II SA/Go 899/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Maria Bohdanowicz Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Protokolant st. sekr. sąd. Anna Lisowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi Ż.R. na pismo Zarządu Województwa z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej oddala skargę. Uzasadnienie. W dniu 7 października 2011r. do Zarządu Województwa - jako Instytucji Zarządzającej w ramach środka 4.1. Rozwój obszarów zależnych od rybactwa w ramach osi priorytetowej 4 – Zrównoważony rozwój obszarów zależnych od rybactwa zawartej w Programie Operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-201" wpłynął - złożony za pośrednictwem Lokalnej Grupy Rybackiej Ż.R. (prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą P.H.U. P Ż.R.) o dofinansowanie projektu pod nazwą: "Regionalna Restauracja [...]". Wskazany we wniosku projekt dotyczył remontu oraz adaptacji pomieszczeń części zabytkowego kompleksu "[...]" na restaurację regionalną. W toku weryfikacji formalno-merytorycznej wniosku instytucja zarządzająca (dalej jako: IZ) uznała, iż wniosek nie został wypełniony we wszystkich wymaganych pozycjach, sposób wypełnienia niektórych pozycji nie jest wyczerpujący lub prawidłowy, nie zostały dołączone wszystkie wymagane załączniki lub nie spełniają one wymogu aktualności, czy też nie zawierają wszystkich wymaganych informacji. Nadto IZ zwróciła uwagę, że w dołączonym kosztorysie inwestorskim oraz wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę wskazano, iż remontowany budynek pełnić będzie, oprócz gastronomicznej, również funkcję noclegową w sytuacji, gdy § 5 ust. 1 pkt 2 lit. a-k rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 października 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizacje środków objętych osią priorytetową 4 - Zrównoważony rozwój obszarów zależnych od rybactwa zawartą w programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" (Dz. U. z 2009 r. Nr 177, poz. 1371 z późn. zm. powoływanego dalej jako: rozporządzenie z 15 października 2009 r.) nie przewiduje możliwości udzielenia dofinansowania dla operacji polegających na podejmowaniu działalności związanej z zakwaterowaniem. Uznając konieczność zweryfikowania kosztorysu, zestawienia finansowo-rzeczowego, szczegółowego opisu operacji oraz biznesplanu do zakresu 1 obejmującego remont budynku w części przeznaczonej wyłącznie na funkcji gastronomiczną jak też uzupełnienia wniosku i załączników, pismem WW-1 z dnia [...] marca 2012 r. precyzującym w 18 punktach, dostrzeżone braki wniosku i załączników - podpisanym przez zastępcę Dyrektora Departamentu Rolnictwa, Środowiska i Rozwoju Wsi Urzędu Marszałkowskiego Województwa W.K. - wnioskodawczyni wezwana została do usunięcia braków/złożenia wyjaśnień, zgodnie z zapisami § 31 ust. 3 rozporządzenia. W zakreślonym terminie tj. 22 marca 2012 r. - zgodnie z datą widniejącą na stemplu pocztowym, wnioskodawczyni nadesłała ponownie wypełniony wniosek wraz z załącznikami. Analizując jego treść IZ uznała, że wnioskodawczyni nie ustosunkowała się do wszystkich wymienionych w piśmie WW-1 kwestii. Powołując się na przepis art. 50 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. U. z 2009 r. Nr 72, poz. 619 z późn. zm.), IZ pismem WW-2 z dnia 17 kwietnia 2012 r. wezwała wnioskodawczynię do złożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów w zakresie sprecyzowanym w 5 punktach dotyczących m.in. wskazania wpływu jaki wywrze projektowana operacja na dotychczas prowadzoną działalność gospodarczą, złożenia studium wykonalności projektu oraz wyjaśnienia przyczyn dla których wskazana w nowym kosztorysie ofertowym wartość prac remontowych, obejmujących już tylko pomieszczenia na część restauracyjną jest wyższa od kwoty wskazanej w kosztorysie inwestorskim, obejmującym prace dotyczące remontu części gastronomicznej i noclegowej. W piśmie WW-2, podpisanym ponownie przez W.K., zawarte zostało pouczenie, że niezłożenie wyjaśnień/dokumentów skutkować będzie rozpatrzeniem wniosku o dofinansowanie w oparciu o posiadane dokumenty. Według otrzymanego przez IZ potwierdzenia odbioru, przesyłka zawierająca wezwanie WW-2 została doręczona stronie w dniu 20 kwietnia 2012 r. Zgodnie z Książką Procedur - k.p.-001-SW/3/z - Procedura obsługi wniosku o dofinansowanie obejmującej realizację niektórych operacji w zakresie środka 4.1. "Rozwój obszarów zależnych od rybactwa" w ramach PO RYBY 2007-2013 - za datę dokonania uzupełnienia uważa się, w przypadku dostarczenia go przesyłką rejestrowaną, datę stempla pocztowego. 2 Do Departamentu Rolnictwa, Środowiska i Rozwoju Wsi Urzędu Marszałkowskiego Województwa odpowiedź wnioskodawczyni na wezwanie WW-2 wpłynęła w dniu 14 maja 2012 r., nadana zgodnie z datą widniejącą stemplu pocztowym w dniu 9 maja 2012 r. W treści nadesłanego pisma wnioskodawczyni nie zawarła wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wyjaśnień ani nie wskazała okoliczności dotyczących przyczyn niedotrzymania zakreślonego terminu. Pismem P-5 z dnia [...] maja 2012 r. (znak [...]), podpisanym przez członka Zarządu Województwa – S.T., wnioskodawczyni została poinformowana o odmowie przyznania pomocy finansowej. Powołując się na przepis art. 14 ust. 4 ustawy z dnia 3 kwietnia 2009 r. oraz § 31 ust. 5 rozporządzenia z dnia 15 października 2009 r. wskazano, że odmowa udzielenia pomocy spowodowana została niedokonaniem w terminie uzupełnienia wniosku. W uzasadnieniu pisma poinformowano, że termin do uzupełnienia braków wniosku na wezwanie Samorządu Województwa, dokonane pismem WW-2, upłynął ostatecznie w dniu 4 maja 2012 r., wobec czego przesłanie wyjaśnień w dniu 14 maja 2012 r. (nadanie ich w dniu 9 maja 2012 r.) oznacza, że termin 14 -dniowy został przekroczony. Mając zatem na uwadze te okoliczności oraz przepis § 31 ust. 5 rozporządzenia z dnia 15 października 2009 r. zgodnie z którym jeżeli wnioskodawca, pomimo ponownego wezwania do usunięcia braków lub złożenia wyjaśnień nie dokonał ich w terminie Samorząd Województwa nie przyznaje pomocy. Pismem z dnia [...] maja 2012 r. (data wpływu do organu 31 maja 2012 r.) wnioskodawczyni, oświadczając że składa "odwołanie dotyczące odmowy przyznania pomocy", wystąpiła do IZ z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wyjaśnień do wniosku o dofinansowanie. W uzasadnieniu wywodziła, że przekroczenie terminu do ich nadesłania spowodowane było niezdolnością do pracy, wywołaną chorobą i hospitalizacją w okresie od 16 kwietnia do 8 maja 2012 r., co udokumentowała zaświadczeniami lekarskimi wystawionymi przez Szpital Kliniczny [...] oraz NZOZ Specjalistyczną Przychodnię [...]. Wskazała też, że już 2 maja 2012 r. odpowiedź na powtórne wezwanie IZ do uzupełnienia wniosku, przesłana została drogą elektroniczną na adres Lokalnej Grupy Rybackiej, a w dniu 9 maja po podpisaniu przez wnioskodawczynię także drogą pocztową. 3 W odpowiedzi na wniosek o przywrócenie terminu, pismem z dnia [...] czerwca 2012 r., wnioskodawczyni poinformowana została, że nie może on być uwzględniony bowiem stosownie do § 36 ust. 1 rozporządzenia z dnia 15 października 2009 r. przyczyna uchybienia terminu ustała 9 maja 2012 r. zatem przedmiotowy wniosek powinien zostać złożony najpóźniej do dnia 23 maja 2012 r. jak też wraz z wnioskiem nie dokonano jego uzupełnienia w zakresie o jakim mowa była w piśmie WW-2 z dnia [...] kwietnia 2012 r. W odpowiedzi na kolejne pismo strony w sprawie wniosku o przywrócenie terminu wskazujące, że jej niezdolność do pracy, udokumentowana zaświadczeniami lekarskimi trwała nieprzerwanie do dnia 20 czerwca 2012 r., IZ powołując się na § 36 ust. 2 rozporządzenia z 15 października i wywodząc, iż przywrócenie terminu do złożenia prośby, o której mowa w ust. 1, jest niedopuszczalne podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. W skardze z dnia [...] czerwca 2012 r. złożonej na "decyzję Marszałka Województwa z dnia [...] maja 2012 r." profesjonalny pełnomocnik skarżącej wniósł o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania. W motywach skargi pełnomocnik wywodził, że odmowa przyznania pomocy ze względu na uchybienie przez skarżącą terminu do złożenia wyjaśnień do wniosku jest nieuzasadniona. Podnosił, że niezwłocznie po otrzymaniu "decyzji" skarżąca złożyła pisemne wyjaśnienia i uprawdopodobniła iż uchybienie terminu do złożenia wyjaśnień do wniosku nie było przez nią zawinione. Powoływał się na fakt jej niezdolności do pracy trwający nieprzerwanie od 16 kwietnia do 20 czerwca 2012 r., przesłanie wyjaśnień drogą elektroniczną w dniu 2 maja 2012 r., a podpisanych przez wnioskodawczynię drogą pocztową w dniu 9 maja 2012 r., złożenie wyjaśnień i wniosku o przywrócenie terminu niezwłocznie po otrzymaniu "decyzji" o odmowie przyznania pomocy. Wywodził, że podtrzymanie przez organ decyzji o odmowie przywrócenia terminu i o odmowie przyznania pomocy jest niezasadne. Skarżąca bowiem podjęła wszystkie możliwe działania zmierzające do wyjaśnienia zaistniałej sytuacji, uchybienie terminu nastąpiło wskutek okoliczności od niej niezależnych i spełniła ona wszystkie warunki o jakich mowa w § 36 ust. 1 rozporządzenia z dnia 15 października 2012 r. Wywodził, że inwestycja, której dotyczył wniosek ma charakter niepowtarzalny, została rozpoczęta w związku z czym poniesione zostały już 4 znaczne koszty. W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa domagał się jej oddalenia. Przedstawiając przebieg postępowania w sprawie wywołanej wnioskiem o dofinansowanie, podtrzymał stanowisko o zasadności poinformowania skarżącej o odmowie przyznania pomocy i braku podstaw do przywrócenia terminu do złożenia wyjaśnień. Wywodził również, że wniosek skarżącej był niekompletny bowiem nie wyjaśniono kwestii dotyczących konieczności uzyskania pozwolenia na rozbiórkę (zgodnie z art. 31 ust, 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r., prawo budowlane), która została wyszczególniona w kosztorysie inwestorskim, a dostarczona przez skarżącą decyzja udziela jedynie pozwolenia na budowę (rozbiórka została wykreślona). Nie został zaktualizowany załącznik nr 14 do wniosku o dofinansowanie - szczegółowy opis operacji (w związku ze zmianą zakresu rzeczowego oraz finansowego operacji, którego dokonano w odpowiedzi na pismo WW-1 z dnia [...] marca 2012 r. oraz nie ustosunkowano się do kwestii zapewnienia gospodarczej trwałości realizowanej operacji (zgodnie z § 10 ust. 1 oraz § 13 rozporządzenia). Wskazał jednocześnie, że w dniu 2 maja ani do organu, ani do Lokalnej Grupy Rybackiej, pośredniczącej w składaniu wniosku, nie wpłynęły drogą elektroniczną żadne wyjaśnienia skarżącej. Postanowieniem z dnia 14 września 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę jako niedopuszczalną uznając, iż jej złożenie nie zostało poprzedzone wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa. W wyniku skargi kasacyjnej strony skarżącej, Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z dnia 21 grudnia 2012 r., uchylił zaskarżone postanowienie, uznając iż pismo skarżącej z dnia [...] maja 2012 r. miało dwojaki charakter - było nie tylko wnioskiem o przywrócenie terminu, ale także wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Stwierdził jednocześnie, że zarówno to wezwanie jak i skarga zostały złożone w terminie. Na rozprawie w dniu 7 lutego 2012 r. pełnomocnik skarżącej sprecyzował, że skarga dotyczy pisma Zarządu Województwa z dnia [...] maja 2012 r. Potrzymał stanowisko o bezzasadności odmowy przywrócenia terminu do złożenia wyjaśnień, podnosząc dodatkowo, że stan niezdolności do pracy skarżącej spowodowany był zagrożoną ciążą, jej utratą i wywołanym tym zagrożeniem życia strony oraz zabiegiem operacyjnym. Wskazał też na wadliwe pouczenie zawarte w ponownym wezwaniu oraz przedłożył wydruk poczty elektronicznej dla wykazania, że 5 wyjaśnienia udzielone zostały drogą elektroniczną już 2 maja 2012 r. Wyrokiem z dnia 7 lutego 2013 r. sygn. akt II SA/Go 48/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. uchylił zaskarżone pismo Zarządu Województwa z dnia [...] maja 2012 r. nr [...]. W uzasadnieniu, w pierwszej kolejności, Sąd wskazał że w skarga została złożona na pismo z dnia [...] maja 2012 r., stanowiące informację o odmowie przyznania skarżącej wnioskowanego dofinansowania. Jak wynika z jego treści pismo zostało skierowane do Ż.R. na podstawie art. 14 ust. 4 powoływanej już ustawy z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu rybackiego (dalej jako: ustawa). Zgodnie ze wskazanym przepisem w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy lub został wyczerpany limit środków, o którym mowa w art. 8 ust. 2 lub 3 - wnioskodawcę informuje się, w formie pisemnej, o odmowie przyznania pomocy, podając przyczyny tej odmowy. Stosownie zaś do ust. 5 powołanego art. 14 ustawy, w przypadku odmowy przyznania pomocy, o której mowa w ust. 4, wnioskodawcy przysługuje prawo wniesienia do sądu administracyjnego skargi na zasadach i w trybie określonych dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270; dalej jako: p.p.s.a.). Dalej Sąd zauważył, że uwzględniając stanowisko wyrażone przez NSA w uzasadnieniu postanowienia z dnia 21 grudnia 2012 r. należało przyjąć, iż skarga została złożona w terminie i z dochowaniem wymogów (pismo z dnia [...] maja 2012 r. stanowiące wezwanie do usunięcia naruszenia prawa) przewidzianych dla skarg na akty i czynności o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Treść zaskarżonego pisma z dnia [...] maja 2012 jako przyczynę odmowy udzielenia wnioskowanej pomocy wskazuje jednoznacznie względy natury formalnej tj. niedochowanie przez wnioskodawczynię zakreślonego terminu 14 dni do złożenia wyjaśnień, do czego została zobowiązana ponownym wezwaniem, dokonanym pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. (pismo WW-2). Również przytoczona podstawa prawna tj. przepis § 31 ust. 5 powoływanego rozporządzenia z dnia 15 października 2009 r. jak i uzasadnienie zajętego stanowiska nie pozostawia wątpliwości, że odmowa wynika z faktu 6 uchybienia terminu do złożenia wyjaśnień. Okoliczność, że w piśmie zaznaczono hipotetycznie, iż "otrzymane wyjaśnienia/uzupełnienia nie były kompletne, w związku z czym weryfikacja wniosku nie zostałaby zakończona pozytywnie" nie może stanowić podstawy do uznania, iż przyczyną odmowy była również niekompletność wniosku. W tym bowiem zakresie brak jest w kontrolowanym piśmie uzasadnienia, jak tego wymaga przepis art. 14 ust. 4 ustawy, a tym samym ujawnienia wobec strony stanowiska organu. "Wskazanie przyczyn odmowy", wymagane przepisem art. 14 ust. 4 ustawy, w stosunku do pisma podlegającego zaskarżeniu w trybie przewidzianym dla aktów lub czynności o jakich w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a więc także podlegającemu kontroli dokonywanej przez sąd administracyjny, powinno odpowiadać standardom wymaganym od takich aktów. Powinno zatem wskazywać ustalony stan faktyczny (w rozpoznawanej sprawie - wynikający z przedłożonych przez wnioskodawcę dokumentów), w szczególności te elementy stanu, które mają istotne znaczenie dla sposobu załatwienia wniosku oraz powinno wskazywać przepisy prawa, mające zastosowanie do takiego stanu faktycznego, a także zawierać wyjaśnienie tych przepisów. Dalej Sąd wskazał, że skoro odmowa udzielenia pomocy, dokonana zaskarżonym pismem, nastąpiła ze względu na uchybienie terminu do złożenia wyjaśnień, rzeczą Sądu orzekającego pozostawała kontrola poprawności zastosowania procedury przez organ samorządu województwa, w szczególności zaś ocena czy wniosek skarżącej o przyznanie pomocy faktycznie dotknięty był brakami, czy zasadne było w związku z tym wystosowanie do niej przez IZ pisma WW-1 z dnia [...] marca 2012 r. precyzującego w 18 punktach, dostrzeżone braki wniosku i załączników, czy nadesłany w zakreślonym terminie uzupełniony wniosek i załączniki uzasadniały konieczność wezwania skarżącej do udzielenia wyjaśnień/uzupełnienia wniosku (pismo WW-2 z dnia [...] kwietnia 2012 r.), a w konsekwencji, czy podjęte działania organu samorządu Województwa znajdowały umocowanie w przepisach prawa. W ocenie Sądu, IZ weryfikując wniosek pod względem kompletności i poprawności jego wypełnienia zasadnie uznała, że nie został on wypełniony we wszystkich wymaganych pozycjach, w niektórych został wypełniony nieprawidłowo lub w sposób niepełny. Również weryfikując załączniki do wniosku organ zasadnie wskazał na brak niektórych z nich lub ich nieaktualność (np. wypisu z ewidencji działalności gospodarczej). Zatem co do zasady prawidłowe 7 pozostawało wystosowanie do skarżącej pisma WW-1 z dnia [...] marca 2012 r. w trybie § 31 ust. 3 rozporządzenia z dnia 15 października 2009 r. Zgodnie bowiem z powołanym przepisem, jeżeli wniosek o dofinansowanie nie został wypełniony we wszystkich wymaganych pozycjach lub nie dołączono do niego co najmniej jednego z dokumentów potwierdzających dane zawarte we wniosku o dofinansowanie, wnioskodawca jest wzywany do usunięcia braków lub złożenia wyjaśnień w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. Istotne wątpliwości Sądu wzbudziło natomiast uznanie przez IZ, że w ramach złożonego wniosku pomoc nie może być udzielona na dofinansowanie prac emontowych pomieszczeń przeznaczonych na część noclegową, czyli zakwalifikowanie wniosku jako złożonego na dofinansowanie operacji o jakiej mowa w § 5 ust. 1 pkt 2 lit. d rozporządzenia z dnia 15 października 2009 r. (podejmowanie i rozwój działalności gospodarczej polegającej na produkcji lub świadczeniu usług na rzecz lokalnej społeczności w szczególności w zakresie działalności usługowej związanej z wyżywieniem). Sąd wskazał, że wprawdzie w § 5 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w brzmieniu obowiązującym do dnia 10 grudnia 2011 r. nie wymieniał wprost działalności związanej z zakwaterowaniem, to użyte określenie: "w szczególności w zakresie" oznacza, iż zawarte w nim wyliczenie rodzajów produkcji lub świadczenia usług na rzecz lokalnej społeczności ma jedynie charakter przykładowy, nie stanowiąc katalogu zamkniętego. Nadto organ nie rozważył możliwości zastosowania przepisów rozporządzenia z dnia 15 października 2009 r. w brzmieniu nadanym mu rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 listopada 2011 r., zmieniającym rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 4 - Zrównoważony rozwój obszarów zależnych od rybactwa, zawartą w programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" (Dz. U. z 2011 r. Nr 261, poz. 1563) w kontekście jego przepisów przejściowych (§ 2 - 4) oraz dodania do § 5 ust. 1 pkt 2 litery "I" (działalność związana z zakwaterowaniem lub usługami gastronomicznymi). Dalej Sąd podniósł, że w odpowiedzi na nadesłane przez skarżącą w wyznaczonym terminie dokumenty tj. poprawiony wniosek, aktualny wypis z ewidencji podmiotów gospodarczych, odpis aktu notarialnego, poprawiony biznesplan, oraz kosztorys ofertowy na roboty budowlane dotyczące jedynie części 8 gastronomicznej dnia IZ skierowała do wnioskodawczyni wezwanie pismem WW – 2 z dnia [...] kwietnia 2012 r. do złożenia dodatkowych wyjaśnień. Z treści wezwania wynika, że organ w dalszym ciągu uznawał niedopuszczalność udzielenia dofinansowania na remont części noclegowej obiektu, domagając się przy tym wyjaśnienia przyczyn wzrostu kosztów remontu części restauracyjnej (pkt 2 i 4 wezwania). Nadto, wobec wykazywania w kosztorysie robót rozbiórkowych wskazał na konieczność złożenia załącznika w postaci pozwolenia na rozbiórkę lub studium wykonalności projektu (pkt 3 wezwania) oraz brak odniesienia się do pkt 4 i 14 wezwania WW-1 z dnia 5 marca 2012 r. (pkt 1 i 5 wezwania). Sąd wskazał, że wezwanie WW-2 dnia [...] kwietnia 2012 r. opatrzone zostało wadliwym pouczeniem stwierdzającym, że niezłożenie wyjaśnień /dokumentów skutkować będzie rozpatrzeniem wniosku o dofinansowanie w oparciu o posiadane dokumenty i informacje. Stosownie do przepisu § 31 ust. 4 rozporządzenia z dnia 15 października 2009 r., jeżeli wnioskodawca pomimo wezwania, o którym mowa w ust. 3, nie usunął braków lub nie złożył wyjaśnień w wyznaczonym terminie, właściwy organ samorządu województwa ponownie wzywa go do usunięcia braków lub złożenia wyjaśnień, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. W myśl ust. 5 " jeżeli wnioskodawca pomimo ponownego wezwania, o którym mowa w ust. 4, do usunięcia braków lub złożenia wyjaśnień nie dokonał ich w terminie, właściwy organ samorządu województwa nie przyznaje pomocy; przepisy art. 14 ust. 4 i 5 ustawy stosuje się odpowiednio". Przywołana regulacja ust. 5 § 31 rozporządzenia wskazuje jednoznacznie, iż sankcją za przekroczenie terminu do udzielenia wyjaśnień lub usunięcia braków wskazanych w wezwaniu jest odmowa przyznania pomocy. Tymczasem udzielone skarżącej pouczenie istotnie wprowadza w błąd, co do skutków jakie spowoduje złożenie wyjaśnień, czy usunięcie braków z przekroczeniem terminu. Wskazuje ono bowiem, iż wniosek o dofinansowanie zostanie rozpoznany, ale w oparciu o dokumenty i informacje już będące w posiadaniu IZ, zatem z pominięciem tych, które złożone zostaną po upływie zastrzeżonego terminu. W ocenie Sądu tak sformułowane pouczenie wprowadza też w błąd w kwestii dokonania przez jego adresata oceny, czy zachodzi konieczność złożenia wraz ze spóźnionymi wyjaśnieniami czy brakującymi dokumentami wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. Zdaniem Sądu z uwagi na wadliwe pouczenie skarżąca 9 mogła pozostawać w uzasadnionym przekonaniu, że jej wniosek, w sytuacji spóźnienia się z nadesłaniem wyjaśnień, zostanie rozpoznany w oparciu o już złożone dokumenty. O tym jakie rzeczywiste skutki prawne (odmowa przyznania pomocy) wywołuje przekroczenie terminu do złożenia wyjaśnień czy dokumentów na ponowne wezwanie IZ, skarżąca powzięła wiadomość dopiero z zaskarżonego pisma z dnia [...] maja 2012 r. Wskazane uchybienie organu uniemożliwiło tym samym skarżącej złożenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wyjaśnień/uzupełnienia braków przed zajęciem przez IZ stanowiska o odmowie przyznania pomocy. Sąd stwierdził, że wadliwa treść pouczenia stanowiła istotne naruszenie procedury rozpoznawania wniosku o dofinansowanie. Odnosząc się do twierdzenia skarżącej jakoby już w dniu 2 maja 2012 r. jej wyjaśnienia zostały IZ przesłane drogą elektroniczną Sąd wskazał, że okoliczność ta nie została wykazana w postępowaniu przez organem, a zgodnie z przepisem art. 14 ust. 3 ustawy ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Tym samym zasadne było uznanie iż wyjaśnienia nadane droga pocztową w dniu 9 maja złożone zostały po terminie, który upłynął z dniem 4 maja 2012 r. Dalej Sąd podniósł, że oba pisma wzywające wnioskodawczynię do uzupełnienia wniosku/złożenia wyjaśnień tj. pismo WW-1 z dnia [...] marca 2012 r. oraz pismo WW-2 z [...] kwietnia 2012 r. zostały podpisane przez zastępcę Dyrektora Departamentu Rolnictwa, Środowiska i Rozwoju Wsi Urzędu Marszałkowskiego Województwa W.K.. Tymczasem zgodnie z uchwałą nr [...] Zarządu Województwa z dnia [...] lipca 2011 r. Zarząd co prawda udzielił osobie tej upoważnienia m.in. do "podpisywania korespondencji dotyczącej wniosku o płatność w tym wezwania do złożenia wniosku, jego uzupełnienia" (vide: § 1 pkt 2 uchwały zarządu), to jednak upoważnienie W.K. do działania w zakresie wskazanym w tejże uchwale powstaje jedynie w sytuacji nieobecności M.Ż. - Dyrektora Departamentu Rolnictwa, Środowiska i Rozwoju Wsi Urzędu Marszałkowskiego Województwa. W kontekście przytoczonych regulacji uchwały i treści złożonego przez M.Ż. oświadczenia z dnia [...] lutego 2012 r., zdaniem Sądu, nie budzi wątpliwości fakt, że w dniach [...] marca i [...] kwietnia 2012 r. W.K. nie był osobą upoważnioną do podpisania obu wezwań 10 skierowanych do skarżącej. W zaistniałych okolicznościach oba wezwania skierowane do skarżącej, dokonane zostały z naruszeniem przepisu § 21 ust. 2 rozporządzenia z dnia 15 października 2009 r., dlatego pozostają one bezskutecznymi prawnie, jako pochodzące od osoby nieupoważnionej do ich dokonania. Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniesiona została skarga kasacyjna. Wyrokiem z dnia 8 lipca 2014 r. sygn. akt II GSK 852/13 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 7 lutego 2013 r. sygn. akt II SA/Go 48/13 i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wyroku NSA wskazał, że organ administracyjny mimo, iż wystosował do skarżącej wezwanie do uzupełnienia braków zawierające błędne pouczenie, to i tak prawidłowo zastosował przepis § 35 ust. 5 rozporządzenia z dnia 15 pażdziernika 2009 r. Nadto skarżąca, mimo błędnego pouczenia, w ogóle nie dopełniła obowiązkowi wynikającemu z powtórnego wezwania. Za nieprawidłowy uznał NSA pogląd Sądu I inst., że wezwanie podpisane przez W.K. nie mogło odnieść spodziewanego skutku, bowiem nie był on uprawniony do jego podpisania. NSA wskazał, że przedmiotem kontroli sądowej w sprawie było pismo Zarządu Województwa z dnia [...] maja 2012 r. odmawiające przyznania pomocy. Pismo to poprzedzone było postępowaniem w przedmiocie rozpoznania wniosku skarżącej. Wniosek skarżącej nie spełniał wymogów i wymagał złożenia dodatkowych dokumentów i wyjaśnień w zakresie planowanego przedsięwzięcia. W tej sytuacji zasadnie zwrócono się o uzupełnienie wniosku i złożenie dodatkowych dokumentów. Okoliczność, że pracownik, który dwukrotnie wzywał do uzupełnienia wniosku nie był uprawniony do podpisania wezwania, zdaniem NSA, nie miała istotnego wpływu na wynik końcowy sprawy, tj. na treść pisma odmawiającego pomocy. Dostrzeżone uchybienia w zakresie poprawności złożonego wniosku wymagały jego uzupełnienia, wskazany przez pracownika kierunek, w którym winno nastąpić konwalidowanie braków tegoż wniosku był właściwy. NSA nie podzielił stanowiska Sądu I instancji co do wywodów dotyczących podstawy prawnej dającej możliwość dofinansowania projektu "Regionalna Restauracja [...]" obejmujący również usługi 11 zakwaterowania. Sąd II instancji wskazał, że wniosek skarżącej został złożony w dniu 7 pażdziernika 2011 r. Przepisy rozporządzenia z dnia 15 pażdziernika 2009 r. w wersji podówczas obowiązującej, nie przewidywały możliwości sfinansowania działalności związanej z zakwaterowaniem, która przewidziana była we wniosku Ż.R.. Na skutek nowelizacji rozporządzenia, której dokonano w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 listopada 2011 r. (DZ.U. z 2011r. Nr 261, poz. 1563) z dniem 2 grudnia 2011 r. ustawodawca wprowadził do rozporządzenia z 15 pażdziernika 2009 r. możliwość sfinansowania ze środków unijnych działalności związanej z zakwaterowaniem lub usługami gastronomicznymi. Sąd I instancji błędnie przyjął, że relewantną w sprawie jest data 10 grudnia 2011 r.( nie podając do czego ta data się odnosi), a nadto błędnie wskazał na konieczność uwzględnienia w sprawie § 5 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 15 pażdziernika 2009 r. w wersji sprzed nowelizacji, bowiem użyty przez ustawodawcę w tym paragrafie zwrot "w szczególności w zakresie" oznaczał tylko przykładowe wskazanie przedsięwzięć możliwych do sfinansowania ze środków unijnych, zatem przez zabieg interpretacyjny można było wywieść, że projekt skarżącej także w części dotyczącej zakwaterowania mógłby być sfinansowany z tych środków. NSA wskazał, że analiza § 5 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 15 pażdziernika 2009 r. w brzmieniu do 2 grudnia 2011r. dowodzi, że ustawodawca nie posłużył się zwrotem" w szczególności w zakresie". Katalog przypadków kiedy możliwe jest udzielenie pomocy na realizację operacji opisanych w § 5 był więc katalogiem zamkniętym. Dopiero z dniem 2 grudnia 2011 r. ustawodawca wprowadził zwrot "w szczególności w zakresie" jak również literę "l" z której wynika wprost i jednoznacznie, że operacją, która podlega finansowaniu jest "działalność związana z zakwaterowaniem lub usługami gastronomicznymi". Nadto wadliwie Sąd I instancji wskazał na konieczność analizy §§§ 2 - 4 rozporządzenia nowelizującego, gdyż z § 3 wynika, że do operacji odnoszących się do lokalnej grupy rybackiej stosuje się przepisy dotychczasowe. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gorzowie Wlkp. w dniu 29 stycznia 2015 r. pełnomocnik skarżącej podniósł, że w rozpatrywanej sprawie niedostatecznie uwzględniono kwestię uzupełnienia przez skarżącą wniosku drogą mailową, tj. pismem z dnia [...] maja 2012 r. Pismo to skierowane zostało do pracownika organu, zajmującego się merytoryczną weryfikacją wniosku - Pani E.W.. Skarżąca nie posiada potwierdzenia odbioru tegoż pisma wysłanego 12 drogą elektroniczną. Pełnomocnik wskazał, że podczas przebywania przez skarżącą na zwolnieniu lekarskim, jej małżonek udał się do organu i w trakcie prowadzonych rozmów kwestia rzeczonego maila z dnia [...] maja 2012 r. była poruszana. Pismo organu z dnia [...] maja 2012 r. zostało stronie doręczone w czasie zwolnienia lekarskiego, a skarżąca nie była w stanie zwrócić się o przywrócenie terminu do uzupełnienia wniosku. Pełnomocnik zarzucił, że w toku postępowania w danej sprawie organ nie udzielał wystarczająco precyzyjnych pouczeń. Pełnomocnik organu na rozprawie wniósł tak jak w odpowiedzi na skargę oraz podtrzymał w całości zawartą w niej argumentację. Wyjaśnił, że mail skarżącej z dnia [...] maja 2012 r. do organu nie dotarł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Rozpatrując ponownie sprawę Sąd związany był wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 lipca 2014 r. sygn. akt II GSK 852/ 13. Zgodnie z treścią art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. z 2002 Nr 153 poz. 1270) sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Odstąpienie od wykładni dokonanej w wyroku sądu kasacyjnego jest sytuacją wyjątkową i może dotyczyć trzech przypadków: 1) jeżeli stan faktyczny sprawy, który został ustalony w wyniku jej ponownego rozpoznania, uległ zmianie w taki sposób, że w ponownym postępowaniu przed sądem pierwszej instancji należy stosować inną podstawę prawną, 2) jeżeli przy niezmienionym stanie faktycznym zmienił się stan prawny, 3) jeżeli NSA podjął w uchwale w składzie siedmiu sędziów stanowisko dotyczące wykładni prawa odmienne od wyrażonego w orzeczeniu sądu kasacyjnego odnoszącego się do konkretnej sprawy sądowoadministracyjnej (por. Prawo o 13 postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod. red. prof. R. Hausera, prof. M. Wierzbickego, Wyd. C.H. Beck, W-wa 2011 r., str.624 -625 wraz z przywołanymi tam orzeczeniami ). Związanie wykładnią dokonaną w wyroku sądu kasacyjnego oznacza w praktyce, że sąd administracyjny ponownie rozpatrując sprawę, która została mu przekazana przez sąd kasacyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. nie może stosować postanowień art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a. W rozpatrywanej sprawie żaden z wymienionych wyżej przypadków uzasadniających odstąpienie od przyjętej przez NSA wykładni prawa nie miał miejsca, a zatem jest ona dla Sądu wiążąca. Sąd II instancji rozpatrując sprawę na skutek skargi kasacyjnej nie podzielił stanowiska i oceny prawnej wyrażonej przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku. Zdaniem NSA skierowanie do skarżącej wezwań do uzupełnienie wniosku o przyznanie dofinansowania i przedłożenie dodatkowych dokumentów było zasadne, gdyż wniosek wymagał uzupełnienia. Błędne pouczenie co do skutków nieusunięcia braków w terminie, zawarte w wezwaniu WW-2 z dnia [...] kwietnia 2012 r. (gdzie w miejsce zawartego pouczenia, że niezłożenie wyjaśnień/dokumentów skutkować będzie rozpatrzeniem wniosku w oparciu o posiadane dokumenty i informacje, winno być – iż sankcją za przekroczenie terminu do udzielenia wyjaśnień lub usunięcia braków wskazanych w wezwaniu jest odmowa przyznania pomocy – § 31 ust. 5 rozporządzenia z dnia 15 pażdziernika 2009 r.), w ocenie NSA nie miało wpływu na końcowy wynik sprawy. Pomimo nieprawidłowego pouczenia przepis § 31 ust. 5 rozporządzenia z dnia 15 pażdziernika 2009 r. został przez organ zastosowany prawidłowo. Sąd II instancji wskazał, że pomimo powtórnego już pouczenia Skarżąca nie dopełniła obowiązkowi uzupełnienia wniosku. Również nieprawidłowy okazał się pogląd Sądu I instancji zgodnie z którym wezwanie podpisane przez W.K. nie mogło odnieść zamierzonego skutku, bowiem nie był on uprawniony do jego podpisania. NSA wskazał, że okoliczność, że racownik który dwukrotnie wzywał do uzupełnienia wniosku nie był uprawniony do podpisania wezwań, nie miała istotnego wpływu na wynik sprawy, czyli na treść pisma odmawiającego pomocy. Wniosek o przyznanie dofinansowania wymagał 14 uzupełnienia, a postępowanie poprzedzające nie doprowadziło do konwalidowania wniosku. W ocenie NSA pogląd, że dostrzeżone nieprawidłowości uzasadniały uchylenie zaskarżonego pisma, był błędny. Sąd II instancji podniósł, że dla ustalenia stanu prawnego w oparciu o który należało rozpatrzeć złożony przez Skarżącą wniosek o dofinansowanie, była data jego złożenia. Wniosek został złożony w dniu 7 pażdziernika 2011 r. Przepisy rozporządzenia z dnia 15 pażdziernika 2009 r. w wersji wówczas obowiązującej, nie przewidywały możliwości sfinansowania działalności związanej z zakwaterowaniem, która również była przewidziana we wniosku Ż.R.. Z treści przepisów nowelizujących wskazane rozporządzenie (§ 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 listopada 2011 r., DZ.U. z 2011 r. Nr 261 poz. 1563) wynika, że do operacji odnoszącej się do lokalnej grupy rybackiej, stosuje się przepisy dotychczasowe. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku II GSK 852/13 z dnia 8 lipca 2014 r. zawarł odmienną ocenę prawną, aniżeli wyrażona przez Sąd I instancji w wyroku II SA/Go 48/13. Analiza zastosowanych w sprawie przepisów prawa doprowadziła NSA do wniosku, że uchybienie tym przepisom nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Dokonaną przez NSA oceną, jak już wyżej podniesiono, Sąd rozpatrujący sprawę w wyniku jej przekazania do ponownego rozpoznania, jest związany. Pozostały natomiast ro rozważenia kwestie podniesione przez stronę skarżącą na rozprawie w dniu 22 stycznia 2015 r. Odnośnie uzupełnienia wniosku pismem z dnia [...] maja 2012 r. przesłanym organowi drogą elektroniczną, Sąd podziela w tym względzie stanowisko zaprezentowane w wyroku II SA/Go 48/13. Skarżąca nie wykazała w toku postępowania, że dane pismo, w formie elektronicznej, zostało organowi doręczone. W postępowaniu przed Sądem w sprawie II SA/Go 48/13, jak również w postępowaniu wynikającym z ponownego rozpoznania sprawy (przy czym przypomnieć należy, że co do zasady sąd administracyjny postępowania dowodowego nie przeprowadza) Skarżąca nie przedstawiła dowodu na doręczenie wspomnianego pisma drogą elektroniczną. Zdaniem skarżącej okoliczność ta może mieć w sprawie znaczenie, bowiem wskazuje że termin do uzupełnienia wniosku o 15 dofinansowanie, wyznaczony wezwaniem z dnia [...] kwietnia 2012 r., został zachowany. Wobec niewykazania, że przedmiotowe pismo z dnia [...] maja 2012 r. zostało organowi doręczone drogą elektroniczną, należało przyjąć, iż wpłynęło ono do organu w dniu 10 maja 2012 r., która to data wynika z prezentaty złożonej na piśmie, czyli po terminie. W ocenie Sądu rozpatrującego sprawę, należy zwrócić uwagę, że uzupełnienie wniosku w zakresie o jakim mowa w piśmie z dnia [...] maja 2012 r. nie konwalidowało stwierdzonych uchybień opisanych w wezwaniu z dnia [...] kwietnia 2012 r., nie przedłożono bowiem wymaganych dokumentów oraz nie skorygowano wniosku w zakresie bazy noclegowej. Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę pragnie zauważyć, że przedmiotem jego kontroli jest legalność pisma Zarządu Województwa z dnia [...] maja 2012 r. o odmowie przyznania dofinasowania. Analizując stan sprawy Sąd uwzględnił stan faktyczny i prawny istniejący w dacie podjęcia zaskarżonego aktu prawnego. W tym względzie Sąd w całości podziela stanowisko Sądu wyrażone w sprawie o sygn. II SA/Go 48/13 (pkt 4 uzasadnienia wyroku). Do dnia doręczenia skarżącej pisma z dnia [...] maja 2012 r. kwestia uchybienia terminu do złożenia wyjaśnień nie była podnoszona, okoliczność ta wskazana została dopiero na skutek doręczenia pisma o odmowie przyznania pomocy. Z akt sprawy wynika, że do pisma z dnia [...] maja 2012 r. zawierającego wniosek o przywrócenie terminu organ ustosunkował się w piśmie z dnia [...] czerwca 2012 r. Na marginesie jedynie podnieść wypada, że wraz wnioskiem o przywrócenie terminu Skarżąca nie dokonała uzupełnień o jakich mowa w wezwaniu z dnia [...] kwietnia 2012 r. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał że zarzuty skargi nie mogą zostać uwzględnione, dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga została oddalona. 16