II SA/Go 897/13

Dnia 13 lutego 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku W.Z. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 4 grudnia 2013 r. sygn. akr II SA/Go 897/13 wydanego w sprawie ze skargi W.Z. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 4 grudnia 2013 r. sygn. akr II SA/Go 897/13. Wyrokiem z dnia 4 grudnia 2013r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. oddalił skargę W.Z. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] sierpnia 2013r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. Wyrok stał się prawomocny z dniem 4 stycznia 2014 r. W dniu 10 lutego 2014 r. do Sądu wpłynął wniosek W.Z. o przywrócenie terminu do złożenie wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 4 grudnia 2013 r. sygn. akr II SA/Go 897/13. Wniosek został nadany na poczcie dnia 7 lutego 2014 r. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wyjaśniła, iż po złożeniu skargi do Sądu oczekiwała na informację o sposobie jej załatwienia. Otrzymawszy zawiadomienie o terminie rozprawy, przekonana była, iż jej skarga zostanie uwzględniona i cierpliwie oraz z ufnością czekała na "dobre wiadomości z Sądu". Jednocześnie wyjaśniła, iż w dniu 3 lutego 2014r. synowa przypomniała jej o toczącej się przed sądem sprawie, zaś w dniu 4 lutego 2014 r. synowa w rozmowie telefonicznej z pracownikiem sądu dowiedziała się, iż skarga została oddalona. Dalej w uzasadnieniu skarżąca wyjaśniła, iż jest osobą w zaawansowanym wieku, od urodzenia jest osobą niepełnosprawną. Podkreśliła swoją trudną sytuację finansową. Ponownie wskazała, na swoje przeżycia w okresie wojny, okoliczność, że nikt nie próbuje nawet zrozumieć, jak ciężki to był dla niej – jako dziecka – czas, jak ciężko pracowała. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. zważył, co następuje. Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna, przy czym, w przypadku jeżeli strona nie dokonała czynności bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 ppsa ). Tryb złożenia wniosku szczegółowo reguluje art. 87 ppsa. W myśl § 1 pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Natomiast § 2 stanowi, że w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Podstawę złożonego przez W.Z. wniosku, jak wynika z jego treści, stanowiła okoliczność, iż była ona przekonana o zasadności złożonej skargi i oczekiwała na pozytywne jej załatwienie. Jedynie przez zapomnienie nie dopełniła wskazanej czynności, bowiem dopiero w dniu 2 lutego 2014 r. przypomniała sobie o prowadzonym postępowaniu sądowoadministracyjnym. Zauważyć należy, że skarżąca – co sama również przyznaje – otrzymała zawiadomienie o wyznaczonym na dzień 4 grudnia 2013 r. terminie rozprawy. Jak wynika z akt sądowych, zawiadomienie w tym zakresie zostało doręczone skarżącej w dniu 18 listopada 2013 r. W jego treści zawarto m. in. pouczenie, iż niestawiennictwo strony na rozprawie nie wstrzymuje rozpoznania sprawy a także, że w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się wyłącznie na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku ( art. 141 § 2 p.p.s.a.). W rozpatrywanej sprawie termin złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku i jego doręczenie upłynął dla skarżącej z dniem 11 grudnia 2013 r. Uwzględniając okoliczność, iż przyczyną dla której skarżąca uchybiła terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie i dokręcenie uzasadnienia wyroku był fakt, iż zapomniała ona o toczącym się postępowaniu oraz to, iż przyczyna ta ustała w dniu 3 lutego 2014 r., stwierdzić należy, że wniosek o przywrócenie terminu złożony został w terminie, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. Przechodząc do oceny zasadności złożonego wniosku, wyjaśnić należy, iż Sąd ocenia w tym zakresie "brak winy" stanowiący przesłankę zasadności wniosku o przywrócenie terminu. Ocena tego kryterium sprowadza się do oceny dopełnienia przez stronę obowiązku dołożenia staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. W tym przedmiocie, zarówno w nauce postępowania administracyjnego, jak i w orzecznictwie sadów administracyjnych, panuje zgodność, że oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy podmiotu (J.P. Tarno - "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004, s. 149; por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z 14 stycznia 1972 r., II CRN 448/71, OSPiKA 1972, z. 7-8, poz. 144). O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z dnia 2 października 2002 r., V SA 793/02 ; M.Pr. 2002, nr 23, s. 1059). Nadto w orzecznictwie podkreśla się powszechnie, iż przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z dnia 6 października 1998 r., II CKN 8/98, LEX nr 50679). Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 maja 1998 r., sygn. akt IV SA 1153/96, (LEX nr 45637)., brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe. Wynika to ze szczególnego (wyjątkowego) charakteru instytucji przywrócenia terminu do dokonania czynności, która może być wykorzystana jedynie w przypadku gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, tj. że uchybienie terminu wynikło z przyczyn od niej niezależnych, którym nie mogła ona przeciwdziałać, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. Wyjątkowość tej instytucji wynika, z konstytucyjnej gwarancji ochrony pewności obrotu prawnego, pewności co do prawa także innych uczestników postępowania sądowadministracyjnego. Podniesiona przez stronę argumentacja, poddana ocenie zgodnie z przyjętym miernikiem należytej staranności, nie spełnia opisanych wyżej założeń. Niewątpliwie uchybienie terminowi wynikające z subiektywnego przeświadczenia o zasadności skargi czy też zapomnienia o prowadzonym postępowaniu uznać należy za zawinione przez stronę, albowiem wynikające z braku dbałości o swoje sprawy w stopniu należytym (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2002r., II SA/Wr 1329/01, niepubl.; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 2000r., SA/Sz 1117/99, niepubl.). Strona była informowana o terminie rozprawy a ponadto prawidłowo pouczona o zasadach sporządzania uzasadnienia do wyroków sądów administracyjnych. Ze względu na powyższe, powód, dla którego Skarżąca nie dopełnia przedmiotowej czynności w terminie nie miał charakteru nadzwyczajnego i nie był spowodowany żadną przeszkodą niemożliwą do usunięcia, co uzasadnia stwierdzenie, iż w sprawie niezaistniała okoliczność barku winy strony w uchybieniu terminu. Mając więc powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.