II SAB/Go 100/17

Dnia 31 października 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 31 października 2017 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I.S. na bezczynność Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej w przedmiocie wykonania obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego budynku p o s t a n a w i a : odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] czerwca 2017 r., I.S. wniosła do Wojewódzkiego sądu administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę, która po podjęciu przez ten sąd szeregu ustaleń i czynności wyjaśniających oraz sprecyzowaniu przez stronę skarżącą (m.in. pismo skarżącej z dnia [...] sierpnia 2017 r., k. 22) została zakwalifikowana jako wniesiona na bezczynność m.in. Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej w przedmiocie wykonania obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym oficyny budynku mieszkalnego wielorodzinnego na terenie działki o numerze ewid. [...], położonego przy ul. [...]. Z poczynionych ustaleń wynika, iż decyzją z dnia [...] września 2015 r. nr [...] (k. 29 akt sądowych), zmienioną następnie decyzją z dnia [...] marca 2016 r. o tym samym numerze (k. 27), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na Wspólnotę Mieszkaniową Nieruchomości przy ul. [...] obowiązek usunięcia nieprawidłowości stwierdzonych w stanie technicznym oficyny tego budynku i wykonania do dnia 31 grudnia 2016 r. wskazanych w tej decyzji robót budowlanych. Jak wynika z treści decyzji, stroną tego postępowania i adresatem obowiązku sformułowanego w omawianym rozstrzygnięciu była Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości przy ul. [...]. Ponadto decyzję tę przesłano "do wiadomości" Administracji Domów Mieszkalnych nr [...] oraz Urzędowi Miasta, czyli jednostce organizacyjnej stanowiącej aparat pomocniczy Prezydenta Miasta. I.S. wniosła w skardze o zobowiązanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w drodze wyroku Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej do wykonania obowiązków wynikających z powyższej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W odpowiedzi na skargę Zakład Gospodarki Mieszkaniowej, działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o jej odrzucenie z uwagi na fakt, iż sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, ewentualnie o oddalenie skargi jako niezasadnej. Pełnomocnik Zakładu wyjaśnił m.in., iż nie toczy się żadne postępowanie administracyjne, w którym podmiot ten występowałby w roli organu administracyjnego. Zakład jest zarządcą wskazanej wyżej nieruchomości na mocy zawartej ze wspólnotą mieszkaniową umowy o zarządzanie nieruchomością. Podmiotem obowiązanym do przeprowadzenia robót wymienionych w decyzji PINB jest zdaniem Zakładu Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości przy ul. [...]. Stan techniczny budynku był i jest przedmiotem wielu kontroli i przeprowadzanych prac remontowych, budynek wymaga dalszych inwestycji i remontów, co jednak nie jest możliwe bez zgody właścicieli wyrażonej w formie uchwały i zgromadzenia przez nich odpowiednich środków, zaś bez spełnienia powyższych warunków zarządca nieruchomości nie może samodzielnie zainicjować ani przeprowadzić żadnych remontów przekraczających zakres zwykłego zarządu, jak również nie może być odpowiedzialny za niewykonanie remontu w zakresie objętym decyzją PINB. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Badanie merytorycznej zasadności skargi każdorazowo poprzedza analiza jej dopuszczalności. Skarga jest bowiem dopuszczalna wówczas, gdy przedmiot sprawy należy do zakresu właściwości sądu administracyjnego, została wniesiona przez uprawniony podmiot oraz przeciwko podmiotowi, którego działalność (ewentualnie bezczynność lub przewlekłość) w zakresie objętym przedmiotem sprawy została poddana kontroli sądowej, spełnia wymogi formalne i została wniesiona w terminie. Z analizy akt sprawy, w tym w szczególności skargi I.S. z dnia [...] czerwca 2017 r. i pisma skarżącej z dnia [...] sierpnia 2017 r. wynika, że domaga się ona w niniejszym postępowaniu zobowiązania w drodze sądowego orzeczenia Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej do wykonania nałożonego decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2015 r. nr [...] (zmienioną następnie decyzją z dnia [...] marca 2016 r. o tym samym numerze) na Wspólnotę Mieszkaniową Nieruchomości przy ul. [...] obowiązku polegającego na usunięciu stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego oficyny budynku mieszkalnego wielorodzinnego na terenie działki o numerze ewid. [...] i wykonania do dnia 31 grudnia 2016 r. wskazanych w tej decyzji robót budowalnych. Wskazać przy tym należy, iż w myśl art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 1892 ze zm.) wspólnotę mieszkaniową tworzy ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości. Wspólnota mieszkaniowa może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozwana. Zatem adresatem wskazanej wyżej decyzji PINB z dnia [...] września 2015 r. nr [...], a więc podmiotem, wobec którego obowiązek nałożony tym rozstrzygnięciem został sformułowany, była Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości przy ul. [...], którą tworzy ogół właścicieli lokali wchodzących w skład tej nieruchomości. Z akt sprawy wynika nadto, iż dnia [...] kwietnia 2015 r. pomiędzy Wspólnotą Mieszkaniową Nieruchomości położonej przy ul. [...] a Zakładem Gospodarki Mieszkaniowej została zawarta umowa o zarządzanie wskazaną wyżej nieruchomością wspólną. Na mocy tej umowy ZGM stał się zarządcą wymienionej nieruchomości wspólnej w rozumieniu art. 18 ust. 1 in fine ustawy o własności lokali. Zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych został co do zasady określony w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a. W myśl tego przepisu kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996, 1579 i 2138 oraz z 2017 r. poz. 935), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, 648, 768 i 935), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Z kolei w myśl art. 32 p.p.s.a. w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Przechodząc do omówienia przyczyn niedopuszczalności wniesionej w niniejszej sprawie skargi należy po pierwsze zwrócić uwagę, iż skarga została wniesiona przeciwko podmiotowi, który w niniejszej sprawie (rozumianej jako materialnoprawny stosunek administracyjny) dotyczącej stanu technicznego budynku przy ul. [...] nie był w ogóle stroną. Stronami tego stosunku administracyjnoprawnego są bowiem PINB – występujący tu w roli organu administracyjnego oraz Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości przy ul. [...] (tworzona przez ogół właścicieli lokali wyodrębnionych w tym budynku) – jako podmiot, wobec którego obowiązek wynikający z decyzji z dnia [...] września 2015 r. nr [...] został sformułowany. Natomiast ZGM – jako zarządca nieruchomości wspólnej tej wspólnoty mieszkaniowej w rozumieniu ustawy o własności lokali – nie był w ogóle stroną tego stosunku prawnego. Nie może zatem wystąpić w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym w roli organu w rozumieniu art. 32 p.p.s.a. Skarga została zatem wniesiona przeciwko podmiotowi nie będącemu w rozpatrywanej sprawie organem administracyjnym, co stanowi pierwszą z przyczyn niedopuszczalności skargi. Ponadto niezależnie od tego, iż ZGM nie mógł zostać uznany w niniejszej sprawie za organ w rozumieniu art. 32 p.p.s.a. należy zwrócić uwagę, iż z bezczynnością w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. mamy do czynienia wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminie określonym przez przepisy prawa. Skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna w przypadkach, gdy jej przedmiotem jest bezczynność organów w zakresie wskazanym w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. (tzn. w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a) jak również w zakresie wskazanym w art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a., a więc niewydanie aktu lub niepodjęcie czynności określonej w tych przepisach. Skarga na bezczynność jest bowiem pochodną skargi na określone prawne formy działania organów administracji publicznej. Oznacza to, że skarga na bezczynność organów administracji publicznej przysługuje tylko w sprawach, w których są wydawane decyzje i postanowienia (art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a) oraz w sprawach, w których mogą być podejmowane akty lub czynności określone w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a p.p.s.a., jak również wówczas, gdy odrębna ustawa tak stanowi, co wynika z treści art. 3 § 3 p.p.s.a. (postanowienie NSA z 15 kwietnia 2008r., II OSK 496/08). Tymczasem w rozpatrywanej sprawie bezczynność zarzucana przez skarżącą Zakładowi Gospodarki Mieszkaniowej dotyczy wzajemnych stosunków prawnych pomiędzy jednym z właścicieli lokali tworzących wspólnotę mieszkaniową a zarządcą tej wspólnoty mieszkaniowej. Nie są to relacje z zakresu prawa administracyjnego, lecz z zakresu prawa cywilnego, oparte na prawnej równorzędności stron. Zarządca nieruchomości nie występuje w tych relacjach w roli organu administracyjnego i nie wydaje decyzji ani innych aktów administracyjnych, regulujących we władczy sposób sytuację prawną członka wspólnoty mieszkaniowej. W konsekwencji, w zakresie dotyczącym wzajemnych stosunków prawnych pomiędzy tego rodzaju podmiotami, nie ma możliwości skutecznego wniesienia do sądu administracyjnego skargi na bezczynność w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., zaś rozstrzyganie sporów pomiędzy nimi należy do zakresu właściwości sądów powszechnych, a nie sądów administracyjnych. W myśl art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. jedną z podstaw odrzucenia skargi jest okoliczność, iż sprawa nie należy do zakresu właściwości sądów administracyjnych. W świetle powyższych okoliczności skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie mogła zostać rozpoznana pod względem merytorycznym i na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 oraz pkt 6 p.p.s.a. podlegała odrzuceniu.