II SA/Go 901/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Sędzia WSA Maria Bohdanowicz po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.N. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych postanawia: odmówić przywrócenia terminu do złożenia skargi. Postanowieniem z dnia 25 lutego 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. odrzucił skargę A.N. na decyzję z dnia [...] października 2010 r. ([...])Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych W uzasadnieniu Sąd wskazał, że przyczyną odrzucenia skargi było wniesienie jej po upływie 30 – dniowego terminu, wynikającego z art. 53 § 1 ustawy z dnia ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a. Z akt administracyjnych sprawy wynikało bowiem, że zaskarżona decyzja została doręczona stronie w dniu 9 listopada 2010 r., zatem termin do złożenia skargi upływał z dniem 9 grudnia 2010 r. Skarga została natomiast nadana w placówce pocztowej w dniu 16 grudnia 2010 r., a więc po terminie. Postanowienie Sądu zostało doręczone A.N. osobiście w dniu 18 marca 2011 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru – k. 58 akt sprawy). Pismem z dnia [...] marca 2011r. (nadanym w dniu 15 marca 2011r.) A.N. zwrócił się z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Do pisma tego skarżący załączył odpis skargi. W uzasadnieniu wniosku A.N. podał, iż z postanowienia o odrzuceniu jego skargi dowiedział się, że decyzję WINB odebrał w dniu 9 listopada 2010r. jego dziadek W.T.. Strona podkreśliła, że W.T. odebrał w placówce pocztowej list polecony zawierający ww. decyzję nie mając stosownego upoważnienia do odbioru takiej korespondencji. Skarżący wyjaśnił, że o rozstrzygnięciu WINB dowiedział się w dniu, w którym jego dziadek oddał mu list z decyzją. A.N. podał ponadto, iż z wiedzy jaką posiada on i jego matka B.N., W.T. odebrał przesyłkę w dniu 17 listopada 2010r. i oddał ją adresatowi na 6 dni przed upływem 30- dniowego terminu do wniesienia skargi, licząc od 17 listopada 2010r. Pismem z dnia [...] kwietnia 2011r. A.N., na wezwanie Sądu wyjaśnił, że postanowienie o odrzuceniu skargi odebrał w dniu 18 marca 2011r., a wcześniej, bo 11 marca 2011r. postanowienie odrzuceniu swojej skargi odebrała matka skarżącego B.N. (w sprawie II SA/Go 900/10) i jest to dzień, w którym zdaniem skarżącego, ustała przyczyna uchybienia terminu i od którego jest liczony 7-dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie zaś do art. 87 § 2 p.p.s.a., w piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto wniosek o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 cyt. ustawy), za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 87 § 3 p.p.s.a.), i jednocześnie z wniesieniem tego wniosku należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Jak wynika z treści przywołanych powyżej przepisów, przywrócenie terminu jest uwarunkowane łącznym spełnieniem wskazanych w nich przesłanek. W rozpoznawanej sprawie strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu – 11 marca 2011r. skarżący z postanowienia Sądu o odrzuceniu skargi wydanego w sprawie II SA/Go 900/10 dowiedział się o uchybieniu terminu, a w dniu 15 marca 2011r. nadał wniosek w urzędzie pocztowym, dopełniając jednocześnie czynności, dla której określony był termin. Ponadto, co prawda w świetle powołanego wyżej przepisu art. 87 § 3 p.p.s.a. wniosek o przywrócenie do terminu do wniesienia skargi powinien być złożony za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, jednak w ocenie Sądu, wymóg ten nie odnosi się do sytuacji, w której skarga wraz z odpowiedzią na nią i aktami sprawy została już przekazana do Sądu w trybie art. 54 § 2 p.p.s.a. (vide: postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 marca 2006 r., sygn. akt II SA/Wa 3288/05, opubl.: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzecznictwo, pod red. B. Dautera, Wyd. II, Warszawa 2009). Należy mieć na względzie, iż jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest określona w art. 16 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zasada trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej. Zasada ta realizowana jest m. in. poprzez ustawowe określenie terminu, w którym decyzja taka może zostać zaskarżona do sądu administracyjnego. Wobec tego instytucja przywrócenia terminu do wniesienia skargi daje stronie możliwość obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Mając na uwadze powyższe, konieczne było rozważenie, czy strona skarżąca uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez jej winy. W tym miejscu wskazać należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym i w literaturze prawniczej przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Uprawdopodobnienie braku winy oznacza zaś wykazanie takich okoliczności, które mimo spełnienia obowiązku zachowania należytej staranności, uniemożliwiły wnioskującemu terminowe dokonanie czynności, gdyż były nie do przewidzenia lub nie do przezwyciężenia, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, str. 226; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/03, Mon. Praw. z 2002 r., nr 23, str. 1059). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, uznać należy, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Skarżący wskazał bowiem, że nastąpiło ono ze względu na to, iż dziadek strony – W.T. zbyt późno oddał mu odebraną przez siebie przesyłkę zawierającą decyzję organu II instancji. Podkreślić należy, iż okoliczność, że osoba, której wręczono pismo za pokwitowaniem, nie oddała pisma adresatowi we właściwym terminie, nie ma wpływu na skuteczność doręczenia i bieg terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Określony w art. 72 p.p.s.a. sposób doręczenia zastępczego pisma opiera się na domniemaniu, że osoba wskazana na potwierdzeniu odbioru pisma jako domownik adresata i która pokwitowała odbiór pisma, przyjęła je w celu oddania go adresatowi, oraz że pismo to zostało mu doręczone (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 2007 r., sygn. akt II GSK 315/06, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009, sygn. akt II OZ 955/09, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto Sąd rozpoznający przedmiotowy wniosek podziela pogląd zaprezentowany w wyroku z dnia 20 lutego 2009 r. przez Naczelny Sąd Administracyjny (sygn. akt I OSK 480/08, http://orzeczenia.nsa.gov.pl), w którym Sąd ten orzekł, iż niewywiązanie się z przyjętego obowiązku oddania pisma jej adresatowi przez osobę, której doręczono decyzję w trybie zastępczym nie zwalnia adresata z winy w przypadku, gdy uchybił on terminom procesowym na skutek takiego zaniedbania. Analizując ten pogląd należy per analogiam uznać, że również oddanie korespondencji adresatowi w późniejszym terminie winno być tak samo traktowane, bowiem niedbalstwo osoby, do rąk której dokonano doręczenia zastępczego jest traktowane tak samo jak niedbalstwo adresata decyzji. Jednocześnie skarżący zdawał sobie sprawę z tego, że jego dziadek może odebrać adresowaną do niego korespondencję (bo wcześniej już tak się zdarzało), winien wcześniej podjąć działania zmierzające do zabezpieczenia swoich interesów, poprzez na przykład podanie innego adresu do korespondencji niż wskazany w niniejszej sprawie. Co do rzekomego braku upoważnienia W.T. do odbioru korespondencji skarżącego, to Sąd nie dał temu wiary. Adnotacja o upoważnieniu została wpisana przez pracownika poczty, a skarżący nie przedstawił żadnego dowodu na poparcie swojego stanowiska (strona mogła się zwrócić do placówki pocztowej, z której korespondencja była odbierana o poświadczenie, że W.T. nie ma przedmiotowego upoważnienia). Na marginesie podkreślić należy, iż w dniu 20 października 2010r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2010 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (Dz.U. Nr 190, poz. 1277). Zgodnie z § 4 ust. 1 odbierający przesyłkę potwierdza jej odbiór na formularzu potwierdzenia odbioru przez wpisanie daty otrzymania przesyłki i umieszczenie czytelnego podpisu zawierającego imię i nazwisko. Z kolei w myśl ust. 2 cyt. przepisu pracownik operatora, pracownik sądowej służby doręczeniowej, osoba zatrudniona w sądzie lub komornik, zwani dalej "doręczającym", wpisuje na formularzu potwierdzenia odbioru datę doręczenia przesyłki, imię i nazwisko odbiorcy i zaznacza sposób doręczenia, co potwierdza własnoręcznym podpisem. Na stronie adresowej przesyłki doręczający wpisuje datę doręczenia, co potwierdza własnoręcznym podpisem. Wobec tego na kopercie, w której przesłano skarżącemu decyzję WINB, znajdowała się data odbioru korespondencji przez W.T. i już na podstawie koperty strona winna się zorientować o dacie odbioru decyzji organu odwoławczego. W rozpatrywanej sprawie nie można zatem uznać, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego, wobec czego na podstawie art. 86 § 1 ppsa Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił jak w sentencji