II SAB/Go 17/08

Dnia 8 sierpnia 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Linska-Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2008 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.M. i J.M. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie wydania nakazu rozbiórki obiektów budowlanych postanawia: odrzucić skargę. J.M. i J.M. wnieśli skargą na szereg decyzji administracyjnych, wydanych w ciągu kilkunastu lat wobec G. i J.K., a także na bezczynność organów nadzoru budowlanego, tj. Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego "na okoliczność bezprawnego uchylania się od obowiązku ustawowego wydania pp. K. nakazu rozbiórki wszelkich i wszystkich inwestycji dokonywanych (po dacie [...] grudnia 1989 r. do dziś) na ich własności (...) gdyż pp. K. nigdy nie byli w posiadaniu jakiejkolwiek decyzji, pozwolenia na budowę czy też użytkowanie, która zostałaby wydana drogą formalnoprawną." Skarga została wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2008 r., sygn. akt VII SAB/Wa 26/08, Sąd ten uznał się niewłaściwym do rozpoznania sprawy ze skargi na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i przekazał sprawę do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 18 czerwca 2008 r. skarżący zostali wezwani m.in. do wykazania w terminie 7 dni, czy przed wniesieniem skargi do Sądu złożyli do organu wyższego stopnia, tj. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zażalenie na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie wydania nakazu rozbiórki obiektów budowlanych oraz do nadesłania kopii ewentualnej odpowiedzi udzielonej przez organ wyższego stopnia, pod rygorem przyjęcia, że zażalenie to nie zostało złożone. Wezwanie to zostało doręczone skarżącym w dniu 7 lipca 2008 r., termin do wykonania wezwania upłynął z dniem 14 lipca 2008 r. W terminie tym skarżący nie wykazali, iż przed wniesieniem skargi wnieśli do organu wyższego stopnia zażalenie na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Sygn. akt II SAB/Go 17/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skargę należało odrzucić. Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza analiza, czy spełnia ona wszystkie warunki pozwalające na rozpoznanie sprawy co do istoty. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 z późn. zm. - dalej w skrócie p.p.s.a.), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. W myśl art. 52 § 2 p.p.s.a. przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Wyczerpanie środków zaskarżenia w administracyjnym toku instancji stanowi jedną z podstawowych przesłanek dopuszczalności skargi. Postępowanie sądowoadministracyjne nie zastępuje bowiem postępowania administracyjnego i nie może być uruchomione, jeżeli nie zostały wyczerpane środki weryfikacji kwestionowanego aktu lub bezczynności organu dostępne stronie skarżącej w postępowaniu administracyjnym. Wykluczone jest skuteczne wniesienie skargi na bezczynność organu administracji z pominięciem trybu instancyjnego. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. do zakresu właściwości sądów administracyjnych, obejmującego kontrolę działalności administracji publicznej, należy orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 tego paragrafu (w sprawach dotyczących wydania decyzji administracyjnej, postanowienia wydawanego w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty, postanowienia wydawanego w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, czy też innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa). W przypadku skarg na bezczynność organów kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne sprowadza się do Sygn. akt II SAB/Go 17/08 zbadania, czy zachowanie organu zaskarżane jako bezczynność nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Organy administracji publicznej przy wykonywaniu swoich ustawowych zadań z zakresu administracji obowiązane są stosować się do wynikającej z art. 12 Kodeksu postępowania administracyjnego zasady szybkości działania. Zasada ta została skonkretyzowana w art. 35 k.p.a., regulującym terminy załatwiania spraw. W przypadku niestosowania się organów do tych terminów strona dysponuje środkiem prawnym w postaci zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a. Złożenie takiego zażalenia do organu wyższego stopnia jest niezbędnym warunkiem wniesienia do sądu administracyjnego skargi na bezczynność organu. Do środków zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 p.p.s.a. należy bowiem zaliczyć również zażalenie do organu wyższego stopnia uregulowane w art. 37 § 1 k.p.a. (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 2008, str. 835; wyrok WSA w Opolu z dnia 7 listopada 2005 r., II SAB/Op 13/05, ONSAiWSA 2006, Nr 4, póz. 104; postanowienie WSA w Olsztynie z dnia 29 stycznia 2008 r., II SAB/OI 28/07, LEX nr 340131). Skarżący wezwani do podania, czy wnieśli do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zażalenie na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie wykazali, aby złożyli takie zażalenie. Zgodnie z rygorem zawartym w zarządzeniu Przewodniczącego Wydziału skutkuje to uznaniem, iż tego rodzaju środek prawny nie został złożony. Brak wyczerpania środków zaskarżenia służących stronie w administracyjnym toku instancji oznacza niespełnienie wynikającego z art. 52 § 1 p.p.s.a. wymogu wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Tego rodzaju skargę należy uznać za niedopuszczalną w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Zakamycze 2005, str. 158). Kwestia właściwości miejscowej wojewódzkich sądów administracyjnych została uregulowana w art. 13 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem do rozpoznania danej sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Organem, którego działalności dotyczy skarga, jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego. Z tego względu sądem miejscowo właściwym Sygn. akt II SAB/Go 17/08 do rozpoznania niniejszej sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. W świetle powyższych okoliczności, stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.