II SA/Go 952/09

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2010-04-07

Skład orzekający: Joanna Brzezińska, Michał Ruszyński, Jacek Jaśkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, wydając decyzję o warunkach zabudowy dla inwestycji potencjalnie mogącej znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, jest zobowiązany do przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko zgodnie z art. 96 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, nawet jeśli nie stwierdzono konkretnych naruszeń prawa?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, wydając decyzję o warunkach zabudowy dla inwestycji, która może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, jest zobowiązany do rozważenia tej możliwości przed wydaniem decyzji. Samo prawdopodobieństwo takiego oddziaływania, a nie udowodnione naruszenie prawa, jest wystarczającą przesłanką do wszczęcia procedury oceny oddziaływania na środowisko zgodnie z art. 96 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Organy nie mogą samodzielnie oceniać ryzyka oddziaływania, lecz powinny przekazać sprawę Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Stowarzyszenia na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy ustalającą warunki zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów dotyczących oceny oddziaływania na obszary Natura 2000, wskazując na potencjalne negatywne skutki planowanej inwestycji dla pobliskich obszarów chronionych. Organy administracji uznały, że inwestycja nie wymagała takiej oceny, ponieważ nie stanowiła przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy, stwierdził, że decyzje te nie podlegają wykonaniu, i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Protokolant referent Marta Świetlik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2010 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy nr [...] z dnia [...]r., II. stwierdza, że decyzje wymienione w pkt I nie podlegają wykonaniu, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Stowarzyszenia [...] kwotę 500 (pięćset) złotych, tytułem zwrotu poniesionych kosztów postępowania sądowego. Decyzją z [...] lipca 2009 r. nr [...] Wójt Gminy ustalił K.P.-G. warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego na działce nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że zgodnie z art. 61 ust. 1, w związku z art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), dalej: u.p.z.p., nie można odmówić ustalenia warunków zabudowy w przypadku łącznego spełnienia warunków zawartych w art. 61 ust. 1 pkt 1-5 cyt. ustawy. Jednocześnie organ wskazał, iż zgodnie z art. 53 ust. 3, pkt 1 i 2 u.p.z.p. dokonano analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, w wyniku której stwierdzono, że planowana inwestycja spełnia wymogi określone prawem. Wnioskowana działka gruntu znajduje się na krańcu wschodniej części Parku Krajobrazowego, dla którego nie został ustanowiony plan ochrony, a w związku z tym nie zostały ustanowione zakazy dotyczące zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej na wnioskowanym terenie. Ponadto zdaniem organu planowana zabudowa nie jest sprzeczna z zapisami art. 17 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody, dotyczącymi zakazów, jakie mogą być wprowadzone w parku krajobrazowym. Organ dokonał wszystkich wymaganych prawem uzgodnień, wniosek K.P.-G. spełniał wymagania określone w art. 52 ust. 2 tej ustawy i dlatego stanowił podstawę do opracowania wnioskowanych warunków, po uprzedniej analizie terenu, który obejmuje obszar o promieniu (3x front działki) od granicy działki. Projekt decyzji sporządził uprawniony architekt, zrzeszony w Okręgowej Izbie Urbanistów. Od powyższej decyzji odwołanie złożył Klub Przyrodników podnosząc, że przedmiotowa decyzja rozstrzyga sprawę niezgodnie z przepisami, bowiem organ dokonał błędnego rozstrzygnięcia wykonując art. 96 ust. 1 i ust. 3 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. nr 199, poz. 1227 ze zm.). Zgodnie bowiem z art. 96 ust. 1 cytowanej ustawy organ właściwy do wydania decyzji wymaganej przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia, innego niż przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, jest obowiązany do rozważenia, przed wydaniem tej decyzji, czy przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000". Z kolei w myśl z art. 96 ust 3 ustawy jeżeli organ, o którym mowa w ust. 1 uzna, że przedsięwzięcie inne niż przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, wydaje postanowienie w sprawie nałożenia obowiązku przedłożenia właściwemu miejscowo regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska. Zdaniem odwołującego się, decyzję o warunkach zabudowy terenu organ może wydać wyłącznie w sytuacji, w której ma pewność że jakiekolwiek negatywne oddziaływanie na obszar Natura 2000 jest wykluczone (gdy brak jest racjonalnych wątpliwości że takie oddziaływanie mogłoby wystąpić). Przy istnieniu jakichkolwiek przesłanek wskazujących na potencjalną możliwość oddziaływania, powinien wydać postanowienie o obowiązku przedłożenia materiałów sprawy Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska. Organ nie może natomiast samodzielnie dokonywać elementów oceny oddziaływania na obszar Natura 2000 w jakimkolwiek zakresie. W opinii strony w przedmiotowej sprawie z pewnością istnieją przesłanki, które powodują, że zabudowa przedmiotowego terenu może oddziaływać na obszar Natura 2000 "[...]", a pośrednio także na obszar Natura 2000 "[...]". Strona dalej wskazała, że wymienione przesłanki były podnoszone w stanowiskach Klubu Przyrodników i w ocenie strony powinny być znane organom gminy [...]. Są to: 1. Lokalizacja zabudowy w bezpośrednim sąsiedztwie granic obszaru Natura 2000 "[...]", w sąsiedztwie płatów siedlisk przyrodniczych chronionych w tym obszarze. 2. Zabudowa ma być zlokalizowana w obszarze alimentacyjnym źródlisk zasilających łęg źródliskowy chroniony jako siedlisko przyrodnicze 91EO w obszarze Natura 2000. 3. Pośrednim skutkiem urbanizacji terenu może być synantropizacja runa lasów w pobliżu zabudowy i wzrost penetracji ludzkiej — w tym presji na siedliska przyrodnicze. 4. Odprowadzenie ścieków bytowych ma nastąpić przez sieć kanalizacyjną docelowo do oczyszczalni ścieków w [...] – a wiadomo, że oczyszczalnia ta funkcjonuje niewłaściwie i zrzuca ścieki niewystarczająco oczyszczone, negatywnie oddziałujące na rzekę [...], przedmiot ochrony w położonym poniżej obszarze Natura 2000 "[...]". Zwiększenie ładunku ścieków bytowych przy niewłaściwym funkcjonowaniu oczyszczalni może zwiększyć to oddziaływanie. Wobec istnienia powyższych przesłanek, które zdaniem Klubu Przyrodników mają przynajmniej charakter "racjonalnych wątpliwości", rozstrzygnięcia o możliwości bądź braku możliwości wystąpienia negatywnego oddziaływania na obszar Natura 2000 powinien dokonać Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w trybie zainicjowanym przez wójta na podstawie art. 96 ust. 3 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (...). Strona ponadto wskazała, że RDOŚ w swoim piśmie sam wskazał, że w przedmiotowej sprawie taki tryb byłby właściwy i że swojej opinii w sprawie ewentualnych oddziaływań na obszar Natura 2000 RDOŚ nie może wyrażać w trybie innym niż powyższy. Wszystkie uzyskane uzgodnienia organów ochrony przyrody dotyczyły ochrony parku krajobrazowego, a nie aspektu ewentualnego oddziaływania na obszary Natura 2000. Ponadto Klub Przyrodników podtrzymał swoje zarzuty zawarte we wcześniejszych odwołaniach od wcześniejszych decyzji w tej sprawie, tj. że: 1. Decyzja narusza art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. Pojęcie "działka sąsiednia" oznacza w języku polskim każdą działkę mającą co najmniej jeden wspólny punkt graniczny z działką będącą przedmiotem postępowania. Organ wydający decyzję bezzasadnie rozszerzył interpretację pojęcia na "działką znajdującą się w niedalekim sąsiedztwie" i na tej podstawie uznał, że zezwolenie na zabudowę w trybie decyzji jest dopuszczalne. 2. W postępowaniu pierwszej instancji naruszono art. 4 ust 1 i 2 ustawy o ochronie przyrody, w związku z art. 16 ust. 1 tej ustawy. Oznaczało to, że w przedmiotowym postępowaniu organ miał m. in. obowiązek zapewnienia ochrony walorów krajobrazowych parku krajobrazowego. Organ tymczasem nie zbadał zupełnie przedmiotowego zagadnienia i w żaden sposób nie odniósł się do niego merytorycznie. Zdaniem Klubu Przyrodników organ oparł się wyłącznie na uzgodnieniu dokonanym w listopadzie 2007 r. przez ówczesnego wojewódzkiego konserwatora przyrody, które to uzgodnienie również nie odnosiło się do zagadnień merytorycznych, a wyłącznie do aspektów prawnych. Ograniczenie się do analizy aspektów formalnych, a pominięcie aspektów merytorycznych narusza w ocenie strony powyższe przepisy ustawy o ochronie przyrody oraz może być też uznane za naruszenie obowiązku wynikającego z art. 7 k.p.a. Decyzją z [...] października 2009 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO), działając na podstawie art. 7, art. 9, art. 107 § 3 i art. 138 § 1 k.p.a. z uwzględnieniem art. 3 ust. 1, art. 9 ust. 1 i 5, art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1 i 4, art.61 ust. 1 pkt 1-5 u.p.z.p., a także § 4 i § 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1588), a także art. 72 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 71 ust 1., art. 96 ust. 1, ust. 2 pkt 1 oraz art. 3 ust. 1 pkt 17, art. 47 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (...) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Wójta Gminy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż postępowanie w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy ma na celu ustalenie, czy zamierzona przez inwestora zmiana zagospodarowania terenu, dla którego nie został uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, polegająca, jak w sprawie niniejszej, na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego jest dopuszczalna i jeśli tak, to na jakich warunkach (art. 59 ust. 1 u.p.z.p.). SKO wskazało, iż przedmiotowa inwestycja spełnia warunki wynikające z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. oraz z regulacji art. 61 ust. 1 u.p.z.p, zatem organ pierwszej instancji nie miał podstaw do odmowy ustalenia wnioskowanych warunków. Zdaniem organu odwoławczego zarzuty wniesione przez stronę skarżącą nie znalazły potwierdzenia. Ponadto SKO wyjaśniło że zgodnie z art. 96 ust. 1, ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (...) organ jest zobowiązany do rozważenia, przed wydaniem decyzji, czy przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, ale w odniesieniu do decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt. 3 w związku z art. 71 ust. 1 powyższej ustawy. Decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację przedsięwzięcia wymagane są przed wydaniem decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wyłącznie dla inwestycji mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko albo mogących znacząco oddziaływać na środowisko, a w niniejszym postępowaniu żadna z wymienionych przesłanek nie występuje. Organ dodał, że intencją ustawodawcy, podczas rozważania wpływu przedsięwzięcia na środowisko było nałożenie obowiązków, ale i prawa uwzględnienia podczas tej oceny zasad zrównoważonego rozwoju. Polega to na takim stymulowaniu procesów rozwoju by w jak najmniejszym stopniu zagrażały środowisku i jednocześnie nie powodowały niepożądanego zmniejszenia tempa wzrostu gospodarczego, a przedmiotowe postępowanie (budowa budynku mieszkalnego) spełnia wszystkie te warunki. Ponadto po analizie art. 3 ust. 1 pkt 17 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (...) i biorąc pod uwagę przesłankę art. 47 cyt. ustawy organ stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie chodzi o budowę budynku mieszkalnego, który nie stanowi zagrożenia dla przyrody i środowiska pod warunkiem zachowania wymogów dotyczących pełnej obsługi w zakresie infrastruktury technicznej, które są zawarte w pkt 2 lit. e decyzji i w związku z powyższym w opinii SKO, organ ma prawo do samodzielnej oceny jak znaczne jest ryzyko wystąpienia oddziaływania inwestycji na środowisko, szczególnie w tym przypadku, gdy żadne ryzyko nie występuje. W końcowej części uzasadnienia organ odwoławczy wskazał, że odwołujący się, jako argumentu negatywnego używa sformułowania, że nieruchomość "położona jest w pobliżu [...] oraz na przyszłym obszarze Natura 2000". Używanie formuły, iż nie można wykluczyć, że urbanizacja terenu objętego wnioskiem może znacząco negatywnie oddziaływać na proponowany obszar Natura 2000 "[...]" nie jest w istocie wskazaniem nieprawidłowości, skoro skarżący nie przytacza żadnego naruszenia przepisów obowiązującego prawa, na okoliczność "iż nie można wykluczyć". W ocenie organu odwoławczego nie znajduje także uzasadnienia zarzut dotyczący niewłaściwej interpretacji pojęcia "działka sąsiednia", bowiem w utrwalonym orzecznictwie, a także w doktrynie prawa przyjęto, iż działki sąsiednie to działki mające dostęp z tej samej drogi, objęte obszarem przyjętym do analizy (obszar o promieniu min. 50 m). Zdaniem SKO, Wójt Gminy bardzo szeroko uzasadnił, tak prawnie jak i merytorycznie (wg stanu faktycznego) swoje stanowisko, wyrażone w zaskarżonej decyzji. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożył Klub Przyrodników oraz wniósł o uchylenie decyzji organów pierwszej i drugiej instancji oraz skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Skarżący zarzucił, że przedmiotowa decyzja została wydana z naruszeniem art. 96 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, art. 6(3) dyrektywy Rady 92/43/EWG (dyrektywy siedliskowej). Decyzji organu odwoławczego skarżący dodatkowo zarzucił naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez nieodniesienie się do zarzutów merytorycznych odwołania oraz naruszenie art. 6 i 8 k.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia na rażąco błędnej interpretacji przepisów prawa oraz na przyjęciu definicji rozwoju zrównoważonego sprzecznej z definicją zawartą w obowiązującym akcie prawnym. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie oraz podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. SKO zwróciło ponadto uwagę na przepis art. 64 u.p.z.p, stanowiący, iż nie można odmówić wydania decyzji o warunkach zabudowy, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi, co wykazało prawidłowo przeprowadzone przez organ pierwszej instancji, wymagane prawem postępowanie administracyjne. Decyzja o warunkach zabudowy sprowadza się de facto do stwierdzenia, czy zamierzona przez wnioskodawcę inwestycja może być zrealizowana na wskazanym we wniosku terenie. Decyzja ta nie rodzi praw do terenu, nie narusza prawa własności ani uprawnień osób trzecich, nie jest także równoznaczna z pozwoleniem na rozpoczęcie robót budowlanych. Nie może być jednak uzależniona od rozważanych przez skarżącego "racjonalnych wątpliwości", domniemanych utrudnieniach czy zagrożeniach, które mogą powstać w wyniku zrealizowania planowanej inwestycji, hipotetycznych okolicznościach wskazywanych w formułach "może" zdarzyć się bądź mieć miejsce fakt lub zdarzenie, czy też "nie można wykluczyć, że urbanizacja terenu objętego wnioskiem może znacząco negatywnie wpływać na obszar Natura 2000" albo pośrednim skutkiem urbanizacji terenu może być synantropizacja runa lasów w pobliżu zabudowy i wzrost penetracji ludzkiej - w tym presji na siedliska przyrodnicze". Zawarte zaś w treści uzasadnienia wniesionej skargi, ocenne i subiektywne stwierdzenia na temat funkcjonowania oczyszczalni ścieków w [...] są, zdaniem SKO, wręcz nieuprawnione. Na rozprawie 24 marca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zarządził połączenie spraw toczących się pod sygnaturami akt II SA/Go 950/09, II SA/Go 951/09, II SA/Go 952/09 w celu ich łącznego rozpoznania uznając, że pozostają one ze sobą w związku. Obecni na rozprawie pełnomocnik organu oraz pełnomocnik uczestniczki postępowania K.P.-G. podtrzymali dotychczasowe stanowiska reprezentowanych przez siebie stron, wnosząc o oddalenie skargi. Pełnomocnik organu podniósł nadto, iż skarżący w nieuzasadniony sposób rozszerza strefę ochrony wynikającą z ochrony obszarów Natura 2000. Skarga oparta jest na formułowaniu potencjalnych zagrożeń m.in. nieprawidłowego działania oczyszczalni ścieków. Nie stwierdzono przeszkód dla lokalizacji inwestycji, ale decyzja o warunkach zabudowy jest dopiero "dokumentem przejściowym". Konkretne warunki, mające służyć zabezpieczeniu przed potencjalnymi zagrożeniami, zawarte będą w pozwoleniu na budowę. Pełnomocnik organu podał także, iż na terenie obszaru analizowanego znajdują się wszystkie sieci uzbrojenia terenu, więc budynki będą do nich podłączone. Nie ma powodu żeby prowadzić dalsze i szersze badania, nie ma bowiem styku z obszarami chronionymi. Pełnomocnik uczestniczki postępowania stwierdził, iż zarzuty skargi dotyczą głównie nie naruszenia prawa przez organy, lecz naruszenia granic uznania administracyjnego. Inwestycje położone są poza obszarem objętym ochroną Natura 2000. Przyjęcie sugestii zawartych w skardze mogłoby doprowadzić do paraliżu wszelkich inwestycji z uwagi na konieczność prowadzenia analizy potencjalnych zagrożeń w przypadku takich inwestycji, nie leżących nawet na obrzeżu obszarów chronionych. Podkreślił, że nie są one zlokalizowane na obszarze leśnym, a na polu przy drodze w bezpośrednim sąsiedztwie osiedla domów szeregowych. W ocenie pełnomocnika przedmiotowy teren inwestycyjny nie znajduje się w obszarze źródlisk. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Ze względu na fakt, iż przepisy prawne w zakresie ochrony przyrody i środowiska naturalnego stanowią wynik implementacji na grunt polskiego prawa krajowego regulacji zawartych w aktach prawa wspólnotowego, analizę stanu prawnego w niniejszej sprawie należy rozpocząć od tych właśnie regulacji, przede wszystkim dlatego, aby ustalić wynikające z nich nadrzędne zasady, które należy uwzględnić, dokonując wykładni implementujących je przepisów prawa krajowego. Mając na uwadze dążenie do zachowania, ochrony i poprawy jakości środowiska naturalnego Rada Wspólnot Europejskich wydała 21 maja 1992 r. Dyrektywę 92/43/EWG w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (Dz.U.UE.L. 1992 Nr 206, poz. 7 ze zm.). Głównym celem tej dyrektywy jest wspieranie zachowania różnorodności biologicznej przy uwzględnieniu wymagań gospodarczych, społecznych, kulturowych i regionalnych. Jak wynika z preambuły dyrektywy, wprowadzając powyższą regulację, Rada miała na względzie istniejący stan zagrożenia niektórych typów siedlisk przyrodniczych i gatunków, których odtworzenie lub zachowanie powinno być realizowane przede wszystkim poprzez wyznaczenie specjalnych obszarów ochrony w celu stworzenia spójnej europejskiej sieci ekologicznej. Treść dyrektywny wskazuje, że koncepcja zachowania, ochrony i poprawy jakości środowiska oraz różnorodności biologicznej realizowana jest na dwóch poziomach – odnosi się po pierwsze do siedlisk przyrodniczych i po drugie do niektórych gatunków fauny i flory. Artykuł 1b) dyrektywy zawiera definicję siedlisk przyrodniczych. Są to obszary lądowe lub wodne wyodrębnione w oparciu o cechy geograficzne, abiotyczne i biotyczne, zarówno całkowicie naturalne, jak i półnaturalne. Zgodnie z artykułem 1 e) stan ochrony siedliska przyrodniczego oznacza sumę oddziaływań na siedlisko przyrodnicze oraz na jego typowe gatunki, które mogą mieć wpływ na jego długofalowe naturalne rozmieszczenie, strukturę i funkcje oraz na długoterminowe przetrwanie jego typowych gatunków w obrębie terytorium, o którym mowa w art. 2. Stan ochrony siedliska przyrodniczego zostanie uznany za "właściwy", jeśli: – jego naturalny zasięg i obszary mieszczące się w obrębie tego zasięgu są stałe lub się powiększają, – szczególna struktura i funkcje konieczne do jego długotrwałego zachowania istnieją i prawdopodobnie będą istnieć w dającej się przewidzieć przyszłości, oraz – stan ochrony jego typowych gatunków jest właściwy. Cel dyrektywy został skonkretyzowany w art. 2 ust. 1 dyrektywy. Akt ten ma na celu przyczynienie się do zapewnienia różnorodności biologicznej poprzez ochronę siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory na europejskim terytorium Państw Członkowskich, do którego stosuje się Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Gospodarczą. Środki podejmowane zgodnie z dyrektywą mają na celu zachowanie lub odtworzenie, we właściwym stanie ochrony, siedlisk przyrodniczych oraz gatunków dzikiej fauny i flory będących przedmiotem zainteresowania Wspólnoty (art. 2 ust. 2). Art. 3 ust. 1 dyrektywy przewiduje stworzenie spójnej europejskiej sieci ekologicznej specjalnych obszarów ochrony, pod nazwą Natura 2000. Ta sieć, złożona z terenów, na których znajdują się typy siedlisk przyrodniczych i siedliska gatunków wymienione w załącznikach dyrektywy, ma umożliwić zachowanie tych typów siedlisk przyrodniczych i siedlisk gatunków we właściwym stanie ochrony w ich naturalnym zasięgu lub, w stosownych przypadkach, ich odtworzenie. Sieć Natura 2000 obejmie specjalne obszary ochrony sklasyfikowane przez Państwa Członkowskie, zgodnie z dyrektywą 79/409/EWG. Obowiązek udziału w tworzeniu Natury 2000 został nałożony na każde państwo członkowskie Wspólnoty, proporcjonalnie do występowania na jego terytorium typów siedlisk przyrodniczych i siedlisk gatunków, o których mowa w ust. 1. W tym celu każde państwo członkowskie powinno wyznaczyć, zgodnie z art. 4 dyrektywy, tereny stanowiące specjalne obszary ochrony przy uwzględnieniu celów określonych w ust. 1. Zgodnie z art. 3 ust. 3 w razie potrzeby, państwa członkowskie powinny podejmować starania w celu poprawy ekologicznej spójności Natury 2000 poprzez zachowanie oraz, w stosownych przypadkach, rozwinięcie cech krajobrazu o dużym znaczeniu dla dzikiej fauny i flory, jak to określono w art. 10. Art. 6 ust. 1 dyrektywy nakłada na państwa członkowskie Wspólnoty obowiązek wprowadzenia do krajowych systemów prawnych koniecznych środków ochronnych obejmujących, jeśli zaistnieje taka potrzeba, odpowiednie plany zagospodarowania opracowane specjalnie dla tych terenów bądź zintegrowane z innymi planami rozwoju oraz odpowiednich środków ustawowych, administracyjnych lub umownych, odpowiadających ekologicznym wymaganiom typów siedlisk przyrodniczych, wymienionych w załączniku I dyrektywy, lub gatunków, wymienionych w załączniku II, żyjących na tych terenach. Państwa Członkowskie powinny podejmować odpowiednie działania w celu uniknięcia na specjalnych obszarach ochrony pogorszenia stanu siedlisk przyrodniczych i siedlisk gatunków, jak również w celu uniknięcia niepokojenia gatunków, dla których zostały wyznaczone takie obszary, o ile to niepokojenie może mieć znaczenie w stosunku do celów niniejszej dyrektywy (art. 6 ust. 2). Każdy plan lub przedsięwzięcie, które nie jest bezpośrednio związane lub konieczne do zagospodarowania terenu, ale które może na nie w istotny sposób oddziaływać, zarówno oddzielnie, jak i w połączeniu z innymi planami lub przedsięwzięciami, podlega odpowiedniej ocenie jego skutków dla danego terenu z punktu widzenia założeń jego ochrony. W świetle wniosków wynikających z tej oceny oraz bez uszczerbku dla przepisów ust. 4 właściwe władze krajowe wyrażają zgodę na ten plan lub przedsięwzięcie dopiero po upewnieniu się, że nie wpłynie on niekorzystnie na dany teren oraz, w stosownych przypadkach, po uzyskaniu opinii całego społeczeństwa (art. 6 ust. 3). Postanowienia artykułu 6 dyrektywy odzwierciedlają ogólne ukierunkowanie, wyrażone w części deklaratywnej tego aktu. Obejmują one potrzebę promowania różnorodności biologicznej poprzez zachowanie i odtwarzanie "korzystnego stanu ochrony" określonych siedlisk i gatunków w obrębie obszarów Natura 2000, z uwzględnieniem wymogów ekonomicznych, społecznych, kulturowych i regionalnych, jako środka zrównoważonego rozwoju (Zarządzanie obszarami Natura 2000. Postanowienia artykułu 6 dyrektywy "siedliskowej" 92/43/EWG. Dokument Komisji Europejskiej z 2000 r., przekład na j. polski WWF Polska 2007, s. 8). Artykuł 6 dyrektywy "siedliskowej" pozwala na osiągnięcie celów tych konwencji międzynarodowych, które dotyczą ochrony przyrody, takich jak Konwencja berneńska o ochronie gatunków dzikiej flory i fauny europejskiej oraz ich siedlisk z dnia 19 września 1979 r. (ratyfikowana przez Polskę 13 września 1995 r., a obowiązująca od 1 stycznia 1996 r. – Dz. U. z 1996 r. Nr 58, poz. 263) oraz Konwencja o różnorodności biologicznej sporządzona w Rio de Janeiro dnia 5 czerwca 1992 r. (Dz. U. z 2002 r. Nr 184, poz. 1532), tworząc jednocześnie bardziej szczegółowe ramy dla zachowania i ochrony obszarów niż czynią to te konwencje. Artykuł 6 omawianej dyrektywy jest kluczową częścią rozdziału zatytułowanego "Ochrona siedlisk przyrodniczych i siedlisk gatunków". Wyznacza on ramy działania dla zachowania i ochrony obszarów oraz zawiera wymagania dotyczące aktywnego podejścia, zapobiegania i procedur. Ma zastosowanie do Obszarów Specjalnej Ochrony wyznaczanych na podstawie dyrektywy 79/409/EWG, jak również obszarów tworzonych w oparciu o dyrektywę 92/43/EWG. Ramy te mają kluczowe znaczenie w realizacji zasady integracji środowiskowej, a w ostatecznym rozrachunku – zrównoważonego rozwoju (Zarządzanie obszarami Natura 2000..., s. 9). Artykuł 6 ust. 1 dyrektywy ustanawia ogólny system ochrony mający zastosowanie do wszystkich bez wyjątku Specjalnych Obszarów Ochrony sieci Natura 2000, a także do wszystkich typów siedlisk przyrodniczych z Załącznika I oraz gatunków z Załącznika II występujących na tych obszarach. Można zatem sformułować stwierdzenie, że art. 6 dyrektywy "siedliskowej" daje prymat ochronie obszarowej przed ochroną gatunkową. W związku z faktem, że dyrektywa "siedliskowa" nie definiuje pojęć "plan" lub "przedsięwzięcie", interpretacja tych pojęć powinna być dokonywana na bazie sposobu ich sformułowania, celu i kontekstu, w jakim występują. Są one interpretowane szeroko. Pod pojęciem "przedsięwzięcie" rozumie się wykonywanie prac budowlanych lub innych instalacji lub systemów, a także inne ingerencje w otoczenie naturalne i krajobraz, włącznie z wydobywaniem surowców mineralnych (Zarządzanie obszarami Natura 2000..., s. 30-31). Kwestia ustalenia zakresu przedmiotowego zamierzeń mogących oddziaływać na obszar Natura 2000 w polskim prawie krajowym została uregulowana w ustawie z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.). Art. 3 ust. 1 pkt 13 przywołanej ustawy zawiera definicję przedsięwzięcia, zaś pkt 17 – znaczącego negatywnego oddziaływania na obszar Natura 2000. Przedsięwzięciem jest zamierzenie budowlane lub inna ingerencja w środowisko polegająca na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu, w tym również na wydobywaniu kopalin; przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty, natomiast znaczącym negatywnym oddziaływaniem na obszar Natura 2000 jest oddziaływanie na cele ochrony obszaru Natura 2000, w tym w szczególności działania mogące: a) pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, lub b) wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, lub c) pogorszyć integralność obszaru Natura 2000 lub jego powiązania z innymi obszarami. Rozpatrując konkretną sprawę należy jednak mieć na względzie, że pojęcie "przedsięwzięcie" na gruncie wspomnianej dyrektywy "siedliskowej" 92/43/EWG ma dużo szerszy zakres przedmiotowy i tak też jest interpretowane przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości (wyrok ETS z 7 września 2004 r., C-127/02, LEX nr 210685). Rozdział 5 ustawy zawiera uregulowania dotyczące oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Zgodnie z art. 96 ust. 1 ustawy organ właściwy do wydania decyzji wymaganej przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia, innego niż przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, jest obowiązany do rozważenia, przed wydaniem tej decyzji, czy przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000. Art. 96 ust. 2 zawiera przykładowe wyliczenie decyzji, o których mowa w ust. 1. Z kolei stosownie do art. 96 ust. 3 ustawy, jeżeli organ właściwy do wydania decyzji stanowiącej podstawę realizacji przedsięwzięcia uzna, że przedsięwzięcie, inne niż mogące znacząco oddziaływać na środowisko, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, wydaje postanowienie w sprawie nałożenia obowiązku przedłożenia właściwemu miejscowo regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska wniosku o wydanie decyzji oraz innych dokumentów wymienionych w tym przepisie. W przepisie tym nie wyartykułowano wprost kryteriów, jakimi organ powinien w tym zakresie się kierować. Nie oznacza to jednak, że nie można ich wypracować w drodze interpretacji obowiązujących rozwiązań prawnych. W procesie tym należy kierować się dwoma podstawowymi kryteriami, po pierwsze, wynikającą z art. 6 prawa ochrony środowiska zasadą przezorności obligującą do przewidzenia wszelkich następstw ingerencji w środowisko oraz podjęcia działań, które będą im zapobiegały lub będą je ograniczały do pewnego minimalnego stanu akceptowalnego z punktu widzenia ochrony środowiska (M. Talik, Zasada przezorności a model podejmowania decyzji w obszarze ochrony środowiska, Prawo i Środowisko 2005, nr 3, s. 136). Po drugie, w trakcie badania ewentualnej konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko obszaru Natura 2000 organ powinien brać pod uwagę elementy środowiska przyrodniczego (występujące siedliska lub gatunki priorytetowe objęte ochroną), z wagi na występowanie których zostały one wyznaczone (K. Gruszecki, Komentarz do ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U.08.199.1227), [w:] K. Gruszecki, Komentarz do ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, LEX/el. 2009). Decyzją Komisji Europejskiej z dnia 12 grudnia 2008 r., przyjmującą na mocy dyrektywy Rady 92/43/EWG drugi zaktualizowany wykaz terenów mających znaczenie dla Wspólnoty składających się na kontynentalny region biogeograficzny (Dz. U.UE.L. 2009 Nr 43, poz. 63) obszary pod nazwą [...] oraz [...] zostały zaliczone do terenów mających znaczenie dla Wspólnoty (sieć Natura 2000) oraz umieszczone w wykazie tych terenów jako oznaczone symbolami TZW (teren mający znaczenie dla Wspólnoty) odpowiednio [...] oraz [...]. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji SKO stwierdziło m.in., iż "w przedmiotowej sprawie chodzi o budowę budynków mieszkalnych, które nie stanowią zagrożenia dla przyrody i środowiska pod warunkiem zachowania wymogów dotyczących pełnej obsługi w zakresie infrastruktury technicznej, które są zawarte w pkt 2 lit. e decyzji i w związku z powyższym tut. organ ma prawo do samodzielnej oceny, jak znaczne jest ryzyko wystąpienia oddziaływania inwestycji na środowisko, szczególnie w tym przypadku, gdy żadne ryzyko nie występuje." Zdaniem SKO używanie formuły, iż "nie można wykluczyć, iż urbanizacja terenu objętego wnioskiem może znacząco negatywnie oddziaływać na proponowany obszar Natura 2000 [...]" nie jest w istocie wskazaniem nieprawidłowości, skoro skarżący nie przytacza żadnego naruszenia przepisów obowiązującego prawa na okoliczność, iż "nie można wykluczyć". Nadto w opinii SKO organ pierwszej instancji bardzo szeroko uzasadnił, tak prawnie jak i merytorycznie swoje stanowisko, wyrażone w zaskarżonej decyzji. Stanowiska organów obydwu instancji należy uznać nie tylko za sprzeczne z wynikającą z art. 174 ust. 2 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską tzw. regułą ostrożności, w myśl której polityka Wspólnoty w dziedzinie środowiska naturalnego stawia sobie za cel wysoki poziom ochrony, z uwzględnieniem różnorodności sytuacji w różnych regionach Wspólnoty, a także opiera się m.in. na zasadzie ostrożności oraz na zasadach działania zapobiegawczego, ale także za naruszające przepis art. 96 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (...). Zaskarżone akty zostały również wydane bez uwzględnienia koncepcji ochrony przyrody rozumianej przede wszystkim jako promowanie różnorodności biologicznej, ochrona obszarowa (ochrona "siedlisk") oraz ochrona gatunków, sformułowanej w dyrektywie Rady 92/43/EWG, a implementowanej na grunt polskiego prawa krajowego przez ustawę z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. Rozstrzygnięcia orzekających w sprawie organów administracji publicznej należy uznać za arbitralne i pomijające podane do publicznej wiadomości przez Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (na stronie www.natura2000.gdos.gov.pl) informacje o zaliczonych do sieci Natura 2000 obszarach "[...]" (kod TZW [...]) oraz "[...]" (kod TZW [...]), w szczególności objętych ochroną siedlisk przyrodniczych oraz gatunków fauny i flory. Dodatkowo z uzasadnienia decyzji SKO wynika, że o rozstrzygnięciu tego organu zadecydowało nie wskazanie konkretnych nieprawidłowości oraz naruszeń obowiązującego prawa przez odwołującego się na poparcie podnoszonych przez stronę okoliczności. Na obszarze "[...]" znajduje się 11 typów objętych ochroną siedlisk przyrodniczych, wymienionych w Załączniku I dyrektywy Rady 92/43/EWG oraz kilkadziesiąt gatunków flory i fauny wymienionych w Załączniku II dyrektywy, będących przedmiotem zainteresowania Wspólnoty, których ochrona wymaga wyznaczenia specjalnych obszarów ochrony. Z kolei na obszarze "[...]" również znajduje się 11 typów siedlisk przyrodniczych oraz kilkadziesiąt gatunków roślin i zwierząt wymienionych w załącznikach dyrektywy "siedliskowej". Planowane przedsięwzięcie obejmuje nie tylko jeden budynek mieszkalny, których dotyczy decyzja SKO z [...] października 2009 r. nr [...] oraz poprzedzająca ją decyzja Wójta Gminy z [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, ale również pozostałych dwanaście budynków mieszkalnych, których dotyczą decyzje SKO nr [...] i nr [...] z [...] października 2009 r. oraz poprzedzające je decyzje Wójta Gminy nr [...] z [...] lipca 2009 r. Oceniając zatem potencjalne znaczące oddziaływanie przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, należy brać pod uwagę możliwość skumulowanego oddziaływania planowanej inwestycji na objęte ochroną siedliska przyrodnicze, w szczególności poprzez zwiększoną presję ze strony człowieka, co może mieć negatywny wpływ na żyjące tam populacje dzikich zwierząt. Dodatkowo efekty oddziaływań skumulowanych mogą pojawić się dopiero po pewnym czasie od momentu zrealizowania przedsięwzięcia. Z uwagi na to, że stosownie do art. 25 i następnych ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody sieć obszarów Natura 2000 obejmuje w ślad za dyrektywą "siedliskową", oprócz obszarów specjalnej ochrony ptaków, przede wszystkim specjalne obszary ochrony siedlisk oraz obszary mające znaczenie dla Wspólnoty, w okolicznościach rozpatrywanej sprawy fakt położenia planowanego przedsięwzięcia w postaci trzynastu domów jednorodzinnych w sąsiedztwie obszarów chronionych, będących przedmiotem zainteresowania Wspólnoty, zaliczonych do sieci Natura 2000, powinien zostać uwzględniony w toku rozważania możliwości potencjalnego znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Nie ma przy tym decydującego znaczenia położenie terenu planowanej inwestycji względem obszaru Natura 2000. Zgodnie bowiem z orzecznictwem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości obowiązek oceny w trybie art. 6 ust. 3 dyrektywy "siedliskowej" nie jest uzależniony od położenia planowanego przedsięwzięcia w obszarze Natura 2000 lub poza nim, ale od ryzyka wystąpienia oddziaływania na obszar Natura 2000 (wyrok Trybunału Sprawiedliwości z 10 stycznia 2006 r., C-98/03). Przewidziana w Rozdziale 5 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku (...) procedura oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 przewiduje trzy możliwe etapy. Pierwszym etapem jest wynikający z art. 96 ust. 1 ustawy, spoczywający na organie właściwym do wydania decyzji wymaganej przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia obowiązek rozważenia, przed wydaniem tej decyzji, czy przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000. Jeżeli organ ten uzna, że przedsięwzięcie, inne niż przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, wydaje postanowienie w sprawie nałożenia obowiązku przedłożenia właściwemu miejscowo regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska dokumentów wymienionych w art. 96 ust. 3 ustawy. Drugim etapem procedury jest badanie przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska, przy uwzględnieniu przesłanek, o których mowa w art. 97 ust. 1 ustawy, czy nie zachodzi potrzeba nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Jeżeli potrzeba taka zachodzi, kolejnym etapem oceny jest wydanie przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska na podstawie art. 98 ustawy postanowienia w sprawie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia w zakresie oddziaływania na obszar Natura 2000. Postanowienie to jest wiążące dla organu właściwego do wydania decyzji (art. 100 ustawy). W pierwszym etapie tak ukształtowanej procedury oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 o przekazaniu wniosku o wydanie decyzji wymaganej przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska decyduje już sama możliwość potencjalnego znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Kryterium oceny oparte jest na samym prawdopodobieństwie wystąpienia znaczącego oddziaływania na obszar Natura 2000 (co wyraża się w słowach "może potencjalnie znacząco oddziaływać"). Nadto uznanie, iż o przekazaniu wniosku regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska powinno decydować wykazanie konkretnych okoliczności świadczących o znaczącym wpływie inwestycji na obszar Natura 2000 oznaczałoby dublowanie się kompetencji organu właściwego do wydania decyzji wymaganej przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia oraz regionalnego dyrektora ochrony środowiska, a także powielanie kolejnych etapów procedury oceny. Odnosząc się do podniesionej na rozprawie przez pełnomocników organu oraz uczestniczki postępowania argumentacji stwierdzić należy, iż ewentualne przedłożenie regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska dokumentów wymienionych w art. 96 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...) nie pociągnie za sobą paraliżu inwestycji z uwagi na konieczność analizy potencjalnych zagrożeń dla siedlisk przyrodniczych. Dopiero bowiem ten organ decyduje o tym, czy dla danego przedsięwzięcia konieczne jest przeprowadzenie oceny jego oddziaływania na obszar Natura 2000. Na etapie przekazania dokumentacji regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska równie prawdopodobne, co stwierdzenie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, jest zatem uznanie przez ten organ, iż dane przedsięwzięcie nie wymaga takiej oceny. Jednak nawet gdyby konkretne przedsięwzięcie zostało uznane za wymagające przeprowadzenia tej oceny, to argument o możliwym paraliżu wszelkich inwestycji nie może się ostać. Uwzględnienie tego argumentu oznaczałoby uznanie pierwszeństwa szybkości przebiegu postępowań administracyjnych prowadzących do realizacji planowanych przedsięwzięć nad dążeniem do zachowania w możliwie niezmienionym stanie siedlisk przyrodniczych objętych programem Natura 2000 i bioróżnorodności, co stałoby w wyraźnej sprzeczności z celami, jakie legły u podstaw wspomnianych na wstępie aktów prawa europejskiego. Nie ulega wątpliwości, że każda sprawa administracyjna powinna być załatwiana przez organy administracyjne bez zbędnej zwłoki, a postępowanie w tym przedmiocie powinna cechować sprawność i szybkość, jednak nie można na tej podstawie budować argumentu zmierzającego do pomijania tych etapów procedury w konkretnej sprawie administracyjnej, które służą ochronie opisanych wyżej wartości. W podnoszonej przez pełnomocnika uczestniczki postępowania kwestii położenia terenu planowanej inwestycji poza obszarem Natura 2000 wskazać należy, iż jak wspomniano powyżej, w świetle orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości obowiązek oceny w trybie art. 6 ust. 3 dyrektywy "siedliskowej" nie jest uzależniony od położenia planowanego przedsięwzięcia w obszarze Natura 2000 lub poza nim, ale od ryzyka wystąpienia oddziaływania na obszar Natura 2000 (wyrok Trybunału Sprawiedliwości z 10 stycznia 2006 r., C-98/03). Natomiast stwierdzenie pełnomocnika organu, iż na analizowanym obszarze znajdują się wszystkie sieci uzbrojenia terenu, budynki będą do nich podłączone i nie ma powodu żeby prowadzić dalsze i szersze badania ze względu na brak bezpośredniej styczności z obszarami chronionymi oraz że budynki mieszkalne nie stanowią zagrożenia, świadczy o pobieżnej i niekompletnej analizie okoliczności sprawy przez organ. Zarówno treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, jak i powyższe stwierdzenie pełnomocnika organu wskazują na nie wzięcie pod uwagę w toku postępowania wszystkich potencjalnych zagrożeń, jakie mogą wiązać się ze skumulowanym oddziaływaniem całości inwestycji na objęte ochroną siedliska przyrodnicze, związanych z lokalizacją w ich pobliżu siedzib ludzkich. W szczególności organy nie rozważyły podnoszonej przez stronę skarżącą kwestii potencjalnej zwiększonej presji ze strony człowieka na te obszary. Organy orzekające w sprawie nie tylko nie rozważyły z urzędu wszelkich okoliczności sprawy, do czego obligują je art. 7, 77 oraz art. 80 k.p.a., ale nie rozważyły nawet wszechstronnie okoliczności podnoszonych w toku postępowania administracyjnego przez stronę skarżącą. Organy nie wzięły także pod uwagę podanej do publicznej wiadomości przez Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska informacji o zaliczonych do sieci Natura 2000 obszarach "[...]" (kod TZW [...]) oraz "[...]" (kod TZW [...]), oraz o znajdujących się w ich obrębie siedliskach przyrodniczych oraz gatunkach fauny i flory, co również świadczy o nie wyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy. Zaistniałe w niniejszej sprawie uchybienia należy zakwalifikować jako naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., a także prawa materialnego, tj. art. 96 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku (...) poprzez jego błędną wykładnię, mające wpływ na wynik sprawy. Naruszenie przepisów postępowania polegało na wskazanym wyżej nie wyjaśnieniu wszystkich mających znaczenie dla rozstrzygnięcia okoliczności sprawy. Z kolei błędna wykładnia wskazanych przepisów prawa materialnego polegała na uznaniu, iż przed przekazaniem wniosku o wydanie decyzji wymaganej przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska konieczne jest wskazanie konkretnych nieprawidłowości i konkretnych naruszeń prawa, podczas gdy przesłanką tą jest samo prawdopodobieństwo wywierania przez przedsięwzięcie wpływu na objęte ochroną siedliska przyrodnicze i zajmujące je gatunki flory i fauny, wyrażone przez ustawodawcę jako "potencjalne znaczące oddziaływanie na obszar Natura 2000". Z tego względu zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy należy uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. Rozpoznając ponownie sprawę organy orzekające w sprawie powinny wziąć pod uwagę etapowość procedury oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 oraz kryteria decydujące o kierunku rozstrzygnięcia na każdym z tych etapów. Orzeczenia organów powinny również uwzględniać wynikającą z art. 174 ust. 2 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską regułę ostrożności, a także dostępne informacje na temat leżących w pobliżu miejsca planowanej inwestycji obszary sieci Natura 2000, tj. obszar "[...]" oraz obszar "[...]". O tym, że zaskarżone decyzje nie podlegają wykonaniu sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania znajduje oparcie w art. 200, 205 § 1 p.p.s.a. oraz § 2 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło