II SAB/Go 187/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2020 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E.G. o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi E.G., B.G. na bezczynność i przewlekłość postępowania Wójta Gminy [...] w przedmiocie wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy postanawia odmówić przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych skargi. Pismem z dnia [...] lipca 2019 r. E.G. i B.G., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na bezczynność i przewlekłość postępowania Wójta Gminy [...] w przedmiocie wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 17 października 2019 r. wezwano pełnomocnika skarżących do uzupełnienia, w terminie 7 dni, braków formalnych skargi, pod rygorem odrzucenia skargi, przez podanie numerów PESEL skarżących oraz nadesłanie pełnomocnictwa do występowania w imieniu skarżących przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi. Wezwanie doręczono pełnomocnikowi skarżących dnia 25 października 2019 r. W odpowiedzi, pismem z dnia [...] października 2019 r., pełnomocnik nadesłała pełnomocnictwo do reprezentowania w niniejszej sprawie B.G. oraz podała numer PESEL skarżącego. Bez odpowiedzi pełnomocnik pozostawiła zaś wezwanie sądu w zakresie dotyczącym skarżącej E.G. Postanowieniem z dnia 19 listopada 2019 r. tutejszy Sąd odrzucił skargę jednego ze skarżących – E.G., z uwagi na nieusunięcie mimo wezwania Sądu braku formalnego skargi. Pismem z dnia [...] grudnia 2019 r. pełnomocnik skarżących zwrócił się do tut. Sądu z wnioskiem o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi tj. do dokonania czynności polegającej na podaniu numeru PESEL skarżącej – E.G., podając jednocześnie we wniosku jej numer PESEL. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik podała, iż po przesłaniu na wezwanie Sądu odpowiedzi na wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi z zaskoczeniem przyjęła postanowienie z dnia 19 listopada 2019 r. Pełnomocnik wyjaśniła, iż po sporządzeniu pisma uzupełniającego braki formalne, omyłkowo do koperty adresowanej do Sądu został włożony egzemplarz jedynie z numerem PESEL skarżącego, a nie ten poprawny z dwoma numerami PESEL, stąd przekonanie, że braki zostały usunięte prawidłowo. Dopiero po otrzymaniu postanowienia z 19 listopada 2019 r. i zapoznaniu się z aktami sądowymi pełnomocnik zorientowała się co do błędnego nadania pisma usuwającego braki formalne skargi. Następnie na podstawie zarządzenia sędziego z dnia 30 grudnia 2019 r. pełnomocnik wezwany został do usunięcia w terminie 7 dni braku formalnego wniosku o przywrócenie terminu poprzez złożenie pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżącej, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W terminie do usunięcia braku formalnego wniosku pełnomocnik złożył pełnomocnictwo udzielone mu przez E.G. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Wyjątek od w/w zasady przewiduje art. 86 § 1 p.p.s.a. w myśl, którego jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do treści przepisu art. 87 § 1, § 2, § 3 i § 4 p.p.s.a., aby w/w wniosek był skuteczny spełnione muszą zostać określone wymogi. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, chyba że wniosek dotyczy przywrócenia terminu do wniesienia skargi wówczas winien być wniesiony za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi złożony w przedmiotowej sprawie dotyczy jednego ze skarżących – E.G., która jest reprezentowana w postępowaniu(podobnie jak drugi skarżący – B.G.) przez pełnomocnika – adwokata. Na wstępie należy zwrócić uwagę, iż pełnomocnik skarżących był wezwany do usunięcia braków formalnych skargi poprzez wskazanie numerów PESEL skarżących oraz złożenie pełnomocnictwa do działania w ich imieniu. Z uwagi na nieusunięcie w/w braków w stosunku do skarżącej Sąd wydał w dniu 19 listopada 2019 r. postanowienie o odrzuceniu skargi. Tymczasem wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi E.G. odnosi się wyłącznie do braku formalnego skargi obejmującego podanie numeru PESEL skarżącej, pominięty natomiast został brak formalny skargi dotyczący pełnomocnictwa udzielonego pełnomocnikowi przez E.G. Pełnomocnictwo pochodzące od E.G. złożone zostało do akt dopiero na wezwanie Sądu do usunięcia braku formalnego wniosku o przywrócenie terminu. Należy podkreślić, iż brak winy po stronie podmiotu (jej pełnomocnika) dokonującego czy zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej, o którym mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a., stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Przepis art. 86 § 1 p.p.s.a. nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu. Daje to sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne (por. postanowienie SN z 22 lipca 1999 r., I PKN 273/99, OSNAP 2000, nr 20, poz. 757). Orzecznictwo sądów wskazuje, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem (por. postanowienie SN z 14 stycznia 1972 r., III CRN 448/71, OSPiKA 1972, nr 7-8, poz. 144; postanowienie SN z 29 października 1999 r., I CKN 556/98; postanowienie SN z 12 stycznia 1999 r., II UKN 667/98, OSNAP 2000, nr 12, poz. 6). Potwierdził to również Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu wydanym w dniu 15 grudnia 2004 r., OZ 809/2004. Brak winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się zatem z obowiązkiem strony (jej pełnomocnika) do zachowania należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych i można mówić o niej tylko wówczas, gdy dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody niezależnej od strony. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się np. przerwy w komunikacji, nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona (jej pełnomocnik) dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie. Z brakiem winy mamy zatem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony (jej pełnomocnika) i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, gdy strona (pełnomocnika) nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącej jako okoliczność uzasadniającą brak winy w uchybieniu terminu do usunięcia braku formalnego skargi E.G. obejmującego podanie numeru PESEL skarżącej, wskazała omyłkowe włożenie do koperty, która przesłana została Sądowi, błędnego pisma tj. zawierającego jedynie numer PESEL skarżącego, zamiast obydwojga skarżących. Sąd uznał w rozpoznawanej sprawie, iż pełnomocnik skarżącej, nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi E.G. Należy podkreślić, że na profesjonalnym pełnomocniku ciąży obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Dodatkowo, pełnomocnik profesjonalny, jakim jest adwokat, podlega większym wymaganiom w związku z posiadaną przez siebie wiedzą z zakresu prawa oraz znajomością procedury sądowej (post. NSA z dnia 11 marca 2009 r. sygn. akt I OZ 198/09). Jeżeli podmiotem, który uchybił terminowi, jest profesjonalny pełnomocnik, można mówić o wyłączeniu winy w przypadku powstania przeszkody nadzwyczajnej np. nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, iż w przedmiotowej sprawie nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do usunięcia braków formalnych skargi E.G., w związku z czym zgodnie z treścią art. 86 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.