II SAB/Go 22/08

Dnia 3 grudnia 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie WIkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2008 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] na bezczynność Burmistrza Miasta Z. w przedmiocie warunków zabudowy postanawia: zwrócić [...] z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie WIkp. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego. B.B. złożył skargę na bezczynność Burmistrza Miasta Z. w przedmiocie warunków zabudowy (skierowaną bezpośrednio do tutejszego Sądu). Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 8 września 2008 roku wezwano w/w skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 złotych w terminie 7 dni od dnia doręczenia niniejszego zarządzenia pod rygorem odrzucenia skargi. W dniu 22 września 2008 roku, czyli w terminie wskazanym w powyższym zarządzeniu, na konto tutejszego Sądu wpłynęła kwota 100 złotych tytułem wpisu sądowego. Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 14 października 2008 roku odrzucono przedmiotową skargę B.B. z powodu niewyczerpania środków zaskarżenia przysługujących skarżącemu w toku postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy stwierdzić, iż wpis sądowy zgodnie z art. 230 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. jest opłatą sądową, pobieraną przy wszczęciu postępowania. W świetle art. 230 § 1 p.p.s.a. wpis sądowy stanowi swego rodzaju ekwiwalent za przeprowadzenie postępowania. Zasadą jest, że opłata ta nie podlega zwrotowi. Wyjątki od zasady zostały enumeratywnie wyliczone w art. 232 p.p.s.a. Podstawę prawną pobranego w niniejszej sprawie wpisu sądowego stanowił wskazany wyżej art. 230 § 1 p.p.s.a. Kwestia zwrotu z urzędu uiszczonego po terminie wpisu od skargi została uregulowana przez przepisy art. 232 § 1 pkt 1 lit. "a" w zw. z art. 54 § 1 i 2 p.p.s.a. Pierwszy z powołanych przepisów stanowi, że Sąd z urzędu zwraca cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego, jeżeli odrzucenie lub cofnięcie nastąpiło przed wysłaniem odpisu skargi organowi, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, a także odpisu środka odwoławczego albo skargi o wznowienie postępowania innym stronom. Wskazać w tym miejscu należy, iż nie ma już potrzeby przesyłania odpisu skargi organowi, który się z nią zapoznał i ustosunkował do podniesionych zarzutów w odpowiedzi na skargę (por. postanowienie NSA z 15.VI.2005 r., FSK 2583/04, ONSAiWSA 2006, nr 2 póz. 42), gdyż w wyniku reformy sądownictwa administracyjnego zmienił się sposób wnoszenia skargi do sądu administracyjnego z bezpośredniego na pośredni. Stosownie do art. 54 § 1 i 2 p.p.s.a. skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są jej przedmiotem, co powoduje, że organ przekazuje skargę do sądu wraz z aktami sprawy i odpowiedzią w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Nie występuje więc potrzeba wysyłania przez sąd odpisu skargi do organu w celu ustosunkowania się do niej, tak jak było pod rządami ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Innymi słowy przewidziany w art. 232 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a. warunek "wysłania odpisu skargi organowi" przed odrzuceniem skargi należy uznać za spełniony również w sytuacji, gdy nie zachodzi potrzeba przesyłania tego odpisu. Zgodnie z postanowieniem NSA W-wa II FZ 488/06, OSP 2007/4/45 zaakceptowanie odmiennego stanowiska prowadziłoby do braku możliwości stosowania art. 232 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., co pozostaje w sprzeczności z założeniem racjonalności ustawodawcy, który nie tworzy przepisów niemożliwych do zastosowania. Podobny pogląd prezentowany jest w piśmiennictwie (M. Niezgódka-Medek, w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - komentarz, Zakamycze 2005, s. 569). Powyższy pogląd znajduje również uzasadnienie, jeśli weźmie się pod uwagę cel regulacji. Wpis od skargi jest opłatą za dokonanie przez sąd administracyjny kontroli administracji publicznej. Wynik tej kontroli jest odzwierciedlony w wyroku kończącym postępowanie. Jeśli do wydania wyroku nie dochodzi, gdyż skarga zostaje odrzucona z przyczyn formalnych, to nie ma podstaw, by skarżący ponosił koszty kontroli, której nie było. Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić należy, iż pomimo wysłania przez Sąd skargi do organu, którego bezczynność zaskarżono, Sąd odrzucił tę skargę z powodu niewyczerpania środków zaskarżenia. W związku z tym spełniona została przesłanka z art. 232 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a., zobowiązująca Sąd do zwrotu stronie całego uiszczonego wpisu. Z uwagi na powyższe należało uznać, iż skoro skarżący na wezwanie Sądu uiścił wpis sądowy od skargi, a Sąd odrzucił skargę z powodów formalnych, to należało na podstawie art. 232 §1 pkt 1 lit "a" p.p.s.a. zwrócić cały uiszczony wpis, gdyż wniesienie skargi z powodu niewyczerpania środków zaskarżenia przysługujących w postępowaniu administracyjnym nie uruchomiło postępowania sądowego, zmierzającego do rozstrzygnięcia zawisłego przed nim sporu. Sąd nie podjął bowiem czynności procesowych, czego domagał się bezskutecznie skarżący B.B.a. Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji.