II SAB/Go 141/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Pauter Sędzia WSA Adam Jutrzenka –Trzebiatowski Protokolant sekr. sąd. Stanisława Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi S.B. na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Naczelnika Urzędu Skarbowego do załatwienia wniosku skarżącej S.B. z dnia [...] r., II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. zasądza od Naczelnika Urzędu Skarbowego na rzecz skarżącej S.B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Dnia 30 września 2014r. S.B. zwróciła się faksem do Naczelnika Urzędu Skarbowego z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej poprzez udzielenie odpowiedzi na następujące pytanie: "Czy Urząd Skarbowy otrzymał w okresie luty – maj 2014 r. z Urzędu Skarbowego kserokopie bądź fotokopie decyzji wydanych przez Urząd Skarbowy w postępowaniach podatkowych prowadzonych wobec spółek z ograniczoną odpowiedzialnością. W przypadku odpowiedzi twierdzącej proszę o wskazanie numerów decyzji, za jaki okres je wydano i jakiego rodzaju podatku dotyczyły, a ponadto w jakim terminie Urząd Skarbowy je otrzymał." Wniosek nie został własnoręcznie podpisany. W odpowiedzi, pismem z dnia [...] października 2014 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego wyjaśnił wnioskodawczyni, że pismo wpłynęło faksem od nieznanej osoby i nie zawiera podpisu, dlatego nie może być traktowane jako podanie. Po usunięciu braku strona może otrzymać stosowne informacje. W dniu 20 października 2014r. S.B. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Skarbowego skargę na bezczynność tego organu w przedmiocie udostępnienia żądanej informacji publicznej. Wniosła o stwierdzenie stanu bezczynności po stronie organu, zobowiązanie go do załatwienia sprawy oraz zasądzenie należnych kosztów procesu. W uzasadnieniu skargi podniosła, że termin do udostępnienia informacji publicznej, wynikający z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 82, dalej w skrócie u.d.i.p.) upłynął bezskutecznie z dniem 14 października 2014 r. Skarżąca nie tylko nie otrzymała żądanej informacji, ale nie została również powiadomiona o przyczynach opóźnienia, stosownie do treści art. 13 ust. 2 przywołanej ustawy ani nie otrzymała decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, wydanej na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Otrzymała jedynie opisane wyżej pismo organu z dnia 10 października 2014 r. Zdaniem skarżącej organ błędnie interpretuje przepisy u.d.i.p., bowiem żądanie udostępnienia informacji publicznej, z uwagi na brak konieczności wykazywania się interesem prawnym lub faktycznym, nie podlega warunkom formalnym określonym w innych przepisach, a jedynie rygorom u.d.i.p. Po otrzymaniu skargi, pismem z dnia [...] listopada 2014 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego poinformował skarżącą, iż w okresie od lutego do maja 2014 r. otrzymał z Urzędu Skarbowego kserokopie decyzji wydanych przez ten Urząd w sprawach prowadzonych wobec spółek z ograniczoną odpowiedzialnością. Decyzje dotyczyły podatku od towarów i usług za miesiąc sierpień 2013 r., znak [...]. Decyzje te otrzymano w dniu 10 kwietnia 2014 r. i przekazano według właściwości do innego urzędu. Po przekazaniu skargi S.B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w odpowiedzi na skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał jej zasadność i wniósł o umorzenie postępowania w związku z udostępnieniem skarżącej żądanej informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm., dalej w skrócie p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w tej ustawie. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. rozpoznają między innymi skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W odniesieniu do skargi na bezczynność przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność ma bowiem na celu ochronę praw strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badanie zasadności skargi na bezczynność dokonywane jest przez sąd na podstawie stanu prawnego i stanu faktycznego istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego, zaś podstawą ustaleń faktycznych na wskazany moment pozostają akta administracyjne sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Przedmiotem rozpoznawanej skargi pozostawała bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Bez wątpienia Naczelnik Urzędu Skarbowego należy do podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, o jakiej mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Również żądana przez skarżącą informacja podlegała zakwalifikowaniu jako informacja publiczna w rozumieniu art. 6 ust. 1 u.d.i.p. W okolicznościach rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że z uwagi na udostępnienie stronie żądanej informacji pismem z dnia [...] listopada 2014r. bezprzedmiotowe stało się postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania Naczelnika Urzędu Skarbowego do rozpatrzenia wniosku strony. Brak było zatem podstaw do orzekania przez Sąd w przedmiocie, o jakim mowa w art. 149 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. Skoro organ, którego dotyczyła skarga na bezczynność, przed dniem orzekania przez sąd dokonał czynności materialno-technicznej polegającej na udostępnieniu informacji publicznej w pełnej treści, jakiej domagała się skarżąca (co wynika z porównania wniosku i odpowiedzi organu), to brak było podstaw do uwzględnienia żądania skargi. Ustał bowiem stan bezczynności organu, co jest równoznaczne z zaistnieniem przesłanki skutkującej koniecznością umorzenia postępowania, wynikającej z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W myśl tego przepisu sąd umarza postępowanie, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z przyczyn innych aniżeli wymienione w punktach 1 i 2 tego paragrafu. Bezprzedmiotowość postępowania sądowoadministracyjnego w rozumieniu powołanego przepisu zachodzi wówczas, gdy w toku postępowania, a przed wydaniem wyroku zaistnieją zdarzenia, które czynią wydanie wyroku zbędnym lub niedopuszczalnym. Załatwienie sprawy administracyjnej przed datą rozstrzygnięcia sprawy przez sąd administracyjny, skutkujące umorzeniem postępowania, nie zwalnia jednak sądu z obowiązku rozpoznania skargi, wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., w pozostałym zakresie objętym treścią art. 149 p.p.s.a. skoro skarżąca nie zajęła stanowiska po doręczniu jej odpowiedzi na skargę (zarządzenie, k. 27 akt sądowych). Według przepisu art. 149 p.p.s.a., w jego brzmieniu obowiązującym od dnia 17 maja 2011 r., a ustalonym przepisem art. 14 pkt 2 ustawy z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U. z 2011 r. nr 34, poz. 173), w § 1 zdanie drugie mowa jest o jednoczesnym stwierdzeniu przez sąd, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Uwzględnienie skargi na podstawie art. 149 p.p.s.a. nie sprowadza się zatem jedynie do zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie, ale polega także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce oraz czy nacechowane były rażącym naruszeniem prawa, bądź też nie miały charakteru rażącego. Tym samym użycie w art. 149 § 1 p.p.s.a. wyrazu "jednocześnie" oznacza, że brak zobowiązania organu do wydania aktu, tj. zastosowania środka określonego w ustawie, nie zwalnia sądu od orzekania w przedmiocie rażącego charakteru bezczynności organu czy przewlekłego prowadzenia postępowania. Wydanie przez organ decyzji czy dokonanie czynności materialnotechnicznej po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (wyrok NSA z 4 stycznia 2013 r., I OSK 2325/12, LEX nr 1269646). Oceniając w kontekście art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a. stopień naruszenia prawa przez organ Sąd uznał, że bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Z akt sprawy wynika bowiem, że organ ten udostępnił skarżącej żądaną informację publiczną wprawdzie po upływie ustawowego terminu, jednakże przed datą rozstrzygnięcia przez sąd sprawy zainicjowanej skargą na bezczynność w tym zakresie. Przekroczenie ustawowego terminu określonego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. nie było przy tym znaczne. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., orzeczono jak w pkt I wyroku. Orzeczenie zawarte w pkt II wyroku znajduje oparcie w treści art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a. Rozstrzygnięcie w przedmiocie zasądzonych na rzecz skarżącej kosztów postępowania zostało natomiast wydane na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 1 p.p.s.a. Na kwotę zasądzonych kosztów postępowania złożyła się równowartość uiszczonego wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł.