II SA/Go 957/09

Dnia 10 grudnia 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Sędzia WSA Marek Szumilas Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2010 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H.D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] nakazującej rozbiórkę - w przedmiocie wniosku skarżącego o wyłączenie sędziego Marii Bohdanowicz postanawia: wniosek oddalić. Prawomocnym postanowieniem z dnia 18 stycznia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny Gorzowie Wlkp. (w składzie: sędzia WSA Maria Bohdanowicz) odrzucił skargę H.D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2009 r. nr [...] nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego. Przyczyną odrzucenia skargi było nieuiszczenie należnego od niej wpisu. Kolejnym postanowieniem z dnia 17 listopada 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny Gorzowie Wlkp. (w składzie: sędzia WSA Maria Bohdanowicz) odrzucił zażalenie skarżącego z dnia [...] października 2010 r. złożone na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 14 października 2010 r. wniesione w części odnoszącej się do udzielonej mu informacji o braku możliwości dopuszczania dowodów z dokumentów w sprawie, w której zapadło prawomocne orzeczenie kończące postępowanie. Na to postanowienie skarżący wniósł - pismem z dnia [...] listopada 2010 r. - zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym zawarł jednocześnie, z powołaniem na przepisy art. 18 § 1 pkt 6 i art. 19 ppsa , wniosek o wyłączenie od udziału w postępowaniu sędziego Marii Bohdanowicz. Jako uzasadnienie wniosku o wyłączenie wskazał , iż nie jest dziełem przypadku, iż do rozpoznania jego zażalenia został wyznaczony sąd w osobie sędziego Marii Bohdanowicz, która utraciła jego całkowite zaufanie, bowiem przyjmując do rozpoznania zażalenie z dnia [...] października 2010 r. "ponad wszelką wątpliwość uczyniła to we własnej sprawie". W dalszej kolejności skarżący wskazywał, iż sędzia Bohdanowicz orzekała także w sprawie o sygnaturze II SAB/Go 37/10 wydając w dniu 11 października 2010 r. postanowienie o odrzuceniu skargi, jak też w sprawie II SA/Go 559/08, zakończonej wyrokiem z dnia 4 grudnia 2008 r. Nadto w dniu 8 marca 2010 r. wydała, na podstawie art. 286 § 1 ppsa, zarządzenie o zwrocie akt administracyjnych. Zdaniem skarżącego, sędzia Maria Bohdanowicz czynnościami podejmowanymi w powołanych sprawach "potwierdziła fakt przestępstwa, polegający na zaplanowanym obejściu prawa, przez wszczęcie nowego postępowania administracyjnego [...] z pominięciem decyzji z dnia [...] października 2010 - [...]". W dniu 6 grudnia 2010 r. sędzia Maria Bohdanowicz złożyła w trybie art. 22 § 2 ppsa oświadczenie, iż nie łączy jej ze skarżącym H.D. żaden stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości co do jej bezstronności w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm; powoływana jako: ppsa) przewiduje w art. 18 § 1 ppsa wyłączenie sędziego z mocy samej ustawy, a ponieważ katalog wymienionych tym przepisem podstaw wyłączenia sędziego może nie obejmować wyczerpująco wszystkich stanów faktycznych, które w konkretnych przypadkach mogłyby uzasadniać wyłączenie sędziego, ustawodawca w art. 19 powołanej ustawy zawarł dodatkową podstawę wyłączenia, ale na wniosek sędziego bądź strony jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Stosownie do art. 22 § 1 i 2 ppsa o wyłączeniu sędziego rozstrzyga postanowieniem w składzie trzech sędziów na posiedzeniu niejawnym sąd administracyjny, w którym sprawa się toczy po złożeniu wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Tak więc sędzia, w przypadku wniosku strony o wyłączenie sędziego jest zobligowany do złożenia oświadczenia stosownego do wskazywanych powodów wyłączenia przewidzianych w art. 18 § 1 i art. 19 ppsa. Analiza wniosku skarżącego i wskazanych w nim podstaw prawnych wskazuje, że upatruje on istnienia przyczyny wyłączenia w fakcie orzekania przez sędziego Marię Bohdanowicz w innych sprawach z jego skarg i w wydawaniu kolejnych orzeczeń w sprawie II SA/Go 957/09, co z kolei utożsamia z orzekaniem "we własnej sprawie". Na tym tle skarżący opiera przekonanie o stronniczości sędziego i podejmowaniu czynności potwierdzających "fakt przestępstwa, polegający na zaplanowanym obejściu prawa, przez wszczęcie nowego postępowania administracyjnego [...] z pominięciem decyzji z dnia [...] października 2010 - [...]". Odnosząc się do powołanej podstawy wyłączenia z art. 18 pkt 6 ppsa wskazać należy, iż stosownie tego przepisu sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator. W związku z tym wskazać należy, iż okoliczność, że sędzia Maria Bohdanowicz orzekała w innych sprawach ze skarg H.D. ( II SAB/Go 37/10, II SA/Go 559/08) zakończonych orzeczeniami niekorzystnymi dla strony nie stanowi podstawy do wyłączenia z mocy prawa. Podzielić w tym zakresie należy pogląd wyrażony przez NSA w postanowieniu z dnia 23 listopada 2006 roku w sprawie o sygnaturze II FZ 566/06 ( niepublik.), iż udział sędziego w innym postępowaniu przed tym samym sądem ze skargi tego samego podmiotu na decyzję wydaną przez ten sam organ nie stanowi podstawy do wyłączenia z mocy prawa. Podobnie też fakt podejmowania przez sędziego Marię Bohdanowicz kolejnych, wynikających z zaistniałej sytuacji procesowej, rozstrzygnięć w sprawie w której wyznaczona została - zgodnie z przepisami regulującymi przydział spraw - sędzią referentem nie stanowi " orzekania we własnej sprawie". Odnośnie zaś wskazywanej podstawy wyłączenia, wynikającej z art. 19 ppsa wskazać należy, iż przesłanką wyłączenia sędziego na podstawie powyższego przepisu jest istnienie okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do jego bezstronności w danej sprawie. Ustawa nie precyzuje, co należy konkretnie rozumieć przez uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziego. Z pewnością nie chodzi tu o jakąkolwiek wątpliwość wynikającą z niczym nieuzasadnionej obawy. Należy przyjąć, że musi to być wątpliwość uzasadniona np. takimi powiązaniami osobistymi między sędzią a stroną (tj. skarżącym lub organem administracji publicznej którego skarga dotyczy), czy jej pełnomocnikiem, które dotyczą np. sprzeczności interesów wynikających np. z powodów sąsiedzkich, okoliczności związanych z obowiązkami służbowymi wykonywanymi w przeszłości lub innymi okolicznościami, ze względu na które sędzia mógłby być zainteresowany wynikiem sprawy lub uprzedzony do strony. Z treści wniosku wynika, że skarżący swoje żądanie wiąże głównie z niekorzystnym dla niego wynikiem innych postępowań sądowoadministracyjnych, w których orzekała sędzia Maria Bohdanowicz i wydawaniu orzeczeń w sprawie niniejszej, co miało spowodować u skarżącego "całkowitą utratę zaufania" do sędziego. Takie zarzuty nie mogą stanowić podstawy wyłączenia sędziego - na wniosek strony - z uwagi na brak jego bezstronności. Nie można żądać wyłączenia sędziego wyłącznie w oparciu o przeświadczenie strony, że sędzia jest nieobiektywny. Zgodnie bowiem z utrwalonym w piśmiennictwie i orzecznictwie poglądem przeświadczenie strony co do tego, że sędzia podejmuje wadliwe rozstrzygnięcia, nie jest przesłanką do żądania wyłączenia sędziego. Strona może zwalczać wadliwe orzeczenia wydawane przez sąd za pomocą środków odwoławczych (T. Woś Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Warszawa 2005 str. 155, ), co zresztą skarżący uczynił składając za zażalenie na postanowienie z dnia 17 listopada 2010 r. Wskazać w związku z tym należy, że ocena - podejmowanych przez sędziego sprawozdawcę, czy sędziego przewodniczącego posiedzenia, zarządzeń oraz wydawanych przez sąd orzeczeń -pod względem ich zgodności z przepisami prawa procesowego, albo błędów w stosowaniu prawa materialnego, należy do sądu wyższej instancji, tj. Naczelnego Sądu Administracyjnego, w ramach kontroli instancyjnej. Natomiast sąd, rozpoznający wniosek o wyłączenie sędziego, nie bada zasadności i prawidłowości czynności podjętych w sprawie przez sąd orzekający (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 sierpnia 1996 r., sygn. akt l PO 8/96, OSNAP 1997 r. nr 4, poz. 59). W ocenie Sądu, podnoszone przez skarżącego zarzuty nie wywołują uzasadnionych wątpliwości, co do bezstronności sędziego. Nadto z treści oświadczenia złożonego przez sędziego Marię Bohdanowicz w dniu 6 grudnia 2010 r. wynika, że brak jest podstaw do wyłączenia go z przyczyn określonych w art. 19 ppsa. Przypomnieć w tym miejscu należy, że "autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona, która żąda wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego" (vide: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 sierpnia 1971 r. w sprawie l CZ 212/71, OSNNCP z 1972 r., nr 3, poz. 75). W tych okolicznościach należało stwierdzić, iż skarżący nie uprawdopodobnił, że istnieją okoliczności, które by stanowiły podstawę do wyłączenia z mocy ustawy ani takie które mogły wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziego, o którego wyłączenie wniesiono. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 22 § 1 p.p.s.a orzeczono jak w