II SAB/Go 121/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T.C. na bezczynność Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej postanawia: odrzucić skargę. Dnia 31 października 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynęła skarga T.C. między innymi na bezczynność Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w przedmiocie przyznania zasiłku celowego (wniosek z dnia [...] lutego 2014 r. dot. przyznania pomocy finansowej na miesiąc luty 2014 r., w formie zasiłku celowego na zaspokojenie innych potrzeb, w tym zakup biletu komunikacji miejskiej). W załączeniu do skargi skarżący załączył kopię podania z dnia [...] sierpnia 2014 r. "Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa" dot. m. in. w/w wniosku. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 7 listopada 2014 r. zwrócono się do organu o wskazanie, czy skarżący kierował do właściwego organu zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie stosownie do treści art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm. ). Natomiast na podstawie zarządzenia Sędziego z dnia 18 listopada 2013 r. skarżący został wezwany do wykazania, w terminie 7 dni, czy przed wniesieniem skargi do Sądu skierował w trybie art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego zażalenie na bezczynność Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej do organu administracji publicznej wyższego stopnia, tj. Samorządowego Kolegium Odwoławczego, pod rygorem uznania, że takie zażalenie nie zostało skierowane do właściwego organu. Wezwanie skierowane do skarżącego zostało przesłane listem poleconym na adres wskazany przez skarżącego w skargę i doręczone skutecznie w dniu 21 listopada 2014 r. Tym samym termin do wykonania zobowiązania sądu upłynął dla strony wraz z dniem 28 listopada 2014r. Skarżący nie udzielił odpowiedzi na to wezwanie. Natomiast z odpowiedzi przesłanej przez organ wynika, że skarżący nie składał zażalenia w trybie art. 37 k.p.a. , a jedynie wezwanie do usuniecia naruszenia prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić jako niedopuszczalną. Zgodnie z treścią art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej jako "p.p.s.a.", skargę do Sądu można wnieść dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia ustawa nakazuje natomiast rozumieć sytuację, gdy stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Oznacza to, że postępowanie sądowoadministracyjne nie powinno zastępować postępowania administracyjnego, a więc nie może zostać wszczęte dopóty, dopóki to postępowanie się toczy, jak również to, że postępowanie sądowoadministracyjne nie może zostać uruchomione, jeżeli nie zostały wykorzystane środki weryfikacji kwestionowanych aktów i czynności, dostępne podmiotowi, który chce uruchomić postępowanie sądowo-administracyjne, w postępowaniu administracyjnym (T. Woś [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2008 s. 267). W przypadku bezczynności organu administracji publicznej środkiem zaskarżenia w rozumieniu przepisu art. 52 § 2 p.p.s.a., który skarżący musi wyczerpać, by móc skutecznie wnieść skargę do sądu administracyjnego, jest zażalenie wniesione w trybie art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267) – zwanej dalej jako "k.p.a.", do organu nadrzędnego nad organem, którego bezczynność jest przedmiotem skargi, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Przy ocenie dopuszczalności skargi na bezczynność organu znaczenia decydującego nie ma sposób rozpoznania takiego zażalenia przez organ wyższego stopnia. Nie ma również znaczenia forma załatwienia przez organ wyższego stopnia zażalenia na bezczynność organu I instancji, stronie zostaje bowiem otwarta droga do podniesienia przed sądem administracyjnym bezczynności organu I instancji (wyrok NSA z dnia 6 lipca 2006 r., sygn. I OSK 480/06, LEX nr 188512; wyrok WSA w Białymstoku z dnia 4 grudnia 2006 r., sygn. II SAB/Bk 14/06, LEX nr 284727; wyrok WSA w Łodzi z dnia 24 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SAB/Łd 32/11, Lex nr 876130). W przedmiotowej sprawie T.C. wniósł skargę na bezczynność Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w przedmiocie przyznania zasiłku celowego (wniosek z dnia [...] lutego 2014 r. dot. przyznania pomocy finansowej na miesiąc luty 2014 r., w formie zasiłku celowego na zaspokojenie innych potrzeb, w tym zakup biletu komunikacji miejskiej). Do skargi T.C. załączył wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia [...] sierpnia 2014 r., skierowane do Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej. Mając na względzie powyższe przepisy oraz pogląd ugruntowany w orzecznictwie sądów administracyjnych, zarządzeniem z dnia 18 listopada 2013 r. Przewodniczący Wydziału wezwał skarżącego do wykazania, w terminie 7 dni, czy przed wniesieniem skargi do Sądu skierował w trybie art. 37 k.p.a. zażalenie na bezczynność Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej do organu administracji publicznej wyższego stopnia, tj. Samorządowego Kolegium Odwoławczego pod rygorem uznania, ze strona nie złożyła takiego zażalenia. Skarżący nie udzielił odpowiedzi na powyższe wezwanie. Z wyjaśnień organu zawartych w piśmie [...] listopada 2014 r. wynika, iż strona nie skierowała do właściwego organu zażalenia w trybie art. 37 k.p.a. Złożyła jedynie wezwanie do usunięcia naruszenia prawa skierowane bezpośrednio do Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej– A.C.. Tym samym należało stwierdzić, że skarżący nie wyczerpał przewidzianego prawem środka zaskarżenia warunkującego uznanie skargi za dopuszczalną. Wprawdzie złożone przez stronę "Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa" (w którym powołał się na przepis art. 52 § 3 p.p.s.a.) w myśl art. 52 § 3 p.p.s.a. jest jednym z środków prawnych, poprzedzających postępowanie sądowe, którego złożenie warunkuje skuteczne wniesienie skargi do sądu administracyjnego, jednakże dotyczy ono jedynie tych spraw z zakresu administracji publicznej, które dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a podlegają rozstrzygnięciu w drodze aktu lub czynności, nie będących decyzją administracyjną lub postanowieniem albo pisemną interpretacją przepisów prawa podatkowego, wskazanych art. 3 § 2 pkt 4 i 4a p.p.s.a. W odniesieniu do skargi na bezczynność organu administracji publicznej ten środek prawny nie znajdzie zastosowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się wprawdzie, że w sytuacji, gdy wobec organu pozostającego – zdaniem strony – w bezczynności nie ma organu wyższego stopnia, do którego można złożyć zażalenie w trybie art. 37 k.p.a., strona zobowiązana jest do złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Z taką sytuacją jednakże nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Skarżonym organem jest bowiem Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej, w stosunku do którego organem wyższego stopnia jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze ( art.17 pkt 1 k.p.a.). W takiej sytuacji jedynym środkiem prawnym jaki przysługuje stronie, w przypadku bezczynności tego organu, jest zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie, o którym mowa w art. 35 k.p.a. wnoszone w trybie art. 37 k.p.a. do organu wyższego stopnia. Nadmienić należy, iż strona była już wielokrotnie informowana o trybie wnoszenia skargi na bezczynność organu administracji publicznej we wcześniejszych orzeczeniach tut. Sądu (np. postanowienie z dnia 16 stycznia 2014 r. sygn. akt II SAB/Go 79/13, z dnia 10 stycznia 2014 r. sygn. akt II SAB/Go 81/13). Zatem w okolicznościach niniejszej sprawy złożenie skargi przez T.C. uznać należało za przedwczesne, a jej rozpoznanie na tym etapie za niemożliwe. W konsekwencji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji. Dodać należy jednak, iż odrzucenie przedmiotowej skargi nie stoi na przeszkodzie, aby skarżący, po wyczerpaniu trybu zaskarżenia, tj. złożeniu zażalenia do SKO, ponownie wniósł skargę na bezczynność organu – Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej, która wówczas przy zachowaniu wymogów formalnych skargi, podlegać będzie merytorycznemu rozpoznaniu.