II SAB/Go 185/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kamila Karwatowicz po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. D. na bezczynność [...] w [...] w przedmiocie doręczenia decyzji postanawia odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] sierpnia 2025 r. M. D. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę zatytułowaną "Ponaglenie", w której zarzucił [...] w [...], iż pomimo upływu terminu organ nie sporządził uzasadnienia orzeczenia i nie doręczył mu odpisu orzeczenia wraz z uzasadnieniem na piśmie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie. SKO podało, iż w dniu [...] maja 2025 r. wydana została przez Kolegium decyzja uchylająca zaskarżoną decyzję w całości i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji (akta administracyjny przy sprawie o sygn. akt II SA/Go 511/25 ze sprzeciwu M. D.), a ponadto decyzja została już doręczona. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 3 października 2025 r. skarżący został wezwany do sprecyzowania w terminie 7 dni, czy jego pismo z [...] sierpnia 2025 r. stanowi ponaglenie skierowane do [...] w [...] na niezałatwienie sprawy w terminie, czy stanowi skargę do Sądu na bezczynność Kolegium w przedmiocie doręczenia decyzji (dotyczącej środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia), pod rygorem przyjęcia, że w/w pismo stanowi skargę na bezczynność Kolegium w przedmiocie doręczenia decyzji. W odpowiedzi z dnia [...] października 2025 r. M. D. wskazał, że jego pismo z [...] sierpnia 2025 r. stanowi skargę do Sądu na bezczynność Kolegium w przedmiocie doręczenia mu odpisu orzeczenia wraz z uzasadnieniem na piśmie oraz w przedmiocie doręczenia mu kserokopii wydanego orzeczenia zgodnie z jego wnioskiem z dnia [...] lipca 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia czynności nie podejmuje jej w terminie określonym przez przepisy prawa. Oznacza to, że będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, organ pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest dopuszczalna w przypadkach, gdy jej przedmiot mieści się w zakresie wskazanym w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. (tzn. w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a), jak również w zakresie wskazanym w art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a., a więc niewydanie aktu lub niepodjęcie czynności określonej w tych przepisach. Skarga na bezczynność organu jest bowiem pochodną skargi na określone prawne formy działania organów administracji publicznej. Oznacza to, że skarga na bezczynność przysługuje tylko w tych sprawach, w których są wydawane decyzje i postanowienia (art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a) oraz w tych sprawach, w których mogą być podejmowane akty lub czynności określone w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a także wówczas, gdy odrębna ustawa tak stanowi, co wynika z treści art. 3 § 3 p.p.s.a. (postanowienie NSA z 15 kwietnia 2008 r., II OSK 496/08). W przedmiotowej sprawie skarżący zarzucił [...] w [...] brak doręczenia mu wydanej w dniu [...] maja 2025 r. przez organ decyzji wraz z jej uzasadnieniem. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że doręczenie decyzji, niezależnie od wybranej formy, o której mowa w art. 109 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej: k.p.a.), jest czynnością materialno-techniczną o skutkach procesowych, której istotą jest umożliwienie stronie zapoznania się z rozstrzygnięciem. Obowiązek uzewnętrznienia decyzji przez jej doręczenie lub ogłoszenie stronom spoczywa na organie, co wynika z treści art. 109 i 110 k.p.a. Nie oznacza to jednak, że samo doręczenie może być poczytane za opieszałość lub tym bardziej bezczynność organu w wydaniu rozstrzygnięcia w sprawie. Innymi słowy, okoliczność niedoręczenia decyzji stronie nie stanowi podstawy do żądania stwierdzenia bezczynności (przewlekłości) organu i nakazania mu podjęcia czynności zmierzających do rzeczywistego doręczenia jej rozstrzygnięcia (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 18 listopada 2025 r., sygn. akt VII SAB/Wa 2424/25, postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 23 lutego 2021 r., sygn. akt I SAB/Wr 613/20). Wobec powyższego należy przyjąć, że czynność doręczenia stronie decyzji nie mieści się w katalogu spraw podlegających kognicji sądów administracyjnych w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 1-3 i 4a p.p.s.a. Nie stanowi też czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., który to odnosi się do działań materialno-technicznych organu, wywołujących określone tam skutki prawne. Czynność doręczenia ani nie przyznaje, ani nie stwierdza, ani nie uznaje żadnych uprawnień i obowiązków. Nie stanowi ona również załatwienia sprawy administracyjnej. Doręczenie wywołuje jedynie ten skutek, że od daty doręczenia biegnie dla strony termin do wniesienia określonych środków zaskarżenia. Prawidłowość doręczenia decyzji oceniana jest w toku postępowania odwoławczego, ewentualnie także przez sąd przy kontroli legalności danego aktu. Tym samym, kwestia doręczenia decyzji nie podlega kontroli sądowej w drodze odrębnej skargi (por. postanowienie NSA z 28 sierpnia 2019 r., sygn. akt II OSK 2269/19). Prawidłowość doręczenia może być oceniana w toku postępowania odwoławczego oraz może być przedmiotem badania przez sąd administracyjny przy ocenie legalności danego aktu (postanowienie NSA z 21 sierpnia 2012 r. II OSK 1882/12). W związku z powyższym, czynność doręczenia aktu nie może stanowić w sytuacji zaniechania jej dokonania, przedmiotu skargi w sprawie, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., a zatem nie podlega kontroli sądowej, która mogłaby być skutecznie wywołana skargą na bezczynność. Również w literaturze przedmiotu prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym zobowiązanie organu administracji tylko do dokonania czynności materialno-technicznej, jaką jest doręczenie, nie może być dokonywana w ramach kompetencji sądu administracyjnego, określonych w art. 3 § 2 pkt 1 i 8 w zw. z art. 149 p.p.s.a. (por. J. Drachal, J. Jagielski, R. Stankiewicz w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2019, s. 82 oraz powołane tam orzeczenia). W świetle powyższego należało stwierdzić, że zaskarżona przez M. D. bezczynność Kolegium nie należy do żadnej kategorii spraw mieszczących się w zakresie objętym kognicją sądu administracyjnego. W konsekwencji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym skarga podlega odrzuceniu, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, Sąd postanowił jak w sentencji.