II SA/Go 92/12

Dnia 12 marca 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2012 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S.G. na uchwałę Nr XIV/70/2011 Rady Miejskiej z dnia [...] roku w sprawie uchwalenia uchwały budżetowej Gminy na 2012 rok p o s t a n a w i a : odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] stycznia 2012 r. S.G. wniósł skargę dotyczącą uchwały Nr XIV/70/2011 z dnia [...] grudnia 2011 roku w sprawie uchwalenia uchwały budżetowej Gminy na 2012 rok. Podał, że uchwały Rady Miejskiej powinny być w całości ogłoszone na tablicach informacyjnych w każdej miejscowości, tymczasem w [...] od wielu lat nikt nie wywieszał uchwał Rady. Uchwała budżetowa została wprawdzie opublikowana w miejscu powszechnie dostępnym, jednakże bez załączników. Z załącznikami można się zapoznać jedynie w Urzędzie Miejskim, w godzinach pracy tej instytucji. W ten sposób podatnik nie ma kontroli nad płaconymi na rzecz gminy podatkami i zasadnością wydawania przez gminę środków finansowych, nie może korzystać ze swoich konstytucyjnych uprawnień, tj. dostępu do informacji, które są jawne. Zdaniem skarżącego narusza to sferę jego praw. Skarżący wniósł o uznanie uchwały budżetowej za nieważną. W odpowiedzi na skargę Rada Miejska podała, iż wszystkie jej uchwały są udostępniane według potrzeb mieszkańcom gminy w Biurze Rady Miejskiej, w godzinach pracy Urzędu Miejskiego, a także publikowane na stronie Biuletynu Informacji Publicznej. Nadto uchwały publikowane są poprzez rozplakatowanie na tablicy informacyjnej Urzędu Miejskiego. Z uwagi na fakt, że obszerność uchwał oraz załączników niejednokrotnie uniemożliwia wywieszenie dokumentu na tablicy ogłoszeń w całości, pod tekstem uchwały umieszczany jest zapis informujący o miejscu, w którym całość uchwały udostępniana jest do wglądu mieszkańcom gminy. Uchwały podatkowe w sposób zwyczajowo przyjęty wysyłane są do sołtysów sołectw z terenu gminy do wiadomości i stosowania. Ponadto Przewodniczący Rady dwa razy w miesiącu sprawuje dyżur w Urzędzie Miejskim po godzinach jego pracy, co również jest ogłoszone na stronie Biuletynu Informacji Publicznej. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 13 lutego 2012 r. S.G. został wezwany do sprecyzowania skargi poprzez wskazanie, czy dotyczy ona: treści uchwały Nr XIV/70/2011 Rady Miejskiej z dnia [...] grudnia 2011 r. w sprawie uchwalenia uchwały budżetowej Gminy na 2012 rok, jeżeli tak to jakich zapisów tej uchwały, czy też jedynie § 12 wskazanej wyżej uchwały, określającej sposób podania jej do publicznej wiadomości, w terminie 7 dni, pod rygorem przyjęcia, że skarga dotyczy jedynie § 12 uchwały Nr XIV/70/2011 Rady Miejskiej z dnia [...] grudnia 2011r., określającego sposób podania jej do publicznej wiadomości. Nadto skarżący został wezwany do wykazania w terminie 7 dni, iż przed wniesieniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skierował pod adresem Rady Miejskiej wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, o którym mowa w art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), pod rygorem przyjęcia, że wezwanie takie nie zostało skierowane. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, pismem z dnia [...] marca 2012 r. S.G. powtórzył swoje wcześniejsze zarzuty, m.in. iż osoba zainteresowana wyjaśnieniem przychodów i wydatków gminy nie może z winy ogłaszającego, tj. Przewodniczącego Rady Miejskiej, zapoznać się z dochodami i wydatkami Urzędu Miejskiego, nie ma kontroli nad podatkami płaconymi na rzecz gminy, podatnik w gminie nie może korzystać ze swoich konstytucyjnych uprawnień w postaci dostępu do informacji jawnych i nie ogłaszanych w miejscu dostępnym. Skarżący nie mógł wnieść wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, albowiem do 26 stycznia 2011 r. czekał na opublikowanie uchwały budżetowej na tablicy ogłoszeń w [...]. Dnia 27 stycznia 2011 r. na tablicy ogłoszeń przy budynku gminnym przeczytał nie opublikowaną w całości uchwałę. W sobotę nie mógł złożyć wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, skoro w soboty Urząd Miejski nie pracuje. Natomiast dnia 28 stycznia 2011 r. upłynął ustawowy termin na składanie wszelkich odwołań od uchwały. Ze względu na dzień ustawowo wolny od pracy skarżący wniósł odwołanie od uchwały dnia [...] stycznia 2011 r., nie mogąc wezwać Rady Miejskiej do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skargę należało odrzucić. Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza analiza jej dopuszczalności. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. W przypadku decyzji administracyjnych i innych indywidualnych (tzn. skierowanych do konkretnie wskazanego podmiotu) aktów administracyjnych jednym z podstawowych wymogów wejścia do obrotu prawnego jest doręczenie ich adresatowi. W oparciu o ten wymóg ustawodawca uregulował kwestię terminowości wniesienia skargi do sądu administracyjnego stanowiąc w art. 53 § 1 p.p.s.a., że skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Kwestia terminowości wniesienia skargi na akty, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., tj. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej wymagała odmiennej regulacji, przede wszystkim ze względu na to, iż nie są to akty skierowane do indywidualnie wskazanych podmiotów i doręczane takim podmiotom, lecz akty o charakterze generalnym, skierowane do nieokreślonego kręgu adresatów, których wejście do obrotu prawnego wymaga opublikowania w wojewódzkim dzienniku urzędowym. Stosownie do treści art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), dalej w skrócie u.s.g., każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Wynika stąd zatem, iż wniesienie do sądu administracyjnego skargi na uchwałę lub zarządzenie podjęte przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej powinno być poprzedzone uprzednim bezskutecznym wezwaniem tego organu do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, co jest warunkiem dopuszczalności skargi w świetle art. 52 § 1 p.p.s.a. Przepis art. 102a u.s.g. stanowi, iż w sprawach, o których mowa w rozdziale 10 u.s.g. (nadzór nad działalnością gminną) nie stosuje się przepisów art. 52 § 3 i 4 p.p.s.a., regulujących ogólne zasady wzywania organu do usunięcia naruszenia prawa w sprawach dotyczących aktów lub czynności innych niż decyzje i postanowienia. W tego rodzaju sprawach zastosowanie znajduje jednakże przepis art. 53 § 2 p.p.s.a. w myśl którego skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia jego wniesienia (uchwała NSA z 2 kwietnia 2007 r., II OPS 2/07, ONSAiWSA 2007 nr 3, poz. 60). Z treści skargi S.G. z dnia [...] stycznia 2012 r. oraz pisma z dnia [...] marca 2012 r. wynika, że skarżący pomylił sposób obliczania terminu do wniesienia do sądu administracyjnego skargi do na uchwałę rady gminy ze sposobem obliczania tego terminu do wniesienia skargi na decyzję lub inny indywidualny akt administracyjny. Pomyłka ta polegała na błędnym przekonaniu skarżącego, że skargę na uchwałę rady gminy można wnieść jedynie w terminie 30 dni od dnia podjęcia uchwały. W opinii skarżącego termin do wniesienia skargi na uchwałę podjętą [...] grudnia 2011 r. upływał dnia 29 stycznia 2012 r. Tymczasem w przypadku skargi na uchwałę rady gminy jest inaczej. Skargę na tego rodzaju akt można wnieść w każdym czasie, pod warunkiem dochowania wymogów jej dopuszczalności wynikających z art. 52 § 1, art. 53 § 1 i 2 p.p.s.a., a także art. 101 ust. 1 u.s.g. Innymi słowy, w razie gdy dana uchwała rady gminy narusza interes prawny konkretnego podmiotu, może on (w każdym czasie) skierować pod adresem rady wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia. Trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi, o którym mowa w art. 53 § 1 p.p.s.a., rozpoczyna swój bieg dopiero od dnia doręczenia skarżącemu odpowiedzi rady na wezwanie, a jeżeli rada nie udzieli odpowiedzi, termin do wniesienia do sądu administracyjnego skargi na uchwałę wynosi sześćdziesiąt dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia. W niniejszej sprawie, z uwagi na brak skierowania przez skarżącego pod adresem Rady Miejskiej wezwania, o którym mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g., należy uznać, że nie został spełniony wymóg dopuszczalności skargi. W konsekwencji nie może ona zostać rozpoznana przez Sąd pod względem merytorycznym. Jeżeli jednak skarżący uważa, że uchwała Rady Miejskiej Nr XIV/70/2011 z dnia [...] grudnia 2011 roku (jej całość lub niektóre tylko zapisy) narusza jego interes prawny, może ponownie wnieść do Wojewódzkiego Sądu administracyjnego skargę na ten akt, pod warunkiem jednakże, że przed jej wniesieniem dopełni wymogów, o których wyżej mowa. W świetle powyższych okoliczności, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia. Zgodnie z tym przepisem sąd odrzuca skargę, jeżeli jest ona niedopuszczalna z przyczyn innych niż wymienione w art. 58 § 1 pkt 1-5 p.p.s.a.