II SAB/Go 135/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Piątek Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic (spr.) Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi K. P. na bezczynność Dyrektora Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Dyrektora Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej w [...] do rozpoznania wniosku skarżącego – K. P. z dnia [...] września 2024 r., II. stwierdza, iż Dyrektor Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej w [...] dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. w pozostałym zakresie oddala skargę, IV. zasądza od Dyrektora Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej w [...] na rzecz skarżącego – K. P. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia [...] września 2024 r. K. P. zwrócił się do Dyrektora Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej w [...] o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej liczby lokali socjalnych oraz komunalnych odebranych od najemców w latach 2020-2024 (z podziałem na poszczególne lata), wysokości środków pieniężnych pochodzących z budżetu miasta [...] przeznaczonych na remonty odebranych lokali w ww. okresie (z podziałem na poszczególne osiedla), liczby najemców przeciwko którym dochodzona była zapłata za ww. prace remontowe i kwoty jaka została w związku z tym wyegzekwowana, kwoty podstawy wynagrodzenia oraz dodatków i premii Dyrektora Zakładu w omawianym okresie (w rozbiciu na miesiące), a także informacji, czy praktykowane jest wysyłanie korespondencji do mieszkańców za pośrednictwem operatora pocztowego bez potwierdzenia odbioru i czy w związku z ww. praktykami w okresie tym składane były skargi do organów wyższego stopnia lub sądu administracyjnego (z podaniem ich liczby w każdym roku, z podziałem na osiedla oraz z przedstawieniem wydanych rozstrzygnięć). Jako sposób udostępnienia informacji wnioskodawca wskazał ich wysyłkę za pośrednictwem operatora pocztowego. Pismem z dnia [...] października 2024 r. (nadanym w dniu [...] października 2024 r., cofniętym na wniosek nadawcy do Zakładu w dniu [...] października 2024 r.) Dyrektor Zakładu poinformował wnioskodawcę o łącznej liczbie lokali socjalnych i komunalnych pozyskanych przez miasto (w rozbiciu na lata), wielkości środków pieniężnych na remonty lokali komunalnych w poszczególnych latach, liczbie najemców przeciwko którym dochodzona była zapłata za prace remontowe dostosowujące zdane/odebrane oraz wysokości wyegzekwowanych z tego tytułu środków. Nadto przedstawił "Wyciąg z karty zarobkowej Dyrektora Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej (...)", jak również poinformował, że Zakład nie ma obowiązku wysyłania korespondencji za potwierdzeniem odbioru, zaś w związku z tą praktyką nie były składane skargi do organów wyższego stopnia, czy sądu administracyjnego. Dyrektor w dniu [...] października 2024 r. ponowił wysyłkę ww. pisma. Jego odbiór przez wnioskodawcę nastąpił dnia [...] października 2024 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia [...] października 2024 r. (nadanej dnia [...] października 2024 r.) na bezczynność Dyrektora Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej w [...], K. P., powołując się na naruszenie przez Dyrektora Zakładu art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1-2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 902, dalej u.d.i.p.), wniósł o zobowiązanie Dyrektora do rozpatrzenia wniosku, o stwierdzenie, że bezczynność Dyrektora nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, a także o zasądzenie na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości [...] zł oraz zwrotu wszelkich kosztów postępowania. Odpowiadając na skargę i wskazując, iż została ona wniesiona po podpisaniu i nadaniu odpowiedzi na wniosek o udzielenie informacji publicznej, Dyrektor Zakładu wniósł o odrzucenie skargi. Dyrektor wyjaśnił jednocześnie, że cofnięcie pierwszej z przesyłek wynikało z faktu dołączenia do niej dokumentacji zawierającej dane osobowe osób trzecich. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024, poz. 935, dalej p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania 1. zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2. zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Przedmiotem skargi wniesionej w rozpoznawanej sprawie jest bezczynność Dyrektora Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej w [...] w udzieleniu odpowiedzi na wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej. Nie było sporne, że informacja żądana przez skarżącego ma charakter informacji publicznej, a skarżony - Dyrektor Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej w [...] należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy w dacie skierowania do Sądu skargi na bezczynność - [...] października 2024 r., podmiot zobowiązany pozostawał w bezczynności, bowiem dopiero pismem nadanym w tym samym dniu (a więc po upływie 14 dni od dnia złożenia wniosku), udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącego z [...] września 2024 r. Odpowiedź ta dotarła do skarżącego w dniu [...] października 2024 r. Bez znaczenia pozostaje wcześniejsze wysłanie odpowiedzi pismem z dnia [...] października 2024 r., skoro pismo to zostało cofnięte przez nadawcę i nie dotarło do adresata - skarżącego. Skoro przed rozpoznaniem skargi podmiot zobowiązany załatwił wniosek - udostępnił wnioskowaną informację, postępowanie sądowe dotyczące nakazania rozpatrzenia wniosku podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe. Stosownie do uchwały składu siedmiu sędziów NSA z 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - organ wyda akt lub dokona czynności co do których pozostawał w bezczynności. Zatem mimo tego, że dacie skierowanie do sądu skargi podmiot zobowiązany pozostawał w bezczynności, wobec udostępnienia informacji przed rozpoznaniem skargi, przestała istnieć przesłanka wydania orzeczenia na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., tj. nakazania załatwienia wniosku. W tej sytuacji należało - na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.- orzec o umorzeniu postępowania w zakresie zobowiązania skarżonego podmiotu do rozpoznania wniosku skarżącego. Udostępnienie informacji publicznej po wniesieniu skargi na bezczynność w tym przedmiocie, a przed jej rozpoznaniem, nie zwalnia jednak sądu od podjęcia pozostałych rozstrzygnięć właściwych dla tego rodzaju skargi. W związku z powyższym sąd, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., orzekł, że podmiot zobowiązany dopuścił się bezczynności, gdyż jego pismo stanowiące odpowiedź na wniosek o udostępnienie informacji, a zarazem go załatwiające, zostało wysłane do skarżącego z uchybieniem ustawowego terminu jej udostępnienia. Jednocześnie na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. sąd stwierdził, że bezczynność adresata wniosku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi zatem posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie taka sytuacja kwalifikowanej, rażącej bezczynności, z uwagi na niewielką zwłokę w udzieleniu skarżącemu odpowiedzi na jego wniosek, nie zaistniała. Na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę w pozostałym zakresie, tj. w zakresie żądania zasądzenia na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości [...] zł. Przyznanie sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu, możliwością, z której należy korzystać, jeżeli realia rozpoznawanej sprawy są niemożliwe do akceptacji z punktu widzenia ochrony praw strony. Jest to środek, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, gdy zainteresowana osoba doznaje uszczerbku (osobistego, majątkowego), a poczucie praworządności wymaga zrekompensowania tego stanu. Taka sytuacja nie zaistniała w rozpoznawanej sprawie z uwagi na nieznaczną zwłokę w udzieleniu żądanej przez skarżacego informacji. Na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a., Sąd zasądził od podmiotu zobowiązanego na rzecz skarżącego zwrot poniesionych kosztów postepowania w postaci uiszczonej opłaty sądowej w wysokości [...] zł.