II SA/Go 936/21

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim – Marta Świetlik po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata S.D. o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w sprawie ze skargi A.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku stałego postanawia: odmówić przyznania wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy przed sądem pierwszej instancji. Postanowieniem z dnia 29 listopada 2021 r. sygn. akt II SPP/Go 110/21 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim umorzył postępowanie w przedmiocie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (pkt 1) oraz ustanowił dla skarżącego adwokata (pkt 2). Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła skarżącemu pełnomocnika w osobie adwokata S.D. W dniu 14 stycznia 2022 r. pełnomocnik skarżącego zapoznał się z aktami sprawy. Następnie w piśmie z dnia [...] lutego 2022 r., w odpowiedzi na wezwanie Sądu wskazał, że wnosi o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Jednocześnie wniósł o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu oświadczając, że nie zostały one w całości ani w części uiszczone. Wyrokiem z dnia 9 marca 2022 r. sygn. akt II SA/Go 936/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę A.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku stałego. W piśmie z dnia [...] kwietnia 2022 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o sporządzenie i doręczenie pisemnego uzasadnienia ww. wyroku Wobec powyższego należy zważyć, co następuje: Stosownie do treści art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 329) – powoływanej dalej jako "P.p.s.a." wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (t.j. Dz.U. 2019 r. poz. 18) – powoływanego dalej jako "Rozporządzenie". Zaznaczyć jednak należy, że mimo literalnej wykładni art. 250 § 1 P.p.s.a. nie nakłada na sąd/referendarza obowiązku uwzględnienia każdego wniosku pełnomocnika o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (por. postanowienie NSA z dnia 12 września 2013 r, sygn. akt I OZ 768/13; wszystkie powołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtowało się stanowisko, zgodnie z którym pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu należy się wynagrodzenie jedynie za pomoc prawną rzeczywiście udzieloną, przy czym udzielenie pomocy prawnej przez pełnomocnika z urzędu powinno zmierzać bezpośrednio do poprawy lub ochrony sytuacji prawnej osoby, której pomoc jest udzielana (por.: postanowienia NSA z 15.04.2010 r. sygn. akt. II OZ 321/10 oraz z dnia 17.09.2012 r. sygn. akt. II FZ 727/12). Z uwagi na opłacenie tego wynagrodzenia ze środków publicznych sąd/referendarz ma uprawnienie i obowiązek ustalenia, czy pomoc prawna rzeczywiście została stronie udzielona (por. postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 9 listopada 2021 r. sygn. akt IV SAB/Go 169/20). W rozpoznawanej sprawie ustanowiony z urzędu pełnomocnik reprezentując skarżącego w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji zapoznał się z aktami sprawy i w złożył wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W ocenie referendarza pełnomocnik skarżącego nie podjął zatem działań, które można by uznać za faktyczne udzielenie pomocy skarżącemu w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji. Zapoznanie się z aktami sprawy i ich analiza bez podjęcia dalszych czynności procesowych nie jest bowiem wystarczające dla uznania, że pomoc prawna z urzędu została stronie udzielona (por. postanowienie NSA z dnia 12 września 2013 r. sygn. akt I OZ 768/13). Wobec powyższego, w ocenie referendarza, brak jest podstaw by przyznać ustanowionemu z urzędu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenie za pomoc prawną w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji. Z tego też względu referendarz sądowy, na podstawie art. 250 § 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.