II SA/Go 888/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędzia WSA Sławomir Pauter (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Anna Lisowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi J.Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2015 roku, którą to decyzją na podstawie art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz.U. z 2001r., nr 79, poz. 856 ze zm.), art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U z 2013r., poz. 267) oraz art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku o kierujących pojazdami ( t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 155 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania J.Ś. od decyzji Starosty z dnia [...] czerwca 2015 roku w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami kategorii "T", "B" i "A" utrzymano zaskarżoną decyzję w mocy. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne: W dniu 25 maja 2015 roku wpłynęło do Starostwa pismo z Sądu Rejonowego informujące, że zgodnie z prawomocnym wyrokiem tegoż Sądu z dnia [...] grudnia 2014 roku, J.Ś. został uznany winnym tego, że w dniu [...] listopada 2014 roku, będąc w stanie po użyciu alkoholu 0,15 mg/l, 0,13 mg/l kierował samochodem osobowym marki [...] o nr. rej. [...], tj. wykroczenia z art. 87 § 1 k.w., za które to wykroczenie wymierzono mu karę grzywny w wysokości 800 zł oraz na podstawie art. 29 § 1 i § 2 k.w. w zw. z art. 87 § 3 k.w. orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 6 miesięcy. Do w/w pisma dołączono odpis wyroku z klauzulą prawomocności. Pismem z dnia [...] stycznia 2015 roku zawiadomiono skarżącego o wszczęciu postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami i zawiadomiono o przysługujących mu uprawnieniach w trybie art. 10 k.p.a. Nadto przesłano zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie skierowania skarżącego na badanie lekarskie i psychologiczne w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do kierowania pojazdami w związku z kierowaniem pojazdem w stanie po użyciu alkoholu. W dniu [...] lutego 2015 roku Starosta wydał decyzję o skierowaniu J.Ś. na badanie lekarskie przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W tym samym dniu organ wydał decyzję o skierowaniu skarżącego na badania psychologiczne przeprowadzane w tym samym celu. Po przeprowadzeniu ponownego badania psychologicznego w dniu [...] maja 2015 roku Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy wydał ostateczne orzeczenie psychologiczne nr [...], w którym stwierdzono u J.Ś. istnienie przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami w zakresie kategorii "A", "B" i "T". W oparciu o powyższe orzeczenie Starosta, powołując się na art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o kierujących pojazdami, decyzją z dnia [...] maja 2015 roku orzekł o cofnięciu J.Ś. uprawnień do kierowania pojazdami kategorii "A", "B" i "T’ nadając jednocześnie na podstawie art. 108 § 1 k.p.a decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że przeprowadzone na podstawie art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy o kierujących pojazdami badania psychologiczne strony wykazały istnienie przeciwwskazań do kierowania pojazdami w zakresie kategorii prawa jazdy wymienionych w sentencji decyzji. Kolejny termin badań wyznaczono jak wynika z orzeczenia psychologicznego na dzień [...] maja 2016 roku. Powyższe ustalenia obligowały organ w oparciu o art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o kierujących pojazdami do wydania wskazanej decyzji. Skarżący J.Ś. wniósł od powyższej decyzji odwołanie. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych, art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku o kierujących pojazdami, po rozpatrzeniu odwołania, utrzymało zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy. Po przedstawieniu w uzasadnieniu decyzji dotychczasowego przebiegu postępowania organ odwoławczy powołał się na art. 103 ust. 1 pkt 1 pkt 1 lit. b ustawy o kierujących pojazdami, zgodnie z którym starosta wydaje decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami między innymi w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia psychologicznego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Takie orzeczenie psychologiczne zostało w niniejszej sprawie wydane przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w wyniku odwołania skarżącego od orzeczenia wystawionego przez mgr M.Ż.. Na powyższe badanie skarżący został skierowany w oparciu o art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. a w/w ustawy, który zobowiązuje organ do skierowania na takie badania osobę kierującą motorowerem, pojazdem silnikowym lub tramwajem, jeżeli kierował pojazdem w stanie nietrzeźwym, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu. Zgodnie z art. 84 ust. 5 ustawy o kierujących pojazdami w przypadku, gdy orzeczenie psychologiczne zawiera przeciwwskazania do kierowania pojazdami, kopię ostatecznego orzeczenia psycholog przesyła m.in. staroście właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania osoby badanej, który to organ wydaje w oparciu o treść takiego orzeczenia stosowną decyzję w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. W dalszej części uzasadnienia Kolegium stwierdziło, że organ I instancji w oparciu o przeprowadzone dowody prawidłowo ustalił stan faktyczny w niniejszej sprawie, w szczególności o prawomocny wyrok Sądu Rejonowego z dnia [...] grudnia 2014 roku, który uznając skarżącego winnym popełnienia wykroczenia z art. 87 § 1 k.w. orzekł m.in. o zakazie prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 6 miesięcy oraz ostateczne orzeczenie psychologiczne Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy stwierdzające występowanie u skarżącego przeciwwskazań do kierowania pojazdami mechanicznymi o wskazanych kategoriach. Orzeczenie psychologiczne nie podlega weryfikacji przez organ administracji publicznej orzekający w przedmiocie wydania lub cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi. Składając skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego J.Ś. wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty z dnia [...] maja 2015 roku i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że decyzja Kolegium narusza prawo. Skarżący podał, że nie zgadza się z ustaleniami wynikającymi z orzeczenia psychologicznego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy i zakwestionował wiarygodność przeprowadzonych w toku wydawania tego orzeczenia badań. Nie wyjaśniono mu metodyki przeprowadzonych badań, udzielanie odpowiedzi na niektóre pytania z uwagi na ich abstrakcyjny charakter stanowiło trudność. Nie miał możliwości zapoznania się z treścią orzeczenia w zakresie, z którego wynikałoby jakiego rodzaju przeciwwskazania stwierdzono u niego i na jakiej podstawie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte z uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji - art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – zwanej dalej "p.p.s.a."), w myśl którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 cyt. ustawy, uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości albo w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a); naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b); inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Rozpoznając skargę w świetle powołanych kryteriów należało uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Starosty o cofnięciu J.Ś. uprawnień do kierowania pojazdami kat. "A", "B" i "T" z powodu stwierdzenia istnienia przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami silnikowymi. Materialnoprawną podstawę wydanych decyzji, w dacie orzekania przez organy administracji w niniejszej sprawie, stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. Zgodnie z art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a i b cyt. ustawy, starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem lub na podstawie orzeczenia psychologicznego istnienia przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem. Treść cytowanego przepisu jest jednoznaczna i nie wywołuje w orzecznictwie sądów administracyjnych wątpliwości. Przede wszystkim podkreślić należy, na co zasadnie zwrócił uwagę organ w zaskarżonej decyzji, że sformułowanie "starosta wydaje decyzję", wskazuje na bezwzględnie obowiązujący charakter tego przepisu. Wydanie decyzji cofającej uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi nie zostało pozostawione swobodnemu uznaniu organu i jego ocenie co do zasadności wydania takiej decyzji. W przypadku bowiem stwierdzenia przez uprawnionego lekarza w orzeczeniu lekarskim bądź orzeczeniu psychologicznym istnienia przeciwwskazań zdrowotnych, bądź psychologicznych do kierowania przez stronę pojazdami silnikowymi, starosta ma obowiązek wydania decyzji cofającej kierowcy uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie wskazanym w orzeczeniu. Prawidłowe jest również stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji, że organ administracji jest związany treścią orzeczenia lekarskiego stwierdzającego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych i orzeczenia psychologicznego stwierdzającego istnienie przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, a orzeczenia te nie podlegają jego ocenie co do zasadności wydania ich o danej treści. Podkreślić należy, że orzeczenia lekarskie i psychologiczne wiążą organy administracyjne, które nie mają jakichkolwiek podstaw formalnoprawnych do kwestionowania okoliczności objętych treścią tych orzeczeń. Postępowanie, którego celem jest ocena stanu zdrowia kierowcy (lub kandydata na kierowcę), jest prowadzone przez uprawnionych lekarzy i psychologów posiadających szczególne uprawnienia i kwalifikacje w tym zakresie (por. wyrok WSA w Krakowie z 6 lutego 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 471/13 i wyrok WSA w Łodzi z 5 marca 2014 r., sygn. akt III SA/Łd 911/13). Orzeczenie lekarskie i psychologiczne wydawane w tym szczególnym trybie stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 2 k.p.a. Oznacza to, że orzeczenie stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone i korzysta z domniemania prawdziwości oraz domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Badania psychologiczne (w oparciu o takie orzeczenie wydano w niniejszej sprawie objętą skargą decyzję) w przedmiotowym zakresie mogą przeprowadzać jedynie psychologowie uprawnieni spełniający wymagania określone w art. 83 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami. Jak stanowi art. 84 ww. ustawy, uprawniony psycholog, po przeprowadzeniu badania psychologicznego w zakresie psychologii transportu, wydaje osobie badanej orzeczenie lekarskie. Podkreślić należy, że osoba badana lub podmiot kierujący na badania, niezgadzający się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania psychologicznego przez wojewódzki ośrodek medycyny pracy, właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby badanej. Orzeczenie psychologiczne wydane po przeprowadzeniu ponownego badania lekarskiego jest ostateczne (art. 84 ust. 4 ustawy). Kopię orzeczenia, w przypadku gdy zostały stwierdzone przeciwwskazania do kierowania pojazdem, uprawniony do przeprowadzenia badań podmiot ma obowiązek przesłać staroście właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania osoby badanej, po upływie 14 dni od dnia badania, jeżeli nie został złożony wniosek o przeprowadzenie ponownego badania albo orzeczenie zostało wydane po przeprowadzeniu ponownego badania. Przesłanie do organu kopii ostatecznego orzeczenia lekarskiego lub psychologicznego kończy pierwszy diagnostyczno-orzeczniczy etap postępowania w przedmiocie weryfikacji uprawnień kierowcy ze względu na stan jego zdrowia w oparciu o regulacje ustawy o kierujących pojazdami. Organ nie miał kompetencji do dokonywania kontroli zasadności wydanego orzeczenia psychologicznego. Był związany takim orzeczeniem psychologicznym i nie miał jakichkolwiek podstaw formalnoprawnych do kwestionowania okoliczności objętych treścią takiego orzeczenia. W rozpatrywanej sprawie wydanie zaskarżonych decyzji poprzedziło postępowanie w sprawie skierowania skarżącego na badanie psychologiczne, w ramach którego organ I i II instancji uzyskały ostateczne orzeczenia psychologiczne stwierdzające istnienie przeciwwskazań psychologicznych do kierowania przez skarżącego pojazdami kategorii "A", "B" i "T". W związku z tym starosta zobligowany był do zastosowania art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o kierujących pojazdami, tj. cofnięcia skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami wymienionymi w sentencji decyzji organu I instancji. Powyższego stanowiska nie mogła zmienić argumentacja skargi dotycząca wadliwości orzeczenia psychologicznych wydanych w niniejszej sprawie, ani argumentacja dotycząca naruszenia przepisów proceduralnych. Zaskarżona decyzja zawiera konieczne uzasadnienie faktyczne oraz uzasadnienie prawne i wbrew zarzutom skargi, w sposób przejrzysty wyjaśnia motywy podjętego rozstrzygnięcia. Prowadzenie uzupełniającego przez Sąd postępowania dowodowego w zakresie opisanym w skardze było niedopuszczalne w związku z zastosowaniem szczególnego trybu postępowania w sprawach o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami, wynikającego z procedury wyżej opisanej. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest bowiem decyzja dotycząca cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami. Orzeczenia psychologicznego wydanego w oparciu o art. 84 ustawy o kierujących pojazdami nie można zastąpić jakimkolwiek inny innym orzeczeniem (w tym opinią biegłego) wydanego na innej podstawie prawnej niż wymagana do podjęcia decyzji w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. W tym stanie rzeczy Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.