie pomocy mają zastosowanie wyłącznie do osób, które mimo największych starań nie mogą poczynić oszczędności i ponieść kosztów postępowania sądowego. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające, może zwrócić się o pomoc państwa (postanowienie SN z 24.09.1984r. II CZ 104/84). Na podstawie analizy treści wniosku strony oraz przedłożonych w jego uzupełnieniu dokumentów, a także sprzeciwu należy stwierdzić, iż strona skarżąca nie wykazała, że jej sytuacja materialna uniemożliwiała poniesienie kosztów związanych z ustanowieniem adwokata. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz załączonych do niego dokumentów wynika, iż skarżący prowadzi gospodarstwo domowe z żoną i łącznie osiągają dochód w wysokości ok. 3200 zł miesięcznie. Biorąc pod uwagę przedstawione przez skarżącego wydatki związane z utrzymaniem mieszkania, do dyspozycji strony i jego małżonki pozostaje kwota ponad 2000 zł. Odnosząc się do argumentacji strony zawartej w sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego z dnia 10 lutego 2011r. stwierdzić należy, że Sąd ustanawia dla strony profesjonalnego pełnomocnika tylko w przypadku przyznania prawa pomocy w tym zakresie. W sytuacji, gdy Sąd odmówi przyznania adwokata, strona sama musi zwrócić się do wybranego przez siebie profesjonalisty (adwokata lub radcy prawnego) i ustanowić go swoim pełnomocnikiem. Kwestia rozliczenia finansowego za usługi prawne jest wówczas sprawą pomiędzy prawnikiem i jego mocodawcą. Z tych powodów na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.