II SA/Go 900/11

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. – Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2012 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.B. o udzielenie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy dokonania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej p o s t a n a w i a : ustanowić adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. wyrokiem z dnia 16 lutego 2012 r. oddalił skargę J.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dokonania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Postanowieniem Sądu z dnia 15 marca 2012r. odmówiono skarżącemu przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. 28 marca 2012 r. wpłynęło do Sądu pismo J.B., które zostało zakwalifikowane jako zażalenie na powyższe postanowienie oraz jako wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika (zarządzenie sędziego z dnia 29 marca 2012 r. k 72). Wniosek jest uzasadniony. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Zasadą jest, iż prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów postępowania sądowego, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. W literaturze wskazuje się, że prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). Należy wskazać, że na podstawie postanowienia referendarza sądowego z dnia 19 stycznia 2012 r. przyznano J.B. prawo pomocy w zakresie ustanowienia zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący w piśmie z dnia [...] marca 2012r. między innymi stwierdził, że posiada istotne trudności ze zrozumieniem pouczeń zawartych w kierowanych do niego pismach sądowych. Powyższe pismo zawiera zdanie: "czy mogę ubiegać się o pomoc prawną na napisanie zażalenia?". Kierując się treścią pisma i mając na uwadze zapewnienie J.B. konstytucyjnego prawa do sądu, uznano, że skarżący wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika i że jest to w istocie doprecyzowanie wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego 19 grudnia 2011 r. na urzędowym formularzu PPF. Zważyć trzeba, ze w sprawie nie ujawniły się okoliczności świadczące o poprawie sytuacji materialnej J.B. od chwili przyznania mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący pobiera świadczenie rehabilitacyjne. Z przedstawionych przez skarżącego wyliczeń i dokumentów wynika, że przedmiotowe świadczenie wynosi około 1.325 zł (netto). Nie ma również racjonalnych podstaw do kwestionowania oświadczenia skarżącego odnośnie braku oszczędności. Doświadczenie życiowe nakazuje przyjąć, że osoba utrzymująca się ze świadczenia rehabilitacyjnego w wysokości 1.325 zł, ponosząca standardowe koszty utrzymania, a także dodatkowe koszty leczenia, może mieć problemy z poczynieniem jakichkolwiek oszczędności (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 2010 r., II OZ 902/10, Lex nr 743993). W konkluzji należy zatem stwierdzić, że wniosek J.B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika jest uzasadniony. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.